leygardagur 31. januar 2004síða 18

34 Nr. 21 - 31. januar 2004 Nr. 21 - 31. januar 2004 35 UTTAN ÚR HEIMI Bøtur bøta um trygdina Fyrradagin gjørdi ein dómstólur í USA av, at olju- felagið ExxonMobil skal gjalda 30 milliardir krónur í endurgjaldi umframt rentur fyri skaðan, sum stóðst av dálkingini, tá tangaskipið "Exxon Valdez" fór á land í Alaska í 1989. Óttin fyri slíkum vanlukkum og risastórum endur- gjaldskrøvum hevur fingið oljufeløgini til at seta tangaskipunum størri krøv, skrivar Aftenposten. Rann- veig Stangeland, kunningarstjóri hjá Statoil, sigur við blaðið, at norska oljufelagið setir tangaskipunum sera strong trygdarkrøv. Hon vísir á, at meðalaldurin á tangaskipum í altjóða sigling er átjan ár, men tanga- skipini, sum Statoil nýtir, eru bara seks ára gomul í meðal. Harafturat nýtir Statoil at kalla bara skip, sum eru tvískinnað, sigur hon. Skipini, sum flyta olju fyri Statoil, verða eisini kann- að regluliga. Í fjør vóru 1.000 slíkar kanningar, og níggju skip vórðu mett at vera í so ringum standi, at tey sleppa ikki at flyta olju fyri felagið longur. Arbeiðsloysið veksur Arbeiðsloysið í Danmarks veksur framvegis, og tey seinastu tølini vísa, at um ársskiftið høvdu 6,6 prosent av teimum arbeiðstøku einki arbeiði. So stórt hevur arbeiðsloysið ikki verið í hálvt sætta ár. Vinnuráðið hjá fakfeløgunum væntar ongan bata teir fyrstu mánaðarnar. Tann veiki amerikanski dollarin kemur donsku útflutningsfyritøkunum illa við, og tí roknar vinnuráðið við, at uppaftur fleiri fara at missa arbeiðið teir næstu mánaðarnar. Í summar kemur kanska ein bati, sigur vinnuráðið. Steen Bocian, sum er búskaparfrøðingur hjá Danske Bank, sigur við Berlingske Tidende, at tað er ringt at fáa eyga á nakra framgongd í danska búskapinum í ár. Hin- vegin fáa danir meiri pengar at brúka í ár, og hann roknar við, at teir fara at brúka nakað av pengunum, og at tann veksandi privata nýtslan fer at bjarga búskapinum í 2004. Útjaðarin størri stuðul Ein nevnd mælir nú teimum norsku politikarunum til at økja stuðulin til at menna vinnulívið í útjaðaranum. Nevndin sigur í sínum tilmæli, at síðani tíðliga í nítiárunum er norski útjaðarastuðulin minkaður eina helvt. Fyri at bøta um hetta mælir nevndin stjórnini til at geva útjaðarakommununum størri stuðul, sum tær kunnu medvirka til fleiri arbeiðspláss. Royndirnar hava víst, at tess meiri pengar, kommunurnar fáa frá tí al- menna, tess fleiri arbeiðspláss verða skapt innan tæn- astuvinnuna, og at tað eru serliga kvinnurnar, sum fáa gagn av hesum. Erna Solberg, kommunumálaráðharri, er ikki heilt samd við nevndina. Hon sigur við norska útvarpið, at almennir pengar hava sjálvandi sína ávirkan, men at rentustøðið, stattatrýstið og gjaldoyraviðurskiftini hava nógv størri týdning fyri vinnufyritøkurnar í útjaðara- økjunum, serliga fiskavirkini. Víkingakvinna funnin Russiskir fornfrøðingar hava funnið leivdirnar av einari norðurlendskari kvinnu í einum gravkamari, sum teir halda vera frá 10. øld. Gravkamarið bleiv funnið uttan fyri býin Pskov í út- nyrðingspartinum av Russlandi. Fornfrøðingarnir hava ikki funnið tekin um víkingar í sjálvum býnum, og tí halda teir, at norðbúgvarnir hava hildið til fyri seg sjálvar uttan fyri býin. Umframt leivdirnar av kvinnuni funni fornfrøðingarnir fleiri lutir úr silvuri og brosnu í gravkamarinum. Víkingarnir vóru ofta við russisku eystrasaltsstrond- ina í 9., 10. og 11. øld, og teir sigldu javnan eftir teim- um russisku áunum. Eitt nú nýttu teir áirnar Volga og Dnjepr, tá teir fóru til Konstantinopel, og á vegnum