fríggjadagur 8. juli 2011síða 38

Sosialurin nr. 78 · 8. juli 2011 6 Valevni Uni Holm Johannesen uni@sosialurin.fo Hon hevur átt virkan leiklut í samfelags­ kjakinum seinastu árini. Fyrst sum blaðkvinna á Sosialinum, og seinasta árið sum ummælari og kjakluttakari. Nú ætlar Rigmor Dam sær sæti í Løg­tinginum. Hon stillar upp fyri Javn­aðar­flokkin, sum støðugt missir undirtøku millum veljararnar. Nú skal skútan venda. Rigmor Dam ger púra greitt, at hon ætlar sær at byggja land, meðan onnur stríðast um loysing. Hon sigur seg umboða tey veikastu í sam­ felag­num, og sum útbúgvin lærari held­ur hon, at ein umfatandi peda­gog­ isk dagføring av tilboðunum til børn og ung er alneyðug. Tingfólk gingið í eingongu Veljarakanningarnar seinastu trý árini vísa, at Javnaðar­ flokk­urin missir undir­tøku mill­um veljararnar. Hvat ger flokkurin galið? – Orsøkirnar eru fleiri. Tað hevur skatt trúvirði floksins óneyðuga nógv, at ting­fólk hava gingið í eingongu, eitt nú í sonevndu etisku málunum, har trong­skygni og homofobi eru bein­leiðis í andsøgn við vinstravendu javnaðar­ hug­sjónina um frælsi og javnrættindi. Harumframt hevur flokkurin ikki verið nóg greiður ella avgjørdur um sjálvt sosialdemokratiska projektið, so teir borgarligu hava fingið alt ov nógv rúm til lætt spæl. Eg eri tó vónrík, nú flokk­urin er farin undir eina spennandi tilgongd við politikkmenning, sum skal endur­skapa sambandið við røturnar og rørsluna. So í løtuni upplivi eg eina hugaliga og savnandi optimismu, ella endurveking, millum javnaðarfólk.  Títt slagorð er, at »ein javnaðarkvinna fer til verka«. Hvat vil tað siga? – At eg ynski at verða eitt sjónligt og virkið umboð fyri føroyska vinstra­ vongin, bæði fyri kvinnur og menn. Havi eisini slagorðini: »Reyð og grøn«, »Útbúgving til øll’ og ‘Frælsi at eiga ella leiga«. Hvussu leggur tú valstríðið til rættis? – Ein persónlig lýsingarherferð er ikki mín stílur - øsing og oysl, snøgt sagt. Ætli mær heldur ikki at brúka pening úr egnum lumma til valstríðið, tí hetta fær flokkurin stuðul til. Tað má ikki vera mappan ella skorturin,  sum  avgera valið, men politiska visjónin og per­ són­liga trúvirðið. Tað verður serliga á heima­síðum og á Facebook, at eg fari at gera vart við meg. Hoyrir tú til sambandsvongin ella sjálvstýrisvongin í Javnaðarflokkinum?  – Eg eri heimastýrisfólk, og tað merkir, at vit skulu yvirtaka málsøkini, so hvørt vit kunnu rinda og umsita tey sjálvi.  Aðrir flokkar hava samband ella loysing sum fremsta mál, og tí sigi eg: Lat meg sleppa at byggja land, meðan tit stríðast um loysingina! Sum javnaðarfólk umboði eg tey veikastu í samfelagnum. Fært tú ikki ger­andisdagin at hanga saman, til dømis vegna arbeiðsloysi, bústaðarneyð ella sjúku, hevur ríkisstøðan ongan týdn­ing. Vælferðin má koma fram um for­mali­tetirnar! Eg eri tó altíð opin fyri einari fólka­ atkvøðu um málið, tí í fólkaræðinum má fólkið ráða! Finst at stirvnu skúlaskipanini Tú hevur funnist hvassliga at skúlaskipanini í fleiri førum. Hvørjum vilt tú serliga virka fyri á tí økinum? – Vit sosialdemokratar hava ikki sum mál at varðveita, men at menna sam­ felag. Skulu framtíðar føroyingar eis­ini gerast virknir limir í einum demo­krat­ iskum, sosialt rættvísum og fram­ komnum vælferðarsamfelag, eru íløgur í menniskjað vegurin fram. Tí liggur skúlin mær hjartanum so nær. Og jú, eg havi ofta funnist at stirvnu skipanini – men ikki at lærarunum! Tíðin er langt síðan farin frá flokk­ um, klokkum og tímatalvum, sum vóru framúr hóskandi í ídnaðar­sam­ felagnum. Fýrkantað sagt, leggur skúla­ skipanin upp til, at øll eru miðalgóð og skulu læra tað sama samstundis og á sama støði. Hetta ger, at lærarar, sum oftast til fánýtis, kýta seg at røkka øll­ um næmingum, meðan dýrabart talent fer til spillis.  Ein umfatandi pedagogisk dag­før­ ing av tilboðunum til børn og ung er alneyðug. Tað snýr seg ikki bert um fleiri tímar, men bygnaðar- og hug­ burðs­broytingar, sum taka støðið í vitanar­samfelagnum. Eg ynski ein fakliga sterkari skúla, har lærarar og næm­ingar fáa umstøður at arbeiða við verk­ætlanum; ein skúla, har felags­ skapur og næmingalagað undirvísing ikki bara eru føgur orð, og ein skúla, har eftir­metingin er rættvísari og mið­ vísari.  Tørvur er tí á fýra ítøkiligum polit­ iskum tiltøkum: Førleikamenning av lærarum, har lønarískoyti til ser­frøð­ ingar bæði skal virka viðurkennandi Íløgur í menniskjað er vegurin fram – Demografiski skeivleikin og fólkaminkingin er okkara størsta avbjóðing. Vit verða ov fá, sum skulu rinda fyri tey mongu um fá ár. Tí má tað gerast liviligari í Føroyum, so fólk tíma at búgva her, sigur Rigmor Dam, sum bjóðar seg fram fyri Javnaðarflokkin Nei, eg hevði ikki viljað verið hon, sum varð tikin fram um eitt fólkavalt mannfólk! Hinvegin skulu kvotur vera í almennum og privatum nevndum og ráðum