mánadagur 10. oktober 2011síða 7

7 Mánadagur 10. oktober 2011 · Nr. 117 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Í heystfrítíðini hevur ný­ stovn­aða Karavella Mar­i­on­ ett-Te­atur fýra framførslur av lei­k­i­num »Rev­ur­in við silk­ i­turr­i­klæð­i­num«. Á ólav­søku vóru fyrstu sýningarnar, tær vóru væl vitjaðar. Leikurin er bygdur á klass­iska æv­in­týri hjá Charl­ es Perrault (1628 – 1703): »Le chat botté” (Køtturin í styvlum). Hendan útgávan av søguni snýr seg um seym­i­konudóttrina Elisu, sum stendur einsamøll eftir í verð­ini. Tá bjóðar ein revur seg til at hjálpa henni, um hann fær tað kærasta, hon eigur: silkiturriklæði, einasta minni hon hevur eftir deyðu mammu sína. Revurin nýtir allar snildir at forsyrgja henni, lýgur og lumpar, men end­a­málið er gott: Tey góðu fáa løn fyri sítt álit og tey óndu verða snýtt. Leikurin er um 45 minuttir og er fyri børn og øðrum sum dámar ævintýr. Karavella Marionett-teat­ ur hevur í løtuni 13 leik­ar­ar. Rakel Helmsdal er leik­hús­ stjóri og hev­ur sjálv skapt leik­arar­nar, leik­hús­ið, skriv­ að leik­in og spæl­ir all­ar leik­ lut­ir­nar­. Hon hev­ur tó fing­ ið holla hjálp frá Ole Jak­ob Niel­sen (Før­oysk Træslist) til at smíða leik­húsið, og Hed­vig Westerlund-Kapnas hev­ur lei­k­stjórn­að. Árni Bald­vins­ son og Kjart­an Nols­øe Jesp­ er­sen hava staðið fyri ljós- og ljóð­tøkni. Rakel Helmsdal hevur áð­ ur roynt seg í flestu greinum inn­an leik­list, spældi m.a. við í fleiri Leik­hús­kab­a­r­e­tt­um síðst í 80’u­num, og hev­ur síð­ ani fing­ist við ym­iskt hand­ an pall: at leikstjórna, seta ljós og ljóð, seyma bún­ar og smíða pall, verið fram­leiðsl­u­ stjóri og skriva leikir. Áhugi hennara fyri mari­ o­n­ett­leiki stavar heilt frá barn­a­áru­num. Páp­a­beiggi henn­ara hevði eitt væl­út­g­ jørt dukk­u­leik­hús úr pappi, og hevði fing­ið alla fam­ilj­ una at spæla Hamlet inn á spola­bandupptakara. Seinni sá hon eisini fleiri ferðir Silke­borg ­Dukketeater við føro­ysku Ragn­heið­ur Skipp­ er, sum plagdi at hava mar­i­ on­ett­leik­ir á ólav­søku. Hes­ar berg­tak­andi upplivingarnir fóru ongantíð heilt úr hugn­ an­um, og í tannárunum fekk hon pápa sín, dugnaliga træ­ list­a­mannin Ole Jakob Niel­ sen, at gera sær sína fyrstu marionett. Seinni fór hon av álvara at granska marionettir og í fjør gjørdi hon álvara av og fór undir verkætlanina Kar­ a­vella Marionett-Teat­ur. Ein námsferð til mar­i­onett­høv­ uðss­taðin Prag var start­skot­ ið og síðani hevur hon mo­del­ lerað dukkurnar og seymað bún­ar og so við og við sett verk­ætl­anina saman. Ein karavell er eitt tvey- ella trýmastrað seglskip. Tað er lætt at stýra, lætt og siglir skjótt.  