mánadagur 29. august 2011síða 2

Mánadagur 29. august 2011 · Nr. 99 mánadagsblaðið Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Fólkaflokkurin og Javn­að­ar­ flokk­ur­in kunnu sum einki vinna fólk­a­tings­val­ið  um flokk­ar­nir gera eina rætta og tak­tiska upp­still­ing. Tað sigur seg sjálvt, at tað gev­ur lílta meining at velja ein floks­formann í Føroyum á danska fólkatingið. Ein per­ són­ur kann ikki sita í tveim­ um parl­a­ment­um í tveim­um lond­um. Allir flokkar leggja dent á, hvussu stóran týdning fólk­ a­tings­ess­ur­in hev­ur. Helst hev­ur hann tað. Fyri Føroyar man hann heldur vera av dipl­o­mat­isk­um slag, og tí eiga vit at velja tveir roynd­ ar per­són­ar á Fólka­ting, sum ikki sita í løg­ting­i­num  men sum hava re­spekt í donsk­um stjórn­ar­um­hvørvi. Fólkaflokkurin og Javnað­ ar­flokk­ur­in eiga hvør sín mann, sum er fyrr­ver­andi løg­tings- og fólka­tings­mað­ur, og sum er fyrr­ver­andi lands­ stýr­is­mað­ur og løg­mað­ur. Hvat er tí meira upplagt, at enn at stilla Anfinn Kalsberg og Jó­ann­es Eid­es­gaard upp til Fólka­tingið? Fyri okkum á síðulinjuni hevði tað verið sera spenn­ andi, tí hetta hevði givið Sam­ band­i­num og Høgna Hoydal ein skarp­an gang. Hetta er í veruleikanum ein­asti reelli møg­uleiki ­hjá Javn­að­ar­flokk­inum og Fólk­ a­flokk­i­num at vinna fólk­a­ tings­val­ið, og Før­oya fólk høvdu í øllum før­um fing­ið tveir ser­deil­is roynd­ar pol­i­tik­ar­ar á Fólk­ ating. Tað er púra van­ ligt – eitt nú í Dan­ m a r k – at fyrr­ v e r ­ a­ndi ráð­ harr­ ar ger­ast am­b­ass­a­dør­ ar í ørð­um lond­um. Tað er ikki av tilvild, men tað er tí, at slík­ir per­ són­ar við síni for­tíð hava serliga slagkraft. Tað hava An­finn Kalls­berg og Jó­ann­es Eid­e­s­ gaard eisini. So Aksel og Jørgen, vísið nú, hvussu taktiskir tit eru! Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Um seytjan dagar skulu vit gera av, hvørj­ir tveir per­són­ar skulu um­ boða okk­um á Fólka­tingi. Tað er so ym­iskt, hvønn týdn­ing fólk leggja í hes­ar báð­ar sess­ir. Með­an sjálv­stýr­ is­flokk­ar­nir í goml­um døg­um ikki vildu stilla upp til eitt »danskt val«, so eru all­ir flokk­ar og all­ir pol­i­t­ik­ ar­ar í dag á ein­um máli um, at eitt fólk­a­tings­val hev­ur stór­an týdn­ ing. Seinasta skeiðið hava Tjóðveldi og Sam­bands­flokk­ur­in átt um­boð­ ini. Með­an Sam­bands­flokk­ur­in hev­ ur eina drúgva søgu á Fólk­a­tingi, so hev­ur Tjóð­veldi – burt­ursæð frá sein­astu 10 áru­num, bara eina ferð havt um­boð­an har fyrr. Tað var skeið­ini 1973-75 og 1975-77. Nýggi javn­að­ar­mað­ur­in, Sjúrð­ur Skaale, segði í sjón­varp­i­num, at tað hev­ur stór­an týdn­ing at hava um­ boð á fólk­a­tingi, sum hev­ur bein­ leið­is sam­band við Helle Thorn­ing- Schimdt, sum eft­ir øll­um at døma verð­ur nýggj­ur for­sæt­is­ráð­harri – ikki minst, tá Dan­mark tek­ur yv­ ir for­mans­skap­in í ES á nýggj­ár­i­ num. Spurningurin er sjálvandi, um hes­ir sess­ir í heila tikið hava nakr­ an týdn­ing. Sjálv­stýri­s­flokk­ur­in, ið sum kunn­ugt ong­an kjans hev­ur at fáa um­boð­an á Fólk­a­tingi, plag­ar at siga, at hes­ir sess­ir skulu nið­ur­ leggj­ast, og at vit skulu hava onkr­ar send­i­menn í stað­in. Hini, sum hava kjans at fáa um­boð, tosa ikki um slíkt. Tað er uttan iva praktiskt hjá ein­um løg­manni, at flokk­ur hans­ ara er um­boð­að­ur í Fól­k­a­tingi­num – og tað ger tað ikki verri, um hann eis­ini er part­ur av ein­um stjórn­ar­ grund­ar­lag. So­leið­is hev­ur Kaj Leo Jo­hann­e­sen havt Ed­mund Joen­ sen. Høgni Hoydal hevur verið rætt­ i­liga eyð­sýnd­ur við sín­um máta at vera fólk­a­tings­mað­ur upp­á. Til­tak­ ið við Norð­ur­at­lants­bólk­i­num hev­ ur utt­an iva skapt hon­um – sam­an við grøn­lend­ing­u­num, eitt gott út­ gangs­punkt og ein góða um­sit­ing, sum Fóka­ting­ið rindar fyri. Edmund Joensen hevur verið part­ur av Vinstra, men hev­ur ei­s­ini roynt pro­fi­ler­að sína skriv­stovu á Christ­i­ans­borg. Báðir fólkatingsmenninir eru eis­ini vald­ir á løg­ting. Okk­urt bend­ ir á, at Javn­að­ar­flokk­urin – fyri at vinna und­ir­tøku – fer at føra fram, at somu per­sónar ikki skulu velj­ast í bæði tingini. Í Danmark er tað til døm­is vanlig mannagongd, at fólk, sum verða vald í ES-tingið leggja fólka­tings­starvið niður. Fólkatingsvalið komandi verð­ur eis­i­ni ein for­søgn upp á løg­tings­val­ ið, sum verð­ur um fá­ar vik­ur. Tí er tal­an um eitt søg­u­liga spenn­andi fólka­tings­val. Fólkatingsvalið verður ein forsøgn upp á løgtingsvalið – Eg sparki ongan uppeftir! Tað staðfesti Kaj Leo Jo­ hann­e­sen, eftir at vit á hes­ um stað speiróku løg­mann fyri at sparka frá­koyrda aðal­stjór­an í Utt­an­rík­i­s­ ráð­num upp­eftir – við að­ al­stjór­a­løn, sum løg­mað­ur kort­ini sigur, at hann ikki fær. Men løgmaður kann siga, hvat hann vil. Um vit siga, at Her­luf Sigvaldson verð­ur ráð­gevi líka til hann fer frá fyri ald­ur, so hev­ur hetta krumm­spring­ið hjá løg­manni kost­að okk­um skatt­gjal­d­ar­um einar 12 mill­i­ón­ir krón­ur. Har­aft­ur­ at fær frá­koyrdi að­al­stjór­in að­al­stjór­a­eft­ir­løn. Um hetta ikki er at sparka upp­eft­ir, harra løg­ mað­ur, hvat er tað so? Almennu Føroyar hava ein mis­teink­i­liga løgn­ an starvs­fólk­a­pol­i­tikk. At koyra eina skriv­stovu­ kvinnu ella eina vaski­konu, tað er einki pro­blem. Tær fáa fót­in í reyv­i­na, tá spar­ ast skal. Men at koyra ein stjóra til hús – ein stjóra, sum ikki kann brúk­ast, tað má man ikki. Tí finn­ur man bara upp á okk­urt til teir at gera. Í Ting­a­nesi sit­ur ein slík­ur – til­døm­is. Hann hev­ur skriv­að und­ir semj­ u­na við Her­luf Sig­vald­son sum »virk­andi løg­mans­ stjóri«. Tað kann man eis­ini blíva, tá man er frá­koyrd­ur að­alstjóri í­ Ment­a­mála­ráð­ num. Spark­að­ur upp­eft­ir? Tja... Ímyndið tykkum um Posta fram­veg­is var ein al­ menn­ur stovn­ur. So sótu fleiri frá­koyrd­ir post­verks­ stjórar úti í Ting­a­nesi í onkr­um upp­fun­n­um størv­ um. Og fyr­i­still­ið ­tykk­um, um Smyr­il Line var ein al­ menn­ur stovn­ur, hvat skuldi løg­mað­ur so gjørt við all­ar teir frá­koyrdu stjór­ar­nar har? So hevði verið trongt í Ting­a­nesi. So parolan hjá løgmanni og al­mennu um­sit­ingini er, at ert tú ein­a­ferð kom­in á ov­astu rók í al­mennu um­sit­ ing­ini, so verð­ur tú sit­andi, kosta hvat tað kosta vil! Ergo: Vit hava veikar poli­tik­ar­ar – og alt ov sterk­ ar leið­andi em­bæt­is­menn. Tað er ikki gott. Almennir stjórar eru friðaðir Søguliga spennandi val Anfinn og Jóannes á Fólkating Skapa okk­ara egnu for­ trey­tir Sjúrður jacobsen kjak á síðu 25 Avtalan millum Kaj Leo og Lenu Jacob vestergaard kjak á síðu 26