mikudagur 21. september 2011síða 8

Mikudagur 7. september 2011 · Nr. 103 8 Sosialurin Í mikudagsblaðnum ummæla skiftandi fólk fjølmiðlarnar. Næstu ferð skrivar Dagfinn Olsen Gongur sum ætlað verð­ ur heils­u­ trygd gold­ in um­veg­is skatt­in frá fyrsta januar at rokna Tað verður arbeitt við mál­i­num í Fíggj­ar­ mál­a­ráð­num, og Aks­el V. Johannesen mið­ar í­móti, at klárt skal vera at krevja heils­u­trygd­ ina inn umv­egis skatt­ in frá fyrsta januar. Hetta verður gjørt sum ein part­ur av semj­ uni, ið var gjørd millum Javn­að­ar­flokk­in, Sam­ bands­flokk­in og Tjóð­ veldi, sigur Aksel V. Jo­ hann­e­sen. Harvið verður gamla sjúkr­a­kassa­g jald­ið heilt burt­ur, og semj­an mil­l­um nevndu flokkar tryggj­ar, at meiriluti er fyri broytingini á Løg­ tingi. Snorri Brend Tað var glopraregn henda dagin eitt árið fyrst í 60'unum. Tað regnaði so mikið illa, at vandi var fyri at allur minkagarðurin fór at liggja undir í vatni. Roynt var at spreingja ta vøkru brúnna um Hoydalsá burtur, men hon datt ístaðin niður og gjørdi alt bara verri enn áður. Úrslitið var tí, at eitt stórt tal av minkunum druknaðu. Aðrastaðni í Havn var eisini vatnflóð, og kjallarar stóðu undir í vatni, millum annað í Nonnuskúlanum. Alt hetta varð onkursvegna vavt saman í ein ellibita í donskum miðlum, sum bóru stórtíðindini: At einir 8-900 munkar vóru druknaðir í Føroyum. Nú er aftur ein minkur komin til Føroyar. Kanska onkur fer at skriva eina søgu um tann fyrsta føroyska munkin í nýggjari tíð. Minkagarður Í 1960 bygdi p/f Bacalao ein minka­garð í Hoy­døl­um. Sama ár­ið komu fyrstu mink­ar­nir, 350 í tali. Tá tal­ið var hægst, vóru 17.000 mink­ar í garð­i­num. Mink­ar­nir vórðu dripn­ir, skinn­ið turk­að á Bac­alao og selt til útflutnings. Í 1969 kom sjúka uppí, minkarnir av­lív­að­ir og garð­ur­in niðurlagdur Mynd: Aase Nygaard/Havnin - fólk og yrki , Birgar Johannessen Tá munkarnir í Føroyum druknaðu Per Arnoldi í Listaskálanum Heilsu­ trygd um skattin 2012 Sjúkra­ kassa­ gjaldið burtur Fiskikappingin í Norðoyggjum minkar Mong munnu minn­ ast søguna í donskum miðl­ um, ta ferðina tá ein stór­ur partur av mink­ u­num í mink­a­ garð­i­num í Hoy­ dølum druknaðu Listasavn Føroya Per Arnoldi hevur eyga á Føroyar. Og Føroyar hava eygu fyri einum persónleika í listaheiminum. Einum listamanni, sum er kátur, greiður og vísir innlit sum fáur. Ein myndamakari og orðalistamaður í senn. Øll list er samskifti, men summi listaverk eru tað meira enn onnur. Tað er tann listin, sum nærkast snið­geving og tískil hevur ein á­vísan boð­skap ella hev­ur ávísa ávirkan til end­a­máls. Í hesum ríki millum fría list og list við einum end­a­ máli hevur danski list­a­mað­ ur­in og snið­gev­in ­Per Arn­ ol­di ar­beiðs­øki sítt. Og her rør­ir hann seg við kønum fín­leika, dugnaskapi og eld­ hugi. At list er samskifti fyri Arnoldi, vísir seg eis­ini í virki hans­ara sum list­a­miðl­ ari og íðin lut­tak­ari í orða­ skift­i­num um list: vitandi, ske­m­t­andi, hittinorðaður. Arnoldi er best kendur sum plak­a­list­a­mað­ur: Al­ køna og hug­vekj­andi syn­ t­esa hans­ara av mynd og orð­um í mátt­mikl­um og ó­gloym­andi pla­k­a­t­um er í heims­klassa. Somu­leið­is eru ar­kit­ek­ton­isku lit­set­ing­ar hans­ara á altjóða stigi. Friðarligari er um mál­ ar­an og myndahøggaran Arn­oldi, men myndlistin er týdn­ing­ar­mik­il sum roynd­ ar­stova hjá øll­um hin­um, og eis­ini í henni valdar herðing, vak­urleiki og avlopsmegi. Tað er í hesum, at tætta sam­band Arnoldis við al­ tjóða min­i­mal­ism­una er greið­ast, men andin hoyrir til am­er­i­kansku popp-list­ ina. Ar­n­oldi sameinir “less is more” við “yes is more” í eini hægri eind. Framsýningin í Lista­ savni Føroya frá 23.9. til 6.11. 2011 vísir eitt úrval av bestu plakatunum eftir Per Arn­oldi frá 1970-árunum og fram til í dag saman við máln­ing­um, skuðrmyndum og leirlist frá seinnu áru­ num. Til framsýningina kemur ein mynd­prýdd bók út við grei­n­um eftir Nils Ohrt, savns­leið­ara, og Mikael Wivel, dr.phil.. Seinasta vikuskiftið skip­aði skúl­a­skip­ið »Drag­in« fyri fisk­i­ kapp­ing í Norð­oyggj­um. Streymurin var hamp­i­lig­ ur, men eysturættin gjørdi, at bátar av Borð­oy­a­vík og norð­ an­fyri sluppu ikki av­stað, tí líkindini vóru ván­a­lig eyst­an­ fyri og sunn­an­fyri. Íalt vóru 12 bátar á floti, og samlaða veiðan var 2325,6 kg. Besti báturin var »Klett­ur« úr Hvann­a­sundi. Teir fisk­aðu 246,2 kg og við hon­um vóru Ditlev og Elm­ar Simonsen. Næst­bestur var »Hóp­ur«. Teir høvdu 146,6 kg og við hon­ um vóru Ják­up Eydu­garð og Finn Baldvins­son. Trið­bestur var »Tór­bjørg«. Teir høvdu 140 kg og við hon­ um vóru Jakup Jac­ob­sen og Kristian Jo­hann­e­sen. Størsta fiskin fekk Jak­up Eydn­u­garð. Tað var ein torsk­ ur, sum var 93 cm lang­ur og fiskaður við tráðu. Á myndini síggjast fiski­ kong­ar­nir, tá steypini vóru hand­aði.