mikudagur 6. juli 2011síða 46

vika 27 l 4. juli 2011 14 Hús & heim Vikutema tíðindi – Eg orkaði ikki fyri hemsu-loysnini. Tað var í fyrsta lagi ópraktiskt, og í øðrum lagið dámdi mær stak illa at liggja so høgt uppi. Í 1990 flutti norska Berit Sørlie inn í eina 41 fermetrar stóra – ella lítla – íbúð í Bygdøy allé í Oslo. Fyrstu 10 árini hevði hon eina høga sovihems innast í stovuni, men fyri 10 árum síðani skifti hon hesa út við eina skápssong, sum onkur vinkona hevði tipsað hana um. – Um tað mundið var trupult at finna slíkar skápssengur. Nú haldi eg meg síggja tær nógvastaðni, men tað sær kortini út til at fá onnur hava gjørt sum eg, sigur hon í samrøðu við norska blaðið Aftenposten. Alternativ Sambært Familie- og hushold­nings­ statistikken, sum norska hagstovan legði fram í fjør, hava umleið 40 pro­ sent av øllum húsarhaldum bert ein einstakan persón. Hetta er ein øking uppá 6 prosent frá 1990 og 12 prosent frá 1980. Í dag búgva ein av fimm einsamøll ella einsamallur í eini íbúð. Prísirnir á bústøðum eru nógv hækk­aðir og hækka framvegis í Noregi, og eru farnir uppum met­ árið 2007. Nógv leita tí eftir smærri íbúðum. – Skápssongin er eitt sera gott al­terna­tiv í eini íbúð, sum bert hevur tað eina rúm­ið, vísir Sør­lie á. Hon hevur valt at seta skápssong sína aftanfyri eina tveir metrar breiða garderobu við eini spegils­ hurð, ið kann skjúgvast til síðis. Spegilin skapar eisini rúmd í lítlu íbúðini. Ella sum Berit sjálv tekur til: Stovan er vorðin tvífalt so stór! Um kvøldið dregur hon hurðina til viks, og tekur niður 120 cm breiðu skápssong sína. Og um morgunin ger hon tað øvugta. – Her er næstan ikki neyðugt við uppreiðing, sigur hon, og vísir til reim­arnar, sum halda seingjarklæð­unum fast. Svevur væl Berit hevur eisini eina sovusofu í lítlu íbúðini. Skal hon brúka hesa, má hon flyta stovuborðið, og ta loysnina held­ ur hon lítið um. Men um hon hevur liggj­andi gestir, brúkar hon hana. Sjálv svevur hon í songini, sum er í skápinum. Hon saknar í øllum førum ikki eina vanliga song. – Skápssongin er eins góð og ein van­lig song. Mær dámar sera væl at sova í henni, sigur hon. Hon sær eisini aðrar møguleikar í hesi loysnini við skápssong-patent­ in­um. Hon ferðast millum tvey heim, í Oslo og Porsgrunn, og tí hevur valt somu loysn í báðum førum. Í Pors­ grunn hevur íbúð hennara trý rúm, og her hevur hon innrættað sær eitt gestakamar við skápssong. – Hetta gevur munandi meiri pláss í rúminum: Tær nýtist ikki at spilla pláss til eina song, og tí kann gesta­ kamarið brúkast til nógv annað enn bert til at sova í. Sparir pláss og pening við skápssong Í Noregi eru bústaðarprísirnir hækk­aðir 9,5 prosent teir seinastu tólv mánaðirnar. Hækkingin í mai var 1,3 prosent. Tølini, sum byggja á umleið helvt­ina av teimum húsum og íbúð­ um, sum eru seld tað seinasta árið, vísa, at prísirnir eru hækkaðir hvønn mánað higartil í ár. Hækkingin var serliga stór fyrst í árinum við 7,6 prosentum í januar og tveimum prosentum í februar samanborið við somu mánaðir í 2010. Besti mánaðurin til bústaðar­ prís­ir tey seinnu árini var august í 2007, men í dag eru prísirnir heili 13,2 prosent oman fyri prísirnar tá, skrivar Aftenposten. Bústaðar­ prísirnir í Noregi hækkaðir Ivar Olsen frá »Praktiske Møbler« stað­festir, at fleiri og fleiri hava fingið eyguni upp fyri, at ein skáps­ song er annað enn bert ein loysn fyri smærri íbúðir. – Í dag kunnu skápssengur brúkt til so nógv. Íbúðirnar gerast minni og dýrari. Nógv, serliga ung sum seta búgv á fyrsta sinni, brúka hesa loysnina fyri at spara uppá plássið. – Men eg veit eisini um eldri fólk, t.d. fólk við eftirløn sum spyrja eftir skápssengrum í størri búeindum, fyri at spara pláss í gestakamarinum. Kostar Ein av teimum sum hevur merkt til hetta er Lene Birgitte Danielsen, sum eisini býr í Oslo í eini íbúð við trimum rúmum. – Eitt gestakamar uppá 10 fer­ metrar kostar, um ein hugsar um prísirnar í teimumstørru býunum, 400.000 norskar krónur. Tá hugsi eg út frá einum fermetraprísi upp á 40.000 krónur, sigur hon, sam­stund­ is sum hon dregur niður ta 120 cm breiðu skápssongina. – Tá er henda ein nógv betri loysn. Tí, hví skalt tú gjalda 400.000 krónur fyri eitt rúm, sum tú ikki brúkar? Nei, tá vildi eg heldur latið gestir mínar búð á einum hotelli. Til ung og eldri FAKTA Sambært Wikipedia eru skápssengur eitt norðurlendskt fyribrigdi. Longu í 1600-talinum sóust fyrstu teirra. Hóast tær verða nógv keyptar, hava fólk í Noregi enn ikki rættiliga tikið tær til sín. Tær fáast í ymiskum útgávum – við skápi, ofta sniðgivið sum ein kommoda, ella ein setur tær í eitt skáp. Støddirnar eru ymiskar – 90, 120 og150 cm breiðar, eins og møguleiki er at keypa eina koyggjusong. Teir høgu húsaprís­ir­nir gera sítt til, at fleiri og fleiri velja at búseta seg í smærri íbúðum. Her kann ein skápssong verða loysnin. Men hon kann eisini vera prakt­isk í størri bústøð­um. Hvørt kvøld tekur Berit Sørlie skápssong sína úr skápinum, og her svevur hon væl. – Her er nógv pláss at spara, sigur hon Fleiri ymisk modell eru at velja millum. Henda hóskar sera væl í íbúðini Hví skalt tú gjalda 400.000 krónur fyri eitt rúm, sum tú ikki brúkar? Byggivinnan í Noregi hevur úr at gera í hesum døgum, og sambært hag­tølunum hava norðmenn ikki bygt so nógvar bústaðir síðani 1999. Eins og tá eru tað íbúðir í teim­um stóru býunum, sum hava tann størsta áhugan. Tøl hjá byggivinnuni vísa, at tríggjar teir fyrstu mánaðirnar í ár vóru 114 prosent fleiri íbúðir í gerð enn í somu mánaðum í fjør. Tað merkir, at heldur hendan gongdin fram, verða 30.000 nýggir bústaðir bygdir í Noregi í ár. Byggivinnan sigur, at hóast talið kann tykjast stórt, so verð­ur framvegis tørvur á meiri bygg­ing, serliga í Oslo-umráðnum. So­leið­is sum fólkavøksturin og búset­ingar­ mynstrið í høvuðsstaðnum eru, er neyðugt við 4.500 nýggjum húsum og íbúðum í umráðnum, skrivar Aften­posten. Óvanliga nógv bygging í Noregi