Navnið hóskar tí væl til eitt leikhús, sum er bygt til at taka sundur og fara á ferð við. Móti heysti fer »Revurin við silkiturriklæðinum« at ferð­ast kring landið. Ætlanin er at seta ein nýggjan leik upp á hvørj­um ári. Eftir heyst­frí­tí­ð­ina fer karavellin á ferð við Listarleypinum. Í heystfrítíðini verða fýra sýn­ingar, tvær mikudagin tann 12. oktober kl. 15 og 18 og tvær hósdagin 13. somu tíðir. Sýn­ing­arnar verða í nýggju »Lonini« við Stu­dent­a­skúl­an í Hoy­døl­um. Atgongumerki fá­ast við dyrnar tíma undan sýn­ing. Les alt um Karavella Mar­i­ on­e­tt-Te­atur á http://karavella- marionett.blogspot.com Dukkuleikur Í heystfrítíðini fer Karavella Marionett-Teatur at framføra leikin »Revurin við silkiturriklæðinum« Sálar­heilsu­ dag­ur í dag Politisk ráð­ stevna Kveik.fo fyri kvinnur og menn Lættari hjá at fáa fatur á lesandi Dukkuleikur í heyst­frítíðini Marionettleiki Karavella Marionett-Te­at­ ur fram­før­ir »Rev­u­r­in við silki­turr­i­klæðnum« í Hoy­døl­um mik­u­dag­in og hós­dagi­n Sálarheilsa Sálarsjúk hava eisini rætt til ein innihaldsríkan gerðandisdag. Í dag er 10. oktober, sum er altjóða- Sálarheilsudagur Vinnuhúsið yvirtók í vár raksturin av dátugrunninum www.kveik.fo. Síðan tá eru tillagingar gjørdar á heimasíðuni soleiðis, at nú kunnu bæði kvinnur, menn og lesandi, sum eru áhugaði í at bjóða seg fram, skráseta seg.   Seinastu tíðina hevur Vinnuhúsið arbeitt við at tillaga heimasíðuna, og nú eru TEY komin á mál í fyrsta umfari. Nú er heimasíðan og dátugrunnurin soleiðis skipað, at bæði kvinnur og menn kunnu skráseta seg og somuleiðis lesandi. Upprunaliga endamálið við www.kveik. fo var at fáa kvinnur at bjóða seg fram til álitisstarv og ásannandi, at tað eru 334 kvinnur skrásettar í dátagrunninum er endamálið nátt. Nú er tíðin komin til at gera tað gjørligt hjá øðrum at bjóða seg fram. – Endamálið við, at lesandi eis­ini skulu kunnu skráseta seg á síðuni er at gera tað lætt­ari hjá bæði vinnuni og tí al­menna at finna føroysk les­andi til ym­iskar uppgávur, sum eru egn­aðar til lesandi at nýta í sambandi við út­ búgv­ing­i­na tey eru í holt við, sigur Marita Rasmussen, stjóri í Vinnuhúsinum. Í samband við dag­før­ing­ ina avwww.kveik.fo heita tey á øll tey sum eru skrásett í dát­a­grunninum um at dag­ føra sín profil. Norðurlanda­hús­ið verð­ur í ann­að­kvøld karm­ur um politiska ráð­stevnu, sum Heini í Skor­ini skipar fyri. Á­hug­a­verd nøvn fara at hava áhugaverdar fyr­i­lestr­ar, og eft­ir hvørt um­far verð­ur høvi hjá á­hoyr­ar­u­num at seta spurningar. Skráin fyri fundin sær soleiðis út: 19.00 – 19.10. Væl­kom­in. Loysing ella sam­band? 19.10 – 19.25 Ronnie Thom­a­s­sen: Tí er Dan­ mark ein falskur trygg­ leiki 19.25 – 19.40 Rolf Gutt­e­sen: Tí skal rík­ is­felagsskapurin varð­ veit­ast 19.40 – 19.55 Spurn­ ingar Havnin ella útjaðarin? 