grundløgdu teir fleiri handilsbýir. Býurin Pskov er ein av teimum elstu í Russlandi. Tað elsta, sum vit vita um hann, stavar frá árinum 903. Fregnartænasturnar søgdu ikki sannleikan um hópoyðingarvápnini Hvalurin fór í luftina – Tað var ikki sam- svar ímillum tað, sum vit fingu at vita um tey iraksku hópoyð- ingarvápnini, og tað, sum vit hava sæð, sigur trygdarpolitiski ráðgevin hjá George W. Bush, Condoleezza Rice. Í Bretlandi skal ovastin í fregnartæn- astuni til avhoyringar HÓPOYÐINGARVÁPN Árni Joensen fartekst@mail.dk At eingi hópoyðingarvápn eru funnin í Irak fær nú myndugleikarnar í USA og Bretlandi at viðganga, at hesin parturin av grundgev- ingini fyri at leypa á landið var meiri enn ivasamur. Fyri nøkrum døgum síð- ani segði amerikanski utt- anríkisráðharrin, Colin Powell, at hann hevði greitt frá tí, sum hann hevði fing- ið at vita frá fregnartænast- unum, men at upplýsing- arnar kanska ikki vóru heilt beinar. Í gjár segði trygdarpolit- iski ráðgevin hjá Bush, for- seta, Condoleezza Rice, at gongdin í Irak hevur víst, at upplýsingarnar hjá fregnar- tænastunum samsvaraðu ikki við tað, sum amerikan- ararnir hava sæð í Irak. Hon kvikaði sær at leggja aftur- at, at hetta er kanska ikki so løgið, tá hugsað verður um, at Irak var eitt sera aftur- latið land. Amerikanska stjórnar- umsitingin hevur leingi hildið uppá, at amerikanar- ar og bretar fóru at finna hópoyðingarvápn í Irak, men eftir at teir amerik- onsku vápnaeftirlitsmenn- inir hava sagt, at eingi hóp- oyðingarvápn eru at finna í Irak, hevur stjórnin broytt støðu. Í Bretlandi hevur tann trygdarpolitiska nevndin hjá Parlamentinum kravt, at leiðarin í fregnartænastuni, skal geva nevndini eina frá- greiðing um upplýsingar- nar um tey iraksku hópoyð- ingarvápnini. Samstundis krevja fleiri politikarar, at ein óheft kanning verður sett í verk fyri at fáa greiði á leiklutinum hjá fregnar- tænastuni og samskifti hennara við stjórnina. Ein 17 metrar langur og 50 tons tungur avgustur sprongdist mitt á gøtuni í Taiwan City HVALUR Árni Joensen fartekst@mail.dk Avgusturin varð funnin deyður á einari strond seinasta leygardag. Av tí at hetta var størsti hvalur, sum nakrantíð hevur gjørt landgongd á Taiwan, gjørdu myndugleikarnir av at flyta hann til eina rann- sóknarstovu, so serfrøðing- ar kundu kanna hann. Aftan á at hava baksast við tann 17 metrar langa og 50 tons tunga hvalin í trettan tímar eydnaðist tað at fáa hann upp á ein stóran lastbil við viðfestivogni, men júst sum bilurin var á veg ígjøgnum Taiwan City, sprongdist hvalurin. Hvalurin var sum vera man fullur av gassi eftir at hava ligið deyður í fleiri dagar. Innvølurin bleiv slongdur um alla gøtuna, og sambært blaðnum Taiwan News var lukturin stak ringur. Tryggingarfelagið 4/252 pdf Skráseting Føroya hevur í dag skrásett niðanfyri standandi fráboðan: Skrásetingar-nr. P/F 1825, P/F Griffilin, 100 Tórshavn. Viðtikið 16.12.2003 at lækka partapeningin við annulatión av egnum partabrøvum sambært § 48b, jvb kap. 7 í P/F- lógini, við kr. 100.000,00 til kurs 100 eftir at proklama er runnin. Skráseting Føroya tann 29. januar 2004 Kristin Balle Dagrøktarmamma til Dagrøktina í Oyndarfjarðar kommunu Søkt verður eftir dagrøktarmammu til Kommunalu Dagrøktina í Oyndarfjarðar Kommunu at byrja skjótast gjørligt. Nærri upplýsingar starvinum viðvíkjandi fáast frá Sosialu deild hjá Runavíkar Kommunu á tlf.417000. Skrivlig umsókn skal vera Runavíkar Kommunu í hendi í seinasta lagi 12. februar 2004. Runavíkar Kommuna Sosiala deild Heiðavegur · 600 Saltangará C M Y K 35 34