mikudagur 14. september 2011síða 29

29 Mikudagur 14. september 2011 · Nr. 106 Sosialurin Fyri at vit eisini í framtíðini skulu hava eitt dygdargott heilsuverk í Føroyum, eru vit noydd at gera broyt­ ingar, fyrst og fremst orsak­ að av viðurskiftum innan læknaverðina, sum vit ikki eru harrar yvir. Í Heilsu­­mála­ ráðnum eru vit tí farin undir eina tilgongd at fáa saman­ sjóðað tey trý sjúkrahúsini, sum í dag virka sum hvør sín sjálvstøðugur stovnur. Hendan ætlan hevur eittans endamál, sum er at fáa eitt enn betri sjúkrahúsverk við einum nýggjum samlað­ um sjúkrahúsi, sum er stað­ sett á Tvøroyri, í Havn og í Klaksvík. Endamálið er at seta sjúklingin í fokus og veita honum bestu møguligu tænastu og viðgerð. Broyt­ ingin er alneyðug til tess at tryggja, at vit eisini fram­ haldandi kunnu manna eitt tíðarhóskandi og dygdargott heilsuverk í Føroyum við nóg dugnaligum starvsfólkum. Talan verður ikki um at máa støðið undan sjúkra­ húsu­num í Klaksvík og á Tvøroyri og tøma tey fyri virk­­semi. Tvørturímóti verður talan um at gagnnýta tey enn betur enn í dag. Og sjálv­­sagt skal akutt móttøka vera í nærumhvørvinum. Eitt av endamálunum við samskipanini er júst at betra um akuttu tilbúgvingina í Suðuroy. Ætlanin er at opti­ mera samlaða virksemið í sjúkra­­húsverkinum, sum millum annað fer at merkja, at virk­­semið økist og verður meira støð­ugt í øllum sjúkra­­hús­­verki­­num, tvs. økt virk­­semi á Tvør­oyri og í Klaksvík. Hendan ætlanin hevur verið ávegis leingi, men byrjaði av álvara seinast í mars við at løgmaður boðaði frá, at øll sjúkrahúsini skuldu leggjast undir eina leiðslu. Í apríl varð málið lagt fyri landsstýrið, sum tók undir við, at arbeitt varð víðari við málinum. Ting­fólk, sjúkra­hús­ leiðslur og onnur vórðu eisini kunnað um hetta og fingu høvi at viðgera spurningin í vár. Í ólav­søku­røðu síni endur­tók løgmaður boðini um, at sjúkrahúsverkið skal leggj­ast undir eina leiðslu, sum skal samskipa virk­ semið á verandi trimum eind­­­um í eina heild. Hóast hesa drúgvu fyri­­reik­ing og polit­­­isku kjøl­fest­­ing, gera ávísir politik­arar sær nú dælt av støð­­uni og ræða fólk púra óneyð­­ugt við heilt órími­ lig­um ósannindum um hesa ætlan. Av tí, at hetta málið er so týdningarmikið fyri borgarar í øllum landinum og fyri starvsfólk í heilsuverkinum, haldi eg tað vera best, at vit geva okkum góða tíð at viðgera hesi viðurskifti og ikki lata grugg í einum val­ stríði oyðileggja hetta ógvu­ liga týdningarmikla mál. Eg havi tí avgjørt at fara víðari við málinum í einari serligari hoyringstilgongd, har heilsustarvsfólk um­ framt borgarar úr øllum landi­num javnt umboðaðir fáa høvi at verða kunnaðir og viðgera málið á jøvnum føti. Fólk í Vágum, Sandoynni, Norðurstreymoy og Eystur­ oynni hava júst líka stóran týdning í málinum um okkara heilsuverk, sum fólk í Havn, í Norðoyggjum og í Suðuroynni. Sjúkrahúskjakið farið av sporinum John Johannessen landsstýrismaður við heilsumálum Sum landsstýrismaður í heilsumálum er tað mín skylda at tryggja øllum føroyingum eina so trygga heilsutilbúgving og eina so dygdargóða heilsuviðgerð, sum yvirhøvur gjørligt “Tann sokallaði palestinen­ siski staturin, hann hevur eina grundlóg, sum sigur tað, at Ísrael skal strikast av landkortinum. Hann verður stýrdur av eini terror­organi­ satión, sum eitur Hamas.” Soleiðis segði formaður Miðfloksins, Jenis av Rana, í valsending í sjónvarpinum fríggjakvøldið. Evnið var á breddanum, tí Miðflokkurin og Fólkaflokkurin hava heitt á donsku stjórnina um at atkvøða ímóti, at ST seinni í hesum mánaðinum viðurkennir Palestina sum stat. Í løtuni bendir nógv á, at tveir triðingar av heimsins limalondum fara at atkvøða fyri eini viðurkenning av einum palestinskum stati. Talan verður tó neyvan um fullan