19.55 – 20.10 Jóannes Jac­ob­sen: Tí skulu Før­ oyar miðsavnast 20.10 – 20.25 Sámal Matr­as Kristiansen: Tí skal útjaðarin eisini menn­ast 20.25 – 20.40 Spurn­ ingar 20.40 – 21.00 STEÐGUR Hvussu verður bú­ skap­ur­in end­ur­reist­ ur? 21.00 – 21.15 Johnny í Grótinum: Soleiðis skulu vit raðfesta í krepputíðum 21.15 – 21.30 Marita Rasmussen: Soleiðis endurreisa vit føroyska vinnulívið 21.30 – 21.45 Heri á Rógvi: Soleiðis verður heimsins dýrasta land bíligari at liva í 21.45 – 22.15 Spurningar Luttakarar: Ronnie Thomassen, cand.scient.adm. (sam­ fel­ags­frøð­ing­ur) Rolf Guttesen, pro­ fess­ari í geografi Jóannes Jacobsen, Ph.D. í bú­skaparfrøði Sámal Matras Krist­ i­an­sen, cand.scient.soc. (sam­fel­ags­frøðingur) Johnny í Grótinum, b­ú­skaparfrøðingur Marita Rasmussen, MA. í fiski­vinnu og Bus­ i­ness Ad­ministration Heri á Rógvi, bú­ skap­ar­frøð­ing­ur Í dag er 10. oktobur, sum er altjóða-dagur teirra sálarsjúku. Hetta er ein góður dagur, har vit í Sinnisbata vilja seta fokus á tey, sum have sálarligar trupuleikar í okkara samfelag. Tíverri síggja vit enn eina stigmatisering í okkara samfelag í mun til fólk við sálarsjúku. Her vilja vit í Sinnisbata arbeiða fyri einari avstigmatisering. Í frágreiðingini “Stigma og psykiske lidelser – som det opleves og opfattes af mennesker med psykiske lidelser og borgere í Danmark”, ið var gjørd í okt. 2010, sum millum annað DSI (Danske Sundhedsinstitut) var partur av, verður mælt til, at ein innsatsur verður gjørdur í mun til arbeiði og útbúgving til fólk við sálarsjúku. Tað at fáa tilknýti til arbeiði er alt avgerandi fyri integratiónina í samfelagnum, sjávsvirði og matriella vælferðu. Tá hetta øki er mest rakt av stigmatisering, má serligur innsatsur vera gjørdur fyri at fáa fólk við sálarsjúku í arbeiði. Tað merkir at útbúgving skal vera nemmari at koma til. Somuleiðis skal ein innsatsur gerðast fyri at skaba arbeiðsplássir, sum kunna tillagast ressursirnar og tørvin hjá tí einstaka. Hetta er júst tað sum vit í Sinnisbati í løtuni arbeiða fyri. Vit royna at fáa pening til eitt projekt nakað líknandi tað, sum uttanlanda verður kalla “Fountain House”. Tað skal vera eitt stað fyri fólk við sálarligarligum truppuleikum, har tey eisini fáa møguleikar her í samfelagnum. Tey skulu fáa ein innihaldsríkan gerandisdag, koma út og hava samband við onnur. Tað er eitt stað í skal stimbra til at sálarsjúk koma út í arbeiði ella taka eina útbúgving. Tilboði skal vera landsumfatandi! Okkara samfelag má gera meira og tilboðini mugu økjast. Hetta er nakað sum politikarnir ikki kunnu blíva við at venda ryggin til – nú má tað gerast nakað. Sinnisbati hevur haft fund við Rósu Samuelsen her áðrenn vali bleiv útskriva, og framlegði projektið “Fountain House” fyri henni. Hon var ikki avvísandi fyri hesum. Vit hava eisini haft fund við Tórshavnar Kommunu síðsta ár. Sum formaður fyri Sinnisbati meini eg at tað skal vera okkara politikarir, sum mugu hjálpa til og geva stuðul til hesar verkætlarnar. Vónandi kunnu okkara politikarir hjálpa til við til at betra um korini hjá sálarsjúkum í Føroyum, við at takað tað við í teirrara stevnisskráð til løgtingsvælið og somuleiðis fylgja hesum upp. Soffi Egholm er forkvinna í Sinnisbata