fríggjadagur 1. juli 2011síða 43

Sosialurin nr. 75 · 1. juli 2011 11 hegni sum politikarar. Tá er skjótt at koma í politiskt ódnarveður. Tað eru fleiri av hesum fólkunum, sum politisku flokkarnir vilja hava sum løgtings­ umboð fyri seg. Og tað kann verða ein stórur trupulleiki, tí er hjartað ikki heilt og sannført, tá tú fert inn á politiska vígvøllinum at stríðast um hvønn vegin samfelagið skal fara, so kanst tú ikki brúkast, heldur Tórbjørn Jacobsen. – Tað er pínadoyð ein stór ábyrgd at stýra einum samfelag. Tað er púra óskiljandi, at flokkarnir ikki taka upp­ gávuna í størri álvara og brynja yngra ættarliðið at stjórna føroyska sam­ fel­ag­num. Tað vísir, at eingin hugsar longur enn til dagin í dag og møguliga í morgin. Flokkarnir fara óskipaðir á val, og soleiðis sum politiska skipanin í Føroyum í løtuni virðir seg sjálva gerst onki. Vit megna ikki at gera neyð­ugu íløguna í fólkaræði. Hóast ting­mann­ ingin broytist, skal hugsjónin liva víðari, og politiska kósin skal haldast. Flokk­arnir vita ov lítið um einstøku valevnini í dag. Tey, sum eru í uppskoti til løgtingið, hava onga upplæring fingið í, hvat flokkurin vil og ætlar, og at tað er politiska hugsjónin, sum SKAL haldast. Vilja tey ikki tað, skulu tey fara í annan flokk. Eingin er størri enn flokkurin, sigur hann, og leggur afturat, at í Tjóðveldinum hava tey roynt at bøtt um hetta við ymsum skeiðum og fundum í seinastuni, har stórpolitisk mál og filosofiskir spurningur verða sett á dagsskrá. Raðfesta øðrvísi Tórbjørn Jacobsen heldur tað vera eina sann­roynd, at politisku ung­ manna­feløgini yvirhøvur eru lítið virkin. Unga Tjóðveldið er tó frægasta undan­takið. Tað kemur sjáldan nakað gleps frá feløg­unum, og arbeiðið er lítið støðugt. Barri­kadurnar standa tómar og rópa eftir teimum. Tingmaðurin fyri Tjóð­veldi vil ikki siga, at virkandi ung­manna­feløgini kunnu rópast fyri at vera politiskt ungdómsarbeiði. Flokk­ urin og ung­mannafeløgini eru nærmast ikki heft av hvør øðrum, og tað verður millum lítið og einki gjørt fyri at blæsa lív í politiska ungdómin. Og hann noyðist sjálvsagt at taka í egnan barm eisini, nú hann hevur ver­ið næst­for­ maður í Tjóðveldinum í áravís. Í grundini kann hetta samanberast við ítróttarfeløgini, sum brúka nógva orku til ungdómin, sum skal bera feløgini, tá hesi gerast vaksin. Politikarar skulu onkursvegna framleiðast. Ikki heila­vaskast, men teoretiska, filosofiska og politiska fundamentið má styrkjast, fyri at sinnið kann verða so opið sum gjørligt, og barlastin so trivalig, at ein kom­andi politikari ikki koppar av fyrsta nosinum. Flokkarnir skulu raðfesta øðrvísi, heldur hann. – Meginparturin av pengunum hjá flokkunum fer til lýsingastovurnar í eini roynd at vinna eitt løgtingsval. Tað skal ikki vera so. Tað er ein demokratisk uppgáva at gera íløgur í fólkini, sum skulu taka við ábyrgd seinni. Greitt dømi er leisturin hjá dønum. Har hava fólkini verið virkin í flokkinum í fleiri ár. Tað verður skipað fyri fyrilestrum og øðrum tiltøkum, sum ger tey ungu til reiðar at bjóða seg fram, sigur Tórbjørn Jacobsen. Hann tekur Danmark sum dømi, tí hann kennir donsku politisku skip­ anina frá árunum 2001 til 2004, tá hann hevði sæti sum eykamaður hjá Høgna Hoydal á Fólkatingi. Ongin ivi er um, at viðurskiftini á Fólkatingi hava impo­nerað hann. Danir hava valt at gera eina trivaliga íløgu í fólkaræði, ting­menn verða bornir á lógvum, og verða so væl stuðlaðir við sekretariati og allari aðrari hjálp, at í grundini skal tú ikki gera annað sum fókatingsmaður, enn at brúka høvdið. Í hesum sambandi tekur hann aftur í orðini hjá Finnboga Ísakson, sála, um, at fyritreytirnar fyri at gerast ein góður politikari, eru, at tú dugir at skriva, at tosa og ikki minst at brúka høvdið. – Politiska skipanin eigur ikki at vera so pírin við flokkarnar peningaliga, at teir ikki fáa kálvføtt síni ungmenni betri enn nú, sigur hann. Hann heldur, at tað hevði verið ein byrjan, at flokkarnir stillaðu valevnini upp í nummarrøð, soleiðis sum gjørt var í Føroyum fyri 1966. Fær flokkurin t.d. sjey tinglimir, so veit tú rímiliga neyvt framman­undan, hvørji tey sjey eru, sum fara at umboða flokkin. Tá hava flokkarnir betri skil á, hvørji teir vilja dúva uppá – og tá er lættari at finna ein felagsleist. Kanska er hetta einasta vápnið ímóti vaksandi óskilinum sum rann upp úr kjalarvatninum av tí eina vald­øminum. Alternativið er at fara aftur til gomlu valdømini, men tað verður trupult, tá meira enn helm­ing­ urin av tingmonnunum vera høvuðs­ staðar­borgarar. – Verður farið aftur til at stilla upp í nummarrøð, kann flokkurin í størri mun gera av, hvørja kós, flokkurin skal fara. Í hvussu er ber tá til at forða fyri, at onkur tilvildarligur charlatanur dettur inn um lágu gáttina hjá flokkinum, og í ringasta føri fer avstað við honum, sigur Tórbjørn Jacobsen. Samanumtikið heldur hann, at svarið til bót og bata, er, at vit gera eina størri íløgu í parlamentarisku skip­ anina, eisini, fyri at hon í framtíðini kann standa útinnandi valdinum og tess um­siting kurl. Megna vøldini ikki at skáka hvørt annað samsvarandi javn­bjóðis fyritreytum, gongur tað heilt galið, og fólkið í landinum verður tap­ arin. Stóri taparin. mynd: savnsmynd – Tað er púra óskiljandi, at flokkarnir ikki taka upp­gávuna í størri álvara og brynja yngra ættarliðið at stjórna føroyska sam­fel­ag­num, sigur Tórbjørn Jacobsen Stríðið um valdið... Politisku flokkarnir brynja seg til stríðið at fáa tín kross á løgtingsvalinum. Tað verður ikki uttan svørslag. Floksformenninir hava lagt ætlanina, og allar snildir verða brúktar fyri at sannføra teg um, at tín atkvøða er neyðug fyri at menna fólkaræðið. Sosialurin fer komandi vikurnar at taka pulsin og varpa ljós á valstríðið. Vit práta við valevni, sum ætla sær á ting á fyrsta sinni, umframt at seta serfrøðingum stevnu um politikk og valstríð.