fríggjadagur 12. august 2011síða 16

Fríggjadagur 12. august 2011 · Nr. 92 16 Sosialurin Kjak Alfred Olsen Løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin Tá ásetta tíðarfreistin hjá P/F Skálafjarðar­ tunlinum var farin 1. august, boðaði lands­ stýris­­mað­urin, John Johanne­sen frá, at Skála­fjarðar­­tunnilin nú verður gjørdur, ikki av tí privata felagnum, men av tí almenna. Eitt áralangt stríð fyri at fáa Skála­fjarðar­ tunnilin framdan, er komið at enda, og nógv við mær fegnast tí um, at Skálafjarðatunnilin gerst veruleiki. Skálafjarðar­ tunnilin Tann samfelags­gagnligi vinningurin av hesi íløguni er millum 100 og 130 mió. kr. um árið, í spardari ferða­tíð, minni sliti og viðlíka­ haldi av vegum og ak­ før­um v.m.. Ja, tunnil­in kemur at binda vest­ aru- og eystaru síðu á Skála­fjørði­num sam­an, og at stytta fráleikin úr Tórshavn til Skála­ fjørðin, t.d. inn á Strend­ ur, Runavík og Toftir, til tann sama sum hann í dag er til Kollafjarðar. Skálafjarðar­­tunnil­ in verður ein koll­velt­ ing innan okkara sam­ ferðslukervi. Tað privata initiativið Spírin til hetta koll­ veltandi projektið spratt inni á Skála­fjørðinum, og tað hava verið privat fólk og privat felag, sum hava verið drívmegin aftan fyri projektið higar­til, og sum skilst boðaði felagið eisini lands­stýrinum nú frá, at hóast tey ikki kundu gera nakran endaliga sáttmála við landsstýrið áðrenn 1. august, so vildu tey verða við fram­yvir, tí tey høvdu áhugað­ar íleggjarar, sum ynsktu at gera nakrar kanningar, áðrenn teir vildu binda seg í eini endalig­ari avtalu. Eldsálirnar aftan fyri Skálafjarðar­projektið hava verið fantastiskar. Ynski Tað sum eg og mong onnur nú ynskja er, at farið verður undir at gera Skálafjarðar­tunnilin, so hann gerst veruleiki ongantíð ov skjótt, og við fráboðanini hjá John Johannesen, sær út til, at Skálafjarðar­tunnilin nú gerst veruleiki. Bjørn Kalsø skrivar á Vaga­ portalinum og øðrum fjøl­ miðlum undir undir­skrift­ini Ósannindi um nið­ur­skurð í fiskidøgum, at eg sum lands­ stýrismaður í fiski­vinnu­ málum, føri fram, at eingin í vinnuni fer at merkja stóra niðurskurðin í fiskidøgum, tí nógv luft er í skipanini orsaka av óbrúktum døgum! Hetta er ikki annað enn, tá Bjørn Kalsø sjálvur segði á løgtingsinsrøðarapalli hós­ dagin, undir viðgerðini av fiskidøgum, »at allar skerj­ ing­ar­nar higartil (síðani 1996/97) einki høvdu hjálp upp á støðuna hjá høvuðs­ fiska­sløgunum«! Ja hetta er fullkomiliga rætt sum Bjørn sigur! Tað er nevnliga so, at løgtingið øll árini síðani 1996/96, tá skert hevur verið fiskidøgunum, so er hetta gjørt við at skera í óbrúktum døgum ella »í reina luft«! Og hetta er væl at merkja gjørt í øll árini, sum niðanfysistandandi graftur vísir: Sí talvu 1 Hesin grafur talar sítt greiða mál og vísir týðliga, at løg­ tingið hevur skorið »niður í luft« – Tær skerjingar, sum eru gjørdar, hevur onkur sagt, eru gjørdar »upp á kvams vís« – og størt sæð utt­an nakr­­­an virkn­að á veiði­ trýstið! Fiski­­skap­­urin undir Føroy­­um hevur framhald­ andi verið líka fríur ella líka lítið skerdur! Niðanfyri yvirlit vísir tillut­ aðir dagar og brúktir dagar fyri seinastu 3 árini. Sí talvu 2 Eg havi í mínum uppskoti fyri 2011/12 skotið upp at skerja tilsamans 15,9% (av luftini, sum er mett framvegis at vera umleið 39%) fyri at fáa luftina úr systeminum. Eg eri samdur við Bjørn K., at okkurt má gerast fyri, at dugnaligir og ágrýtnir fiskimenninir, sum brúka allar sínar fiskidagar, ikki skulu rakast líka hart, sum teir, sum ikki brúka dagarnar , og tí er uppskot á veg í tingið um brúksskyldu. Hendan skipan fer at gera tað lagaligari fyri teir, sum verulga reka vinnu. Ein fiskidagur er ein fiskidagur Tað ber ikki til at siga, at ein dagur, sum tað almenna letur einum fiskimanni og ein, sum hann sjálvur keypir, ikki hava sama virði! Báðir hava sama virði, men tað kann vera sárt »at síggja, at fiskidagar, ein sjálv­ ur hevur keypt dýrt, hvørva, samstundis, sum ein annar fiski­maður missir fleiri dag­ ar, sum hann hevur fingið “ókeypis frá tí almenna” og ikki hevur gjørt brúk av. Tí fer at verða kravt, at allir dagar skulu brúkast. Og um hesir ikki verða brúktir falla teir aftur til tað almenna, soleiðis, at teir sum hava tørv á fleiri fiskidøgum kunnu fáa fatur í fleiri døgum. At halda tað, at fiski­ maðurin ikki altíð roynir at fáa størst virði, hvønn einasta dag (nøgd x prís), hann er úti, og halda tað, at hann fer at leggja seg eftir dýrari fiskasløgum í framtíðini, enn hann ger í dag (við færri ella fleiri fiskidøgum) – orsakað at eg siga tað – tað er reiðiliga naivt! Sjálvandi roynir fiski­mað­ urin altíð at fáa størst møgu­ ligan fong og virði! Bjørn sigur at enda: »Óbrúkt­ir dagar avoyða ong­an fiska­stovn, men teir kunnu gerast ein hóttan, tá fiska­stovnarnir koma fyri seg. Tí eigur politiska skip­ anin, í fyrstu atløgu at leggja seg eftir at lúka óbrúktar dagar og loyvir burtur, heldur enn áhald­­andi at knokkroyta tey fáu, sum framvegis eru í vinnu.« Hetta er júst tað vit eru í ferð við at gera: Vit eru í ferð við at taka »luftina úr skipanini«, samstundis sum ein brúksskylda fer at vera sett inn í skipanina. Bjørn vit betur enn hann letur til og veit vit eru á rættari leið Eg rokni sjálvandi við, at partamaðurin hjá mær, Bjørn Kalsø, sum eg veit væl skilir ætlanina við broytingunum og sjálvur í sini tíð sum landsstýrismaður vildi hava brúksskylduna inn, uttan at tað hepnaðist tá, fer at taka undir við fiskidøgunum og brúksskyldini! Johan Dahl landsstýrismaður Ver við at fremja hesar Bjørn, heldur enn av blaka grús í maskinuna, bert tí tað stundar til val! Skála­ fjarðar­ tunnilin gerst veru­leiki Tillagingar og dagføringar í fiskidagaskipanini skulu til talva 1 talva 2