fríggjadagur 16. september 2011síða 12

Fríggjadagur 16. september 2011 · Nr. 107 12 Sosialurin Vilmund Jacobsen Hummarafelagið, ið er felagið hjá monnum, sum fiska humm­ara, hevði fyri góðari viku síðan fund um upp­skotið hjá landsstýrinum um brúks­skyldu, sum eisini fevnir um loyvini hjá teimum, sum fiska hummara. Fundurin var í kappróðrar­ neyst­inum í Streymnesi, og upp­møtingin var góð á hes­­um fundi. Allir, sum møttir vóru, vóru samdir um ikki at taka undir við ætlaðu broyt­ing­ unum hjá lands­stýris­manni­ num um brúksskyldu og mót­ mæltu tískil harð­liga ætlanini um hesa broyting í lógini um vinnu­ligan fiskiskap. Í uppskotinum liggur nevni­liga, at hummarakvota, sum ikki er eginkvota, kann fella til landskassan aftur og kann seljast umaftur, hóast menn hava keypt sær hesar kvotur frá monnum, sum eru givnir at fiska hummara. Tað er nevniliga soleiðis, at teir, sum fiska hummara í dag, í nógvum førum hava keypt loyvini frá øðrum monnum, og haraftrat hava menn gjørt lutfalsliga stórar íløgur í rúsur. Summir hava keypt sær eini trý loyvir, og for­maðurin í Hummara­ felagnum, Virgar Fagraklett, metir, at øll loyvir, sum hava skift eigara, síðan vit fingu lógina um vinnuligan fiski­ skap miðskeiðis í nítiárunum, eru keypt loyvir. Almenn afturtøka - Sambært uppskotinum hjá landsstýrismanninum um brúksskyldu kunnu hesi loyvi nú takast aftur, um tey ikki eru brúkt tvey fylgjandi ár á rað, eins og uppskotið leggur upp til, at tikið verður burtur av kvotuni, har talan er um eginkvotur. Okkara limir hava annars verið í góðari trúgv um, at her fór einki kollveltandi at henda fyrr enn í fyrsta lagi í 2018. Virgar Fagraklett sigur, at nógv tað størsta veiðiøkið, sum er Tangafjørður, Kald­ baksfjørður, Kollafjørður og Skálafjørður, hevur felags­ kvotu, sum liggur um 54 tons. Økið fevnir um alt hetta økið heilt norður til brúnna við Streymin. - Samlaða talið av humm­ ara­loyvum liggur um 50, og í hesum felags øki, har allir fiska av felagskvotu, eru eini 36 loyvir. Samlaða hummara­ kvotan kring alt landið liggur um 80 tons. Formaðurin í Hummara­ felagnum sigur, at tað eru nakr­ar ávísar greinar í upp­ skotinum hjá lands­stýrinum um brúks­skyldu, sum felagið óttast og als ikki tekur undir við. - Tað, sum vit ikki kunnu taka undir við, er grein 13 a í uppskotinum, har sagt verður, at fiskirættindi skulu gagnnýtast. Sjálvandi vilja vit gagnnýta okkara fiski­­­ rættindi, men ymiskar um­ støð­­­ur kunnu gera, at menn ikki røkka teimum 80% av eginkvotuni, sum er treytin fyri, at vit ikki missa burtur av kvotuni til næsta fiskiár. Í uppskotinum stendur nevni­liga, at 80% av fiskidøg­ unum hjá fiskifari skulu í einum fiskiári verða nýttir til fiskiskap. Lagt verður aftrat, at 80% av egnum kvotuparti, egnari árs­kvotu, egnum hjáveiðiparti og egn­ ari hjá­veiði­kvotu hjá fiski­ fari skulu í einum fiskiári verða fiskað. Virgar vísir á, at um minni enn 80% av fiski­rætt­ind­ unum eru nýtt, verða rætt­ indini fiskiárið eftir skerd í prosentum við muni­num millum tað, sum fiskað er – og 80% av hesum rættindum. - Sambært uppskotinum fella skerd fiskirættindi aftur til landið. Í uppskotinum stendur eisini, at um tillut­ aðu fiski­rættindi als ikki eru nýtt í tvey fiskiár á rað, fella rætt­indini aftur til land­ið, sigur for­maðurin í Hummarafelagnum. Hann leggur aftrat, at nevndu 80%, sum røkkast skulu, um menn ikki skulu missa burt­ur av kvotuni árið eftir, fevna bara um egin­ kvotur – og ikki felagskvotur. Felagskvota øðrvísi - Vit duga ikki at síggja í upp­ skotinum, at krøvini mót­ vegis teimum, sum fiska av felagskvotu, líkjast teimum, sum fiska av egin­kvotum. Soleiðis, sum vit lesa upp­ skotið, kunnu menn, sum fiska av felagskvotu, gjarna bara fiska eitt tons og soleiðis varðveita síni rættindi. Men um teir, sum fiska hummara av felagskvotu, einki fiska í tvey ár á rað, missa teir eisini fiskiloyvi. Eftir uppskotinum er hetta galdandi – líka mikið, um talan er um felagskvotu ella eginkvotu, sigur Virgar Fagraklett. Hann leggur aftrat, at hjá summum hummara­fiski­ monnum er tað eingin trupul­ leiki at fiska sína kvotu, meðan tað hjá øðrum er ein stórur trupulleiki. - Ymiskt er, hvussu menn gera sær reiðskapin og agnið, sum menn egna í rúsurnar, hevur eisini sera nógv at siga. Ymiskt er eisini, hvussu veiðan er í ymisku økjunum, leggur hann aftrat. Menn sum veiða hummara e - Politiski myndugleikin vil hava útróðurin burtur. Allir fiski-og útróðrarmenn í Føroyum kenna seg lumpaðar og illa viðfarnar, og hetta virkar fyri mær, sum talan er um býarfólk móti bygdarfólki. Eftir hvat eg dugi at síggja, er ágangurin á veiðiliðið vorðin størri, síðan Føroyar gjørdust eitt valdømi. Tað sigur formaðurin í Hummarafelagnum, Virgar Fagraklett, sum hevur havt limafund um uppskotið hjá landsstýrismanninum um brúksskyldu - Fyri at fáa hummaraloyvi, skalt tú hava rættindi til at veiða í bólki 5 – og fyri at hava veiðirættindi í bólki 5 skal báturin verða minni enn eitt vist. Tí hevði tað loyst okkara trupulleikar, um bátar undir 15 tons vóru undantiknir ætlaða kravinum um brúksskyldu, sigur Virgar Fagraklett, formaður í Hummarafelagnum Mynd: Vilmund Jacobsen