mánadagur 18. juli 2011síða 42

vika 29 l 18. juli 2011 6 Tíðindi Tíðindi Góð ráð til brúdleypið Hetta er háárstíð fyri brúdleyp, men skalt tú í brúdleyp í summar, mást tú eisini ansa eftir, hvussu tú uppførir teg. Danski brúdleypsfyriskiparin Signe Marie Jeppsen hevur gjørt eina vegleiðing um, hvat fólk skulu ansa eftir í sambandi við brúdleypsveitslur. Tað hevur hon gjørt fyri heimasíðuna alive.dk Her eru so nøkur ráð um, hvat fólk skulu minnast til at gera ella ikki gera í einum brúdleypi Ikki hvítt og svart Brúðurin skal hava loyvi at strála í sínum egna brúdleypi, og tí skalt tú royna at sleppa undan at fara í hvítt og svart. Fert tú í ein svartan kjóla so sendir tú tekin um, at tú ert forelskað í brúðgominum – og ert tú vermóðir, so merkir ein svartur kjóli, at tær ikki dámar giftarmálið. Tú mást ikki verða fínari Brúðarparið skal verða fínari enn øll hini í brúdleypinum. Tí mugu menn ikki fara í smoking, og kvinnurnar mugu ansa eftir stórslignum kjólum. Men hinvegin mugu fólk heldur ikki møta í brúdleyp í gerandisklæðum. Tað er ein veitsla, og tað skulu gestirnir virða. 300 krónur eru ikki nóg mikið Er talan um eitt stórt brúdleyp, har nógv verður gjørt burturúr, er tað ikki nóg mikið at lata eina gávu á 300 krónur – heldur ikki, um tú ert við í felagsgávu. Ein ábending um, hvat gávan skal kosta, er prísurin fyri kuvertin. Ofta er hann hægri enn 300 krónur. Ansa eftir kossum Tað er traditión, at menn ella kvinnur kunnu kyssa ávíkavist brúðrina ella brúðgomin, um annar er farin út úr veitsluhølinum. Tað er tó ópassandi at fara í køini, um mann ikki kennir brúðrina ella brúðgomin væl. Innsløg eru ikki altíð góð Tað er einki krav ella nøkur sjálvfylgja, at tú skalt halda talu. Tað verð­ur roknað við, at pápar, systk­in, nærm­ astu vinfólkini og góðir starvs­felagar halda røðu. Tú skalt umhugsa, um tú veruliga hevur nakað at siga til brúðarparið. Tað er sjáldan eitt gott hugskot at halda eina spontana røðu í einum brúdleypi. Vís virðing Um brúðarparið ikki hevur hug at verða við í spølum, so mást tú virða tað. Hetta er teirra kvøld, og hava tey ikki hug at verða við í festligum spølum, skulu tey sleppa und­an. Tú mást ikki verða fullur Hóast nógv brúdleyp eru veruligar veitsl­ur við brenni­víni, víni og øli, so eigur tú í grund­ini ikki at verða fullur. Í øllum førum skulu fólk ikki verða drukkin fyrr enn eftir brúðarvalsin. Um tað ikki verður skokt brennivín, men bert øl og vín í brúdleypinum, so er tað eitt tekin frá brúðarparinum um, at tey ynskja ikki eina apufest. Ikki mussast Hóast tú ert stakur ella støk og fært eitt gott eygað á onkran av hinum gestunum til brúdleypið, mást tú ikki flirta ov nógv ella mussast við nakran. Verður veitslan lívlig út á náttina, er eitt sindur meira loyvt. Brúðarparið avger nær veitslan endar Fyristøðufókið til brúdleypið kemur við boðum frá brúðarparinum – eisini um nær veitslan fær ein natúrligan enda. Og tá ið brúðarparið leggur upp til, at veitslan er liðug, skulu fólk virða tað. Tað viðurkenda læknatíðarritið The Lancet skrivar, at altjóða fíggj­ar­ kreppan hevur elvt til fleiri sjálvmorð millum fólk í ar­beiðs­før­um aldri. Niðurstøðan byggir á eina uppgerð yvir sjálvmorð í tíggju evropeiskum londum. Kann­ingin umfatar londini Eysturríki, Bret­land, Finnland, Niðurlond, Ír­land og Grikkaland, sum vóru limir í ES undan 2004, og Kekkia, Ungarn, Rumenia og Litava, sum eru komin upp í samveldið aftan á 2004. Uppgerðin vísir, at í teimum sekst fyrstu londunum vaks talið á sjálvmorðum millum fólk yngri enn 65 ár sjey prosent í 2008 sam­anborið við 2007. Vøksturin var størstur í Grikkalandi og Írlandi við ávikavist 17 og 13 prosentum. The Lancet vísir á, at júst hesi bæði londini fingu álvarssamar trupulleikar av fíggj­ arkeppuni við veksandi útreiðslum, minni løn og arbeiðsloysi. Í hinum fýra londunum, sum eru kom­in upp í ES aftan á 2004, vaks talið á sjálvmorðum bara eitt prosent frá 2007 til 2008. Men tá arbeiðsloysið fór at gera um seg har seinni, valdu eisini fleiri har at beina fyri sær. Tølini hjá The Lancet vísa, at Eystur­ríki er tað einasta av teimum tíggju kannaðu londunum, sum hevði lutfalsliga færri sjálvmorð í 2009 enn í 2007. Í øllum hinum níggju londunum vaks talið. Fíggjarkreppan elvdi til fleiri sjálvmorð Taka pínu­ tablett annan­ hvønn dag Tøl hjá danska apotekarafelagnum vísa, at danir taka í meðal 175 pínu­tablettir um árið ella eina ann­ an hvønn dag. Á Statens Institut for Folkesundhed siga tey, at fólk, sum eru strongd, brúka fleiri pínu­tablettir, og at nógv 25 til 44 ára gomul taka pínutablettir sum fyribyrgjandi fyri at sleppa undan av fáa høvuðpínu ella magapínu. At doyva trupulleikarnar í ger­ andisdegnum við pínutablettum lekir ikki orsøkina til eitt nú høv­uð­ pínu. Peter la Cour, lekt­ari á Syd­ dansk Universitet, sigur við blað­ið Information, at høvuð­pínu­ta­blettir viðgera ikki orsøkina til, at fólk hava ilt í høvdinum. – Men kunnu tablettirnar doyva pínuna, velja vit ta loysnina, tí vit vilja ikki góðtaka, at vit hava ilt, sigur hann. Matvørur og orka dýrka Hóast tíðirnar ikki eru, sum tær onkuntíð hava verið, er framvegis prisvøkstur í samfelagnum. Hagstova Føroya hevur gjørt upp, at annan ársfjórðing í ár vóru brúkaraprísinir 2,2 prosent hægri enn sama tíðarskeið í fjør. Tað eru orka og matvørur, sum fáa brúkaraprísirnar at hækka. Prísirnir á orku eru hækkaðir mest. Hesin prísvøkstur kemur bæði frá príshækkingum uttanífrá og frá avgjaldshækkingunum á diesel og øðrum oljuúrdráttum. Har­um­framt er prísurin á ravmagni farin munandi upp. Brennioljan til húsarhald er farin 16,1 prosent upp og ravmagn 11 prosent. Og prísirnir á brennievni til akfør eru hækkaðir 17,5 prosent. Prísirnir í flestu matvørubólkum eru farnir upp seinasta árið, og samanlagt eru matvørur dýrkaðar 2,3 prosent. Mesta príslækking hevur verið í nýtslubólkinum Samskifti.