fríggjadagur 7. oktober 2011síða 2

Fríggjadagur 7. oktober 2011 · Nr. 116 vikuskiftisblaðið Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tað var væntandi, at valstríðið hes­ a­ferð í stór­an mun fór at snúgva seg um bú­skap. Javn­að­ar­flokk­ur­in hev­ur sett hol á við ein­um nýggj­um skatt­a­re­formi, sum tey siga skal føra til lægri skatta­trýst á lægru inn­tøk­ ur­nar, með­an vinn­an skal gjalda meira við hægri parta­fel­ags­skatti, broytt­um av­skriv­ing­ar­møg­u­leik­um á eitt nú umboðan og bilum. Hetta er tað, ið summi kalla »øv­ und­sjúk­u­skatt­ur«, tí tað kann føra til, at bil­a­søl­ur­nar selja færri marg­ læt­i­s­bil­ar, at mat­stov­u­vinn­an sel­ur færri døg­urð­ar til hand­ils­vitj­andi, og at tað ann­ars rak­ar ferð­a­vinn­ una, sum er illa sperd framm­an­ und­an. Kanska nak­að er um hetta. Men siga vit, at fleiri peng­ar koma í al­menna kass­an – ella nak­að tað sama, so merkir tað væl sak­tans, at líka nógvir pengar verða til nýtslu – ella fleiri, hóast tað ikki eru bankar sum keypa fínar stjórabilar og hand­ils­menn sum keypa nógv­ar døg­urð­ar á mat­stov­um. Kanska bil­ ar­søl­ur­nar selja fleiri bíl­ig­ari bil­ar til Palle­ba, og kanska fleiri fólk fara út at eta fleiri »bí­lig­ar« døg­urð­ar. Um so verð­ur, so er úrs­lit­ið tað sama – bara býtt mill­um fleiri fólk. Tá vit tosa um »øvundsjúkuskatt«, so skal tað sjálvandi takast í álvara. Land­ið skal ikki gera handilsligu kor­ini hjá vinn­uni verri. Tað sigur seg sjálvt. Men tað merkir ikki, at land­ið bara skal lata standa til. Tað eru við­ur­s­kifti, sum sak­tans kunnu reg­u­ler­ast – og hví ikki um­for­deila nýtsl­una eitt sind­ur, so hon kem­ur fleiri til góða – og so­leið­is, at van­liga fólk­ið eis­ini hev­ur val­møgu­leik­an. Eitt annað mál, sum lands­stýr­is­ sam­ong­an hev­ur boð­að frá er, at tal­ ið á að­al­ráð­um skal lækka eft­ir val­ ið. Tað er pol­it­iskt kor­rekt at siga, at al­menna um­sit­ing­in er ov stór, og at hon skal minka og spara. Hin­veg­in duga tey ikki nóg væl at spara í um­ sit­ing­ini, tí tað gong­ur í alt ov stór­ an mun út yv­ir keypa av tæn­ast­um, með­an tað fyri ein hvønn prís verð­ ur hild­ið upp á starvsfólk. Hava vit sett okkum spurningin, um skip­an­in við aðalráðum er tann rætta? Hví skulu vit hava eina heila stóra um­sit­ing rund­an um ein lands­ stýr­is­mann? Sjálv­andi skal hann hava eina á­vísa um­sit­ing, men ikki er neyð­ugt við tíggj­u­tals fólk­um til hvørt lands­stýr­is­fólk. Við log­isk­ari sam­skip­an, so kundu ó­iv­að nógv­ar – sera nógv­ar tæn­astu verði sam­an­ lagd­ar hjá ymsu ráð­num. Ein háttu hevði ver­ið at savn­að øll að­al­ráð á ein­um stað og havt eina fel­ags um­ sit­ing, með­an hvørt lands­stýr­is­fólk hvør í sín­um lag hevði eins­a­malt tær mest neyð­ugu funktiónirnar. Vilja vit spara, so ber tað sjálv­ andi til. Men um land­ið vel­ur at spara all­ar tæn­ast­ur­nar, og varð­ veita ov nógv størv, so gong­ur tað út yv­ir priv­ata vinn­u­lív­ið, og