mánadagur 18. juli 2011síða 50

vika 29 l 18. juli 2011 14 Tíðindi Rannvá Káradóttir og Marianna Mørkøre, sum serliga arbeiða við stuttfilmum, hava av álvara fingið vind í seglini. Filmurin »Magma« , sum varð upptikin í Føroyum í fjør, er við á hópatals filmsfestivalum. Hann er eisini úttikin til fleiri stuttfilmskappingar. Amerikan­ arar liva styttri Amerikanarar liva yvirhøvur styttri enn fólk í øðrum londum í Vest­ur­ heiminum. Í meðal liva amerikanskir menn 75 ár ella hálvt annað ár styttri enn menn í Bretlandi og trý ár styttri enn menninir í Avstralia. Hjá kvinnunum er myndin tann sama, Amerikanskar kvinnur liva í með­al 81 ár ella trý ár styttri enn kvinn­urnar í Avstralia. BBC veit at siga, at meðal­livi­ aldurin hjá amerikanarum er hækk­ aður tey seinnu árini, men ikki líka skjótt sum í øðrum londum í Vestur­heiminum. Roykingin er ein orsøk. Hagtølini vísa, at royking er orsøk til fimmta hvørt deyðafall í USA, og at sætti hvør amerikanari doyr av ov høgum blóðtrýsri, sum í flestu førum kemst av, at fólk eta alt ov nógv salt. Ovurfiti er eisini ein stórur heilsu­trupulleiki í USA. Triði hvør ameri­kanari líður av ovurfiti, og tað er tríggjar ferðir meiri enn í eitt nú Japan, sigur BBC. Noreg skal selja meiri vápn Á altjóða pallinum er Noreg kent fyri sítt arbeiði at royna semju ímillum stríðandi bólkar í nógvum londum kring heimin. Men samstundis er Noreg eitt land, sum framleiðir og útflytur vápn og lóður, og nú hevur landið sett sær fyri at økja júst hendan útflutningin. Orsøkin er, at ES hevur samtykt nýggjar reglur um vápnainnflutning, og broytingarnar geva Noregi nýggjar møguleikar á einum marknaði, sum keypir fyri millum 250 og 300 milliardir krónur um árið, skrivar Aftenposten. Tær nýggju reglurnar gera, at lond uttan fyri ES fáa betri møgu­leikar at selja londum í sam­ veldinum vápn. Men teir norsku myndugleikarnir kenna seg ikki heilt tryggar. Teir bera ótta fyri, at tey stóru ES-londini fara at verja sín egna vápnaídnað ímóti kapping uttaneftir, soleiðis sum tey hava gjørt, og teir vísa á munin millum Noreg og Frakland. Meðan Noreg keypir 60 prosent av allari herútgerðini úr øðrum londum, keypir Frakland at kalla bara frá síum egna vápnidnaði. Eydna Skaale Tað gongur sum eftir ánni hjá Mar­ ionnu Mørkøre og Ránnvá Káradóttir, sum saman kalla seg Rammatik. Tær hava veruliga gjørt vart við seg, eftir at tær fóru at royna seg innan eksperi­ menterandi stuttfilm. Tær hava longu gjørt fleiri filmar ella installatiónir, har tær sameina dans, forvitnisligar búnar og føroysku náttúruna við einum super 8 kykmyndatóli. Í fjørsummar gjørdu tær ein stutt­ film, Magma, sum varð upptikin í Før­ oyum og sum skuldi vera tann fyrsti í eini røð av átta. Í vár kom so tann næsti í røðini, nevnd­ur Amohr. Har var bert ein leik­ ari við, í mun til Magma, sum hevði eina rúgvu av føroyskum leikarum og statist­um. Nógv umbiðin Síðani Magma kom út fyri einum knøpp­um ári síðani, hevur hann verið við á nógvum festivalum - og hann verð­ur framvegis umbiðin at koma við á fleiri films­festi­valar. Hann hevur fingið bæði mong og góð um­mæli, og nú er hann eisini úttikin at vera við í fleiri stutt­ films­kapp­ing­um. Millum annað Nord­ isk Pano­rama, sum er tann norður­lendska films­kappingin, hildin í År­ hus. Har er Magma millum teir 33 film­arnar, sum eru valdir út av 600 inn­send­um filmum. Hann skal eisini vera við í kapp­ ingini á Artfilmfest, sum er ein slo­vak­ isk filmskapping, í Film- og Video­festi­ valinum, sum er í Athen, í kapp­ingini Explora Competition, sum er ein av kapp­ingunum á einum sponsk­um films­festivali og í Flatpack Festi­valin­ um, sum er í Birmingham, bara fyri at nevna nakrar. Tá upptøkurnar til Magma vórðu gjørdar, segði Marianna Mørkøre so­ leiðis við Sosialin: – Tað, sum vit miðja ímóti er, at M a g m a skal verða vístur á teimum góðu festivalunum. Megna vit tað, kemur restin helst av sær sjálvum. Í dag kunnu vit staðfesta, at hetta málið er nátt. Nýggjar upptøkur Ætlanin er, at tær báðar Rannvá og Marianna koma aftur til Føroya í august. Tá skal triðji stuttfilmurin í røðini gerast, og tær fara tí aftur at hava upptøkuroyndir, venjingar og filmingar í allan august mánað. Meiri verður helst at frætta um upp­tøkuroyndirnar seinni. Myndatøka / viðgerð: Katrin Svabo Bech Bílagdur filmur Marianna Mørkøre og Rannvá Káradóttir, ið saman kalla seg Rammatik, hava fingið eina bílagda uppgávu, sum tær júst nú eru í gongd við at klippa. Tað er eitt filmsverk, sum skal taka støði í evninum »veðurlagsbroytingar«. Hetta filmsverkið skal frumsýnast á Berwick Filmsfestival 23. september í ár. Tað, sum vit miðja ímóti er, at Magma skal verða vístur á teimum góðu festivalunum Føroyskur stuttfilmur fær altjóða rós