limaskap, men um so­nevnd­ an “observatør-status”. Hamas er ikki í stjórn Tveir faktuellir skeivleikar eru í útsøgnini hjá Jenisi, sum Fólkaflokkurin og Mið­ flokk­urin eisini hava ført fram skrivliga. Fyri tað fyrsta er Hamas ikki partur av tí palestin­ sku stjórnini. Palestinska stjórnin hevur valdið á Vest­ ara áarbakka og er primert mannað av limum í Fatah- flokkinum hjá forsetan­um, Mahmoud Abbas, sum er tann mest moderati palestinski leiðarin nakran­tíð. Palestinska stjórnin viður­­kendi Ísrael fyri yvir tjúgu árum síðani, tá friðartilgongdin millum Ísrael og Palestina, tann kollsiglda Oslo-prosessin, varð lanserað. Tann víðgongdi Hamas- felagsskapurin hevur valdið í Gaza-geiranum, eitt lítið øki vestaru megin Ísrael, eftir borgarakríggj við Fatah og eitt blóðugt hernaðarkvett í 2006. Síðani hevur Gaza- geirin verið totalt isoleraður av altjóða samfelagnum. Hóast samráðingar og eina roynd at semjast í mai í ár eru Hamas og palestinska stjórnin framvegis fíggindar.  Við øðrum orðum er tað ósatt, at palestinska stjórnin verður stýrd av Hamas. Og tað er eisini ósatt, at palestin­ ska stjórnin vil strika Ísrael av landkortinum. Abbas hevur sagt óendaliga ofta, at hansara grundarlag er ST- resolutión 242, sum áleggur ísraelum at steðga herseting­ ini av Vestara áarbakka og Gaza, so palestinar kunnu fáa sín stat. Gomlu stevnu­ skráirnar hjá Arafat og PLO frá sekstiárunum eru langt síðani tveittar á søgunnar øsku­dunga, og altjóða sam­ felagið hevur langt síðani viðurkent Fatah, tí Fatah viðurkendi Ísrael. Ein nýggj strategi Eftir 45 ára ísraelska her­ seting og eingi útlit fyri eini friðaravtalu hava Mahmoud Abbas, forseti, og Salam Fayyad, forsætisráðharri, lagt eina nýggja strategi. Hon snýr seg um – stig fyri stig – at byggja ein stat oman á toftu­num frá tí korrupta ráns­ manna­stýrinum, sum teir arvaðu frá gamla leiðaran­um, Yassir Arafat. Bæði búskapar­ liga, sosialt og institutionelt. Og strategiin tekur ikki atlit til, um Ísrael vil spæla við ella ikki. Higartil hevur tað eydn­ ast tí vesturhalla for­­sætis­­ ráð­­­harranum og fyrr­ver­­­andi ráðgev­anum í Heims­bank­ anum, Salam Fayyad, at skapa ein búskapar­­vøkstur á Vest­ara áar­bakka á 8 prosent um árið. Ein vøkstur, sum ikki er sæddur áður. Og við hollari amerikansk­ari hjálp er tað eydnast at berja niður yvirgangs­­royndir ímóti Ísrael frá Vestara áarbakka. Næsta stigið er so ein ST- viðurkenning, sum vit kunnu taka undir við ella ikki. Eg hevði bert ynskt, at kjakið bygdi á fakta og vitan. Tað gjørdi tað ikki í sjónvarps­ stovuni fríggjakvøldið. Heini í Skorini Tá Jenis umskrivaði søguna Hamas er ikki ein partur av palestinsku stjórnini. Og palestinska stjórnin vil ikki leggja Ísrael í oyði. Tað var annars boðskapurin hjá Miðflokkinum í valsending í sjónvarpinum fríggjakvøldið Einaferð fyrr havi eg skrivað eina grein um komma­set­ing í bløðini, men tað var sum at sletta vatn á gás, men nú royni eg so aftur. Fleiri av teimum, sum skriva í bløð­ ini, halda, at tá ið eitt sernavn kemur, so skal komma vera antin framm­ an fyri ella báðu meg­in orðið, men so er verri enn so altíð. Lat meg taka nøkur dømi: Løg­ mað­­­ur, Kaj Leo Jo­ hanne­­sen, fór av landi­num í gjár. Her kann komma vera báðu megin navnið, tí eg kann bara skriva løgmaður ella bara Kaj Leo Jo­ hanne­sen, uttan at meiningin broytis. V a k t a r­­­ s k i p i ð Tjaldrið tók ein trol­­­ara í dag. Her skal ikki komma vera um Tjaldrið, tí Vaktarskipið Tjaldr­ ið hoyrir sam­an. Skrivi eg komma um Tjaldrið, so hevði eg kunnað skriva: Vaktarskipið tók ein trolara í dag, men tað kann eg ikki, tí Vaktar­skipið sigur mær ikki, hvat skip hevur tikið trol­ ar­­an, tí tað eru fleiri vaktar­skip, so hetta er ikki nóg greitt. Kristin Poulsen Komma­ seting