so er einki vunn­ið. Tað nyttar so lítið bara at spara tænasturnar burtur Vilji til sparingar Nýggj­ur fisk­i­vinn­u­ pol­itikkur Bjarni Djurholm kjak á síðu 14 Útisetar vilja eis­ ini­ búgva í Føroyum Arne Winthereig kjak á síðu 17 Framhaldsøgan um Utt­an­rík­ is­ráð­ið er ein ó­hugn­alig søga um, hvussu oyðsl­að verð­ur við al­menn­um pen­g­um. Eitt er mál­ið um mill­i­ón­ ina, sum­ ráð­ið nýtti í ov­fara­ kæti trið­ja jól­a­dag í fjør, tá ein e­m­bæt­is­am­að­ur varð send­ur út í bý­in at keypa teld­ur og i­Phon­es – b­ara fyri at brúka peng­ar­nar, so teir ikki fullu aft­ur í lands­ kass­an. Men søgan, sum sjón­varp­ið borð­reiddi við í gjár­kvøld­ið er ikki minni ó­hugn­ a­lig: Tað var søg­ an um ferð­ina hjá Jørg­eni Nicl­a­sen, ein­um skriv­ara og Her­lufi Sig­valds­son í Was­h­ing­ton í fjør summ­ar. Upp á tríggj­ar dag­ ar klár­a­ð­u hesi fólk­ini at brúka 188.255 krón­ur. Vit hava fyrr øt­ast um júst hesa ferð­ ina. Tað var tí, at menn­i­nir í ferð­a­lag­num vildu hava ein á­vís­an journ­a­list í Miðl­ a­hús­i­num við á ferð­ina. Að­ al­s­tjór­in setti seg bein­leið­is í sam­band við journ­a­l­ist­in – utt­an um leiðsl­una í Miðl­a­ húsi­num, og lov­aði at gjald­a all­ar út­reiðsl­ur, um hon kom við. Hetta varð sjálv­andi av­ víst, tí ein lands­stýr­is­mað­ur slepp­ur ikki so­leið­is at keypa sær um­talu í okk­ara miðl­um. At velja sær ein á­vís­an journ­ a­list so­leið­is er eis­ini bein­ leið­is ó­dáml­igt. Slíkar søgur tæga burt­ur av trúð­virð­i­num hjá okk­ara pol­it­isku leiðslu. Slí­k­ar søg­ ur vísa, at vit hava lands­ stýr­is­menn og að­al­stj­órar, sum ikki eru sína upp­gávu vaksn­ir, og tað vís­ir eis­ini, at løg­mað­ur, sum skal hava eft­ ir­lit við lands­stýr­is­monn­um, ikki hev­ur peil­ing av, hvat teir fá­ast við. Tað er uppgávan hjá fjøl­ miðl­u­num at av­dúka slíka ­ovur­nýtslu hjá pol­it­ik­ar­u­ num. So er bert at vóna, at miðl­a­r­nir hóra und­an, so valds­harrarnir fáa neyð­uga mót­spælið. Higartil hevur hann ver­ið held­ur kúrr­ur í stríð­num mill­um Kár­ar­nar og kvinn­ ur­nar í Sjálv­stýr­is­flokk­i­ num. Talan er um einasta fólk­ a­valda sjálv­stýr­is­fólk utt­an fyri ting­bólk­in hjá Sjálv­ stýr­is­flokk­i­num, Jógv­an Skor­heim, var­a­borg­ar­stjóra ­í Klaks­vík. Hann bjóðar seg nú fram sum nýggj­an formann floks­ins. Hann vísir á lemj­andi ósigurin á fólk­ a­tings­val­i­num og stríð­ ið mill­um Kára­r­n­ar og um, at fleiri sjálv­stýr­ is­fólk hava vent flokk­ inum ­bakið. Eftir at Kári á Rógvi boðaði frá fólk­a­tings­ val­kvøl­d­ið, at hann legði frá sær, so Kári P. Høj­ gaard sagt, at hann feg­in tekur e i t t tørn aft­u­rat. Mong halda, at Kristi­ anna Winth­er Poul­sen hev­ ur góð­an kjans at verða vald sum ein­asta um­boð floks­ins á tingi. Men tá nú tann ungi var­a­borg­ar­stjór­in í Klaks­ vík legg­ur upp í for­mans­ stríð­ið, so tey í øllum førum ein ska­rp­an gang. Vil bjarga Gamla Sjálvstýrinum Enn meira oyðsl og marg­ læti í Uttanríkisráðnum