fríggjadagur 30. september 2011síða 43

nr. 113 · 30. september 2011 11 VIKUSKIFTI 1920-1930 Stál og glas er týdningarmikið í møblunum frá hesi tíðini. Møblarnir eru sera vælgjørdir, og nógv er runt, slætt og stramt. Funktiónin hjá møblunum er tað, sum mest verður hugsað um, og ikki at møblarnir skulu verða so snøggir. Heimsframsýningin í París 1937 gjørdist vøggan hjá modernismuni, ið skuldi fáa stóra ávirkan á sniðgeving frameftir. 2000-2010 Seinastu árini hevur umhvørvisrákið gjørt, at vit aftur spyrja eftir møblum við góðsku. Tey, sum ikki keypa brúkt, vilja hava møblar, sum tey kunnu brúka í nógv ár framyvir. Eisini skulu nýggju møblarnir verða gjørdir á ein hátt, so at teir ikki skaða umhvørvið. Nýggja orðið »Vintage« er ráðandi – ikki bara fyri klæði, men eisini fyri hvussu vit vilja hava tað heima. 1960-70 Popp og rock 'n roll – blaka alt gamalt vekk og inn við tí nýggja. Nú kom plastikkið rættuliga fyri seg, og møblar skuldu verða bíligir, so at øll kundu keypa teir. Stórar blómur, popputir litir og gjarna bleytir formar. Tað, sum var gjørt úr træ, var ofta úr ljósum træsløgum. Av tí at plastikkið var so nýtt, vóru nógvir øðrvísi og løgnir møblar at síggja. 1940-1950 Í miðjuni av farnu øld kom stovan rættuliga fyri seg. IKEA lat upp sítt fyrsta vøruhús, og vanlig fólk høvdu ráð at keypa møblar. Enn var træ og leður týdningarmikið, men plastikk byrjaði at koma meira og meira. Litirnir vóru ein blanding av jørðlitum og sterkum litum. Møblarnir frá hesi tíðini eru lættir at seta inn í eina nútímans stovu, og tí er tað ofta torført at fáa fatur á teimum bíliga á loppumarknaðum. 1980-90 Tá vit øll vóru rík í 1980-unum, var stílurin oftast at líkna við hann í »Dallas« ella filminum »Wall Street«. Spegl, leðursofur, stálrør og stórar lampur. Alt var rættuliga yvirdrivið. Í 1990-unum vóru ikki so nógvir pengar eftir, og tá tók minimalisman yvir við sínum nakna og lítilætna stíli. Stólurin Wassily Chair er gjørdur í 1925 fyri týska Bauhaus. Nú á døgum er tað fyritøkan »Knoll«, sum framleiður stólin og selur hann fyri umleið 20.000 kr. Krani hjá Arne Jacobsen Djúspressan hjá Philippe Starck er gjørd 1990 Gras vasi frá Normann Copenhagen Prince Chair úr gummi og metall Danski Arne Vodder hevur gjørt hetta síðuborðið Ein klassikari úr 1980 er hillin Carlton Formpressaður plastikkstólur, sum Charles og Ray Eames gjørdu í 1940-50. Verður í dag framleiddur av fyritøkuni »Vitra«