mikudagur 31. august 2011síða 2

Mikudagur 31. august 2011 · Nr. 100 mikudagsblaðið Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Meðan Anfinn Kallsberg greitt aft­ur­vís­ir, at hann fer at stilla upp til fólk­a­tings­ val­ið, so hev­ur Jó­annes Eidesgaard fingið blóð upp á tonna. Og tað kann vera tað sum ger munin, at Javn­að­ar­ flokk­ur­in kanska hevur ein møgu­leika at vinna valið. Enn hevur flokkurin bert boð­að frá, at Sjúrður Skaale verð­ur valevni. Hin­veg­in ligg­ur í kort­u­num, at tey trý lands­stýr­is­fólk­ini, Aks­el Jo­ hann­es­en, John Johannes­sen og Hel­ena Dam á Neyst­abø eisini skulu stilla upp – og nú kanska eisini Jóannes Eid­es­ gaard. Vit skrivaðu á hesum stað mán­a­dag­in, at um Fólk­ a­flokk­ur­in og Javn­aða­r­flokk­ ur­in skulu gera eina vón at e n d ­u r ­v i n n a fólka­ t i n gs ­ um­boð­an­ina, so var at seta á­vik­a­vist An­finn Kalls­berg og Jó­ann­es Eidesgaard á list­ an. Teir eru báðir royndir menn, hava verið løgtings- og fólk­a­tings­menn og lands­stýr­ is- og løg­menn. So tað er so upp­lagt hjá hesum flokkum at brúka fólka­tings­sess­in til ein slí­kan »retrædepost«. Tí fólk­a­tings­sess­ur­in ei­g­ur at kunna brúkast til okkurt skila­betri enn hjá ein­um før­oysk­um løgtingsmanni – fyri ikki um at tala floks­for­manni – at stutt­leika sær við. Roynd­ir menn sum Kalls­berg og Eid­es­gaard kundu ver­ið fín og trú­verd­ig um­boð hjá Før­ oy­um at havt í donsk­um stjórn­ar­um­ hvøvi. Men Anfinn Kallsberg treivst so illa í Fólkatinginum sein­ast, at hann tímdi ikki at stilla uppaftur. Hann er kanska ikki typan til Fólk­a­ tingið. Har ber ikki til sum í Løg­tinginum bara at imp­r­ o­v­i­sera. Har mást tú skriva tær røður og í heila tikið sam­skifta meira upp á skrivt og upp á avtalur. Tað er ikki akk­u­rát An­finn Kallsberg. Men Eid­es­gaard er meira til tað. Hann er til dømsi eis­ini íðin á Facebook, kønur í teld­ u­sam­skifti, so hann hevur als einki pro­blem í so máta. Í skrivandi stund kenna vit ikki val­evn­is­list­an hjá Javn­að­ar­flokk­inum.­ Men fyri okk­um á síð­u­linj­uni kann tað bara gera val­ið enn meira spenn­andi – tí gera Javn­að­ ar­flokk­ur­in og Fólk­a­flokk­ur­ in einki heilt serligt, so verða tað við stats­gar­an­ti Høgni Hoy­dal og Kaj Leo Jo­hann­ esen/Edm­un­d ­Jo­en­sen, sum vinna sess­ir­nar. Hóast vit í mannaminni hava valt um­boð í danska Fólkatingið, so eru málini í føroyska valstríðnum ikki altíð so eyðsýnd, sum tey eru í hes­ um danska vali. Meðan tað er fíggj­ ar­politikkurin, sum er ovarlaga á breddanum í Danmark, har Helle Thorning-Schmidt bjóðar Lars Løkke Rasmussen av við eini ætlan um at fáa fólk at arbeiða 12 minuttir meira um dagin, so er einki av hesum slag á skrá í Føroyum. Donsku stjórnarflokkarnir hava roynt at stungið Helle Thorning- Schmidt og Villy Søvndal skør við at vísa á, at ætlanin um at arbeiða 12 minuttir meira ikki heldur. Men ræðslukampanjan tykist ikki virka, og enn stendur á gomlum nøglum hjá stjórnarflokkunum – og alt bendir á, at Lars Løkke Rasmussen skrivar seg í søguna sum annar stjórnarleiðarin í Danmark, sum ikki klárar at vinna næsta valið eftir, at hann hevur tikið við sum forsætisráðharri. Tann fyrri var Anker Jørgensen, sum tapti valið í 1973. Her í Føroyum er valið ikki