mikudagur 19. oktober 2011síða 24

Mikudagur 19. oktober 2011 · Nr. 121 24 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Kjak Dagfinnur Danbjørg Fólkaflokkurin sigur seg stórt sæð at vera uttan ábyrgd av førda politikkinumn frá 1995 til 2011 - hóast teir hava sitið í stjórn í samfull 15 av  nevndu 16 árunum -, og sjálvt um teir bæði hava havt løgmann og landsstýrismenn m.a. fíggjar- og fiskimálaráðharra. Fíggjarstýringin hevur gingið