mikudagur 10. august 2011síða 12

Mikudagur 10. august 2011 · Nr. 91 12 Sosialurin Lagt til rættis: Árni Joensen Tað gongur so illa hjá donskum sjúkrarøktarfrøðingum at fáa arbeiði í Danmark, at støð­ugt fleiri kenna seg noyddar at fara av landinum at arbeiða. Eisini sjálvt um lønin er minni har. Fakblaðið Sygeplejersken skrivar, at talið á donskum sjúkra­røktarfrøðingum, sum søkja um arbeiðsloyvi í Svøríki og Noregi, er trí­fald­ að tað seinasta árið. Fyrra hálvár í 2010 søktu 60, men fyrra hálvár í ár var talið 220. Teir donsku sjúkra­røktar­ frøðingarnir fáa minni løn í Svøríki enn í Danmark. Syge­plejersken hevur prátað við ein, sum arbeiðir 38,5 tíma­r um vikuna. Lønin er 20.000 svensk­ar krónur um mánaðin. Tað eru ikki bara donsk heilsustarvsfólk, sum leita sær til onnur Norð­ur­lond at arbeiða. Ein rúgva av ís­ lendskum sjúkra­røkt­ar­frøð­ ingum og læknum eru farin til grannalondini at arbeiða. Noyðast av landinum at arbeiða fyri minni løn Íslendingar fáa meiri fyri fiskin Fiskur og fiskavørur fylla støðugt meiri í teimum íslendsku útflutningshagtølunum, og hendan gongdin fer at standa við Í einari meting, sum fiski­ vinnudeildin hjá Íslands­ banka hevur gjørt, stendur, at útflutningurin av fiski og fiskaúrdráttum verður 16 milliardir íslendskar krónur størri í ár enn í fjør, og at næsta ár verður hann aðrar fýra milliardir størri enn í ár. Talan er um 9 prosent vøkstur, ið stavar frá størri kvotum, príshækkingum á altjóða fiskamarknaðunum og einum støðugari krónu­ virði, sigur bankin. Ein munagóð orsøk er eisini, at toskakvotan í fiski­ árinum 2011-2012 er 10 prosent størri enn árið fyri. Tað ger góðan mun, tí toskurin eigur umleið ein triðing av út­ flutningsvirðinum av fiski og fiskavørum. –Eftirspurningurin eft­ir fiskavørum er vaks­in mun­ andi á altjóða marknað­ un­um, og fólkavøkstur, veks­andi inntøkur í menn­ ingar­londunum og størri áhugi fyri heilsugóðum kosti gera, at eftirspurningurin fer eisini at veksa í komandi árum, skrivar Íslandsbanki í metingini. Bankin vísir á, at sambært Altjóða Gjald­ oyragrunninum er vísitalið fyri altjóða fiskaprísir tað hægsta síðani 1988. Tómur brunnur kostar Tað kostaði skotska olju­ felagnum Cairn Energy nógv, tá felagið herfyri noyddist at boða frá, at tað hevði ikki funn­ ið nakra olju í Lady Frank­lin-brunninum við Vesturgrønland. Blað­ið The Herald Scot­ land skrivar, at longu eitt samdøgur eftir frá­boð­an­ina var parta­ bræva­virðið í Cairn Energy mink­að so nógv, at felagið var meiri enn tvær milli­ardir krónur minni vert enn dagin fyri. Upp­hæddin svarar til meiri enn helmingin av tí, sum tað kostar skotska felagnum at leita eftir olju í Grøn­ landi í ár, skrivar KNR. Sagt verður, at virðið á partabrøvunum í Cairn Energy er minkað 13 prosent tann seinasta mánaðin og er nú tað minsta síðani ársbyrjan í fjør. Skotska felagið heldur framvegis uppá, at útlitini fyri at finna olju undir havbotninum í Vesturgrønlandi eru góð. Samstundis hevur felagið boðað frá, at tað fer undir at leita eftir olju har eysturi í Miðjarðarhavinum í næstum. Sleppa ikki undan ávirkan Eins og Danmark er Svøríki í ES, men ikki í evrusamstarvinum, og enn hevur fíggj­ar­ kreppan í evru­lond­un­ um ikki havt stór­vegis ávirkan á svenska bú­ skapin. Tað stað­festi Anders Borg (mynd­in), fígg jar­mála­ráð­harri, fyrra­dag­in, men hann legði sam­stundis aft­ur­ at, at enn er ov tíð­liga at siga, um og hvørja avleiðingar fíggjar­ krepp­an í evru­øki­num kann fáa í Svø­ríki. Í næsta mánað fer svenska stjórnin at leggja fram uppskot til fíggjarlóg fyri 2012, og Anders Borg segði seg vænta, at uppskotið verð­ur merkt av krepp­ uni í evruøkinum, tí eftir øllum at døma fer kreppan at fáa ávirkan eina rúma tíð afturat. Trygdarútgerðin virkaði ikki Trygdin sveik, tá ein ís­bjørn leyp á nakrar bretskar ferðamenn á Sval­bard í síðstu viku. Ein av ferðamonnunum, ein 17 ára gamal drongur, doyði. Fýra aðrir fingu skaða. Sýsluskrivstovan í Lon­gyerbýnum sigur, at tað vóru fleiri óheppin viðurskifti, sum gjørdu, at tilburðurin fekk so synd­arligan enda. Ein ser­lig girðing, sum var rundan um leguna hjá ferða­monn­un­um, og sum skuldi ávara, um ein ís­bjørn kom ov nær, virk­aði ikki. Har­aft­ur­ at var tað so óhepp­ið, at bara tað sein­asta av teimum fimm skot­un­ um í rifluni hjá ferða­ monnunum virk­aði, og tí fekk ísbjørnin stundir til at leypa á fleiri av ferðamonnunum, áðr­ enn tað fimmta skot­ið drap hana, sigur sýslu­ skrivstovan á Svalbard.