eins eyð­sýnt. Meðan blokkpolitikkurin í Danmark vísir púra greitt, hvørja stjórn danir fáa, um tey velja hendan ella handan flokkin, so hava vit ikki slíkt í Føroyum. Til okk­ara løgtingsval hava vit ikki ánilsi fyri, hvørja stjórn vit fáa. Til fólkatingsvalið hevur stjórn­ar­til­knýt­ið í Dan­mark ikki tann stóra á­hugan hjá veljaranum – tann á­hugin er helst bara í politisku skip­anini. Hetta er kanska tekin um, at ski­ panin við fólkatingsumboðan er eitt sin­dur stirvin, kanska eitt sindur foroldað. Men hetta er skip­an­in, sum er galdandi. Og tá hon ikki verður brúkt í telvingini mill­um blokkarnar í Danmark, ikki hevur beinleiðis týdning fyri pol­i­tikk­in í Føroyum, so er hon meira av um­boð­andi slag, og so er at brúka hana til tað. Men fyri tað, um flokkarnir ikki taka lut í danska valstríðnum, so ber til at brúka fólkatingsvalið til at seta gongd á valstríðið til løg­tings­ valið. Í ó­lavs­økurøðu løgmans hava vit finigð at vita, at undirskotið á fíggjar­lóg­ini skal vera burtur í 2016. Onkur heldur hetta vera skilagott, onkur annar heldur, at vit eiga at fíggja eitt hall í eitt longri áramál fyri ikki at missa vælferðina. Og tað er júst tað, sum stjórn­ar­ flokk­ar­nir hava koyrt hart uppá, at vit ikki kunnu læna okkum til væl­ ferð. Tá stjórnin so leggur eitt fíggj­ar­ lógaruppskot fram við 85 mill­iardum í halli, so er tað júst tað, sum stjórnin ger: Lænir seg til væl­ferð. Hjá okkum skal eitt nú Ment­a­ mál­a­ráð­ið spara 50 milliónir fram tl 2016. Tað sama skal Heilsum­á­l­a­r­áð­ ið. Okkum lysti vita, hvussu fíggj­ar­ lógin tá skal síggja út. Hvussu nógv­ ar eyka minuttir um dagin, skulu vit tá arbeiða? Hvussu nógvar eyka minuttir skulu vit arbeiða? At munur er á teori og praks­is – ella at tað lekur í­millum te­ori og praks­is, tað er fólka­tings­val­list­in hjá Sjálv­stýr­is­flokk­i­num eitt gott dømi um. Meðan for­ kvinn­an í Javn­støðu­nevnd­ ini hev­ur sent tí­ð­ind­a­skriv í eyst­ur og vest­ur um at fáa flokk­ar­nir at fáa javn­støðu á upp­still­ing­ar­list­ar­nar, so sit­ur hon nú og blomstr­ar eins­a­møll mill­um seks mans á sjálv­stýr­is­list­a­num. Javnstøðuarbeiðið hjá Javn­støð­u­nevnd­ini ligg­ur í Dem­o­krat­ia, har Javn­ støðøu­nevnd­in er um­ boð­að. Sum for­kvinna í Javn­støð­u­nevnd­ini hev­ ur Kris­t­ianna ­Wint­h­er Poul­sen eitt nú briksl­að Bank­Nor­d­ik, at eing­in kvinna var mill­um menn­ ina­r í nýggju leiðsl­uni og at eing­in kvinna var mill­ um teir menn­i­nar, sum skulu end­ur­nýggja bíbli­ una. Hon hev­ur eis­ini heitt á pol­itisku flokk­ar­nar um at hava javn­vág mill­um kyn­ini á upp­stil­ling­ ar­list­u­num. Kári á Rógvi er fyrr­ver­andi for­mað­ur í Javn­støð­u­nevn­ dini. Altso tit bæði, og serliga tú Krist­i­anna! Hvussu kunnu vit taka tínar præd­ ik­ur um javn­støðu í álvara, tá tit sjálvi ganga á odda og skíta á tað javn­støð­u­ ar­beiði, tit sig­a tykk­um a­r­ beiða fyri? So er spurningurin, hvør munurin er á maktgirnd hjá monnum og kvinnum... Leggja ikki ein lort í javnstøðu Arbeiða ella læna til vælferð? Og Eidesgaard vil gera munin! Skal Vinnu­ frami fíggja ­atkvøður? Heðin Mortensen kjak á síðu 19 Gomul søga í virð­i­ligan karm Gunvá við keldu tíðindi á síðu 16-17 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo