mikudagur 10. august 2011síða 21

21 Mikudagur 10. august 2011 · Nr. 91 Sosialurin Óli Jacobsen olijacobsen@olivant.fo og vit skuldu sigla 26. september. Tá kom eitt himmalsins ódna­veður og stormur. Alt frysti til. Vit máttu bræða kava fyri at fáa nakað at drekka. Men umsíðir sluppu vit úr ísinum og fingu eina góða reisu heim. Vit koma á Havnina 19. november. Við kraftblokki, á hemara­ veiðu og í farmasigling Eg havi eisini verið við nótabátum. Eg var við tí fyrsta »Finni Fríða« úr Gøtu, sum var ein umbygdur línu­bátur. Skipari tá var Finnbogi Hansen hjá Grækaris í Gøtu. Eg havi eisini verið við tveimum svenskum nótabátum. Annar var »Ajax«, fyrrverandi »Vingaborg«. Skip­­ari var leirvíkingurin Eyðbjørn Lervig, sum seinni førdi »Tjaldrið«. Hin var »Abba«. Poul Grunnveit úr Vík var skipari. Eg var eisini nøkur ár við »Baki«. Vit fiskaðu hemara og svartkalva við Labrador. Hetta gekk sera væl. Eg var kokkur og sigldi eisini við »Baki« til Grimsby við flaki. Onkran túr vóru vit í Cuxhaven. Eisini í Boulogne í Frankaríki. Tveir túrar fóru vit gjøgnum Kielarkanalina til Poland eftir høgguslokki til agn. Tey síðstu árini eg var burtur, sigldi eg við »Nestindi« hjá Trader­ line hjá Rósing Rasmussen. Hetta var í 1984, tá ið »Líðartindur« kom. Hann fekk ikki langa tíð. Hann var frammanfyri sína tíð við »roll on« og »roll of«. Rósing skal eiga tað, at hann var ein góður reiðari. Tí kom kokkurin at eita Heini Eg kann minnast sum smádrongur, tað vóru tvey áttamannafør í Oyndar­firði við árum. Annað var eitt sum bøndurnir áttu. Tað varð eisini brúkt sum nótarbátur. Tað vóru húskallarnir, sum kastaðu nót. Teir vóru sum høvdingar, bøndurnir og keypmenninir í Oyndarfirði. Hin báturin var bygdur sum grindabátur. Eg minnist, at mammu­ beiggi Dánjal Jákup Anthoniussen, bátasmiður, hann var biðin um at smíða hendan bát. Hans, beiggi mín, var húsa­smiður, hevði lært hjá Nordal Jacobsen, men hann dugdi eisini at smíða bátar. Hann var snøgg­ur maður, og hann smíðaði henda góða bát saman við Dánjal Jákup. Hvat Dánjal fekk í løn fyri at smíða bátin, tað veit eg ikki, men Hans fekk eina bundna troyggju. Báturin fór til Suðuroyar, og hann er ein av grindabátunum í Vági. So er tað, at grindaboð eru í Klaks­vík. Teir fara við hesum átta­ manna­farinum. Teir draga bátin oman, og tað standa fýra menn við bátin. So kemur ein framvið og sigur við teir: »Fara tit í grind.« »Ja,«. Um hann kundi sleppa við. »Nei, vit eru mannaðir«, har stóðu bara fýra menn. »Mannaðir?« spurdi hin. Jú, teir bíðaðu eftir elduvíkingum. Oyndar­fjørður og Elduvík vóru so nær í slekt. Tað var so grúiliga væl millum bygdirnar. Teir lógu eisini saman í sókn. Tað var brim í Elduvík, so teir sluppu ikki út. Tí var tað, at teir bíðaðu eftir elduvíkingum. Eldu­ víkingar høvdu eisini orð fyri at geva sær so góðar stundir. So koma teir eina ferð, og tá verður farið. Men tá teir koma inn móti pollinum í Klaksvík, nú frætta teir, at grindin er deyð. Teir fara tískil ikki inn til Klaks­ víkar men leggja at landi í Ánu­num. Tá vóru bara 3 ella fýra hús í Ánu­ num, og tey stóðu nakað niðan frá. Undir einum veggi stóð ein maður. Teir ganga so gásagongd niðan eftir. So spyr hesin ánamaður tann fyrsta: »Hvør Guds vinur er tú?« Hann var Heini Berner Clement­ sen úr Anfinnstovu í Elduvík. So kemur tann næsti, Heini Nygaard úr Nýggjustovu í Elduvík Tann triði kallaðist Heini Elde­ vig, vanliga róptur Lítli Heini. So kemur tann fjórði: Heini Hansen úr Áarstovu í Elduvík, van­ liga róptur Stóri Heini. Nú koma oyndfirðingarnir: Heini Joensen, vanliga róptur Palli-Heini, Heini Joensen, vanliga rópt­ur Heini í Mórsastovu, Heini Petersen, van­ liga róptur Heini í Hoygarðs­húsi, og Heini Dahl, vanliga nevndur Heini í Stovuni. Tá svarar ánamaðurin til: »Nógv fyri at koma her og reka spott á meg. Tí eg eiti Heini Johannesen!« Hetta var nokk so løgið. Tað vóru bert 10 ár millum tann yngsta og tann elsta, og allir vóru systkina­ børn. Eg minnist teir eisini allar. Søgan um allar hesar Heinar, sum gjørdust ov seinir, sigst at hava givið navnið til teir kokkar, sum hava verið ov seinir at hava máltíðirnar klárar! Gjørdist leirvíkingur Orsøkin til, at eg gjørdist leirvík­ ingur var, at konan var úr Leirvík. Eg ætlaði tað ikki. Men tað bleiv soleiðis. Eg ætlaði mær at búgva í Klaksvík, har eg hálvavegna hevði keypt hús. Verfaðir mín var Christian Chris­ ti­­ansen. Hann var ein av teim­um, sum sluppu við lívinum við »Erne­ stinu«, tá ið hon gekk burtur í 1930. Tað komu fimm beiggjar av Skála til Leirvíkar. Ein av teimum var Christian verfaðir mín. Hann var kallaður Steinur, tí hann búði fyrstu árini hjá eini fastur heima við Stein sum kallaðist Lena. Har var ein annar í húsinum sum æt Christian. Fyri at skilja teir at varð verfaðir kallaður Steinur. Beiggin Petur Hans vaks upp her niðri í Innistovu hjá fastrini, Kristinu. Eftir at húsini hjá honum fórust av minu undir krígnum, flutti hann til Fuglafjarðar. Brøður teirra Ásmundur og Óla Jákup, vóru á Leingini hjá fastrini, Skála Katrinu. Beiggin Aksel var eina tíð á Hellunum. Hann var bert 15 ára gamal, tá ið hann doyði við skipi saman við Óla Jákup. Tí eru fleiri sum eru uppkallaðir eftir Aksel eftir honum. Genturnar vóru tríggjar, Alex­ andra, vaks upp í Havn hjá ein­um danskara av týskari ætt, sum hevði Tauser til eftirnavn. Hon giftist við eiðismanni, sum kallaðist Johannes Poulsen, og sum fekk sær Tauser til eftirnavn. Hann gjørdist ikki minni enn 105 ára gamal, elsti føroyingar vit vita um við vissu. Johanna giftist til Vágs, kom at eita Sumberg. Axelina giftist til Selatraðar, hon var uppkallað eftir beiggjanum. Pápabeiggjarnir hjá Steini (Kristi­ ani) her í Leirvík vóru gamli Svend, Guttorm og Christian Christi­ansen. Christian doyði sum ungur við »Cyclon« í 1903. Christian átti eina dóttir sum kallaðist Malena á Leingjuni, hon var forlovað í suðri við Emil, sum fórst við General Gordon. Malena bleiv seinni gift við Sylverius, hansara næsta gifta, og fingu børnini Otto, Kristiannu og Klaru. Otto fórst í útlondum. Tøkk til Pola Poli og Jensy fingu eina dóttir, Kristensu, og tveir synir, Mikkjal og Hákun. Tað eru longu fleiri ár síðani, at Jensy doyði. Men Poli klárar seg væl einsamallan. Hann er gamal kokkur, og hetta hjálpir um. Heimahjálp hevur Poli ikki brúk fyri. Poli er ein av teimum, sum tað er stuttligt at kenna. Hann skal hav takk fyri sína frásøgn. Tað skal vera ynskt honum hjartaliga tillukku við teimum 90 árunum í gjár. Dánjal í Ansastovu, mammubeiggi Pola, smíðaði grindabátin, sum Poli umrøður, saman við beiggja hansara, Hans. Her er Dánjal saman við soninum Hans Christian Ein av Heinunum, sum vóru ov seinir í grind, Heini í Mórsastovu (1882-1970) Ein Heini frá grindaferðini, Heini Petersen (1882-1948) Heini Dahl, (1872-1956), í Stovuni, og Henrietta Høgnesen møta Símun Jakku á Hellunum við postsekki. Heini var ein av teimum átta Heinunum, sum fóru í grind Í komandi parti verður frá­ søgn um Anfinn Mikkelsen, sum hevur búð í Canada stóran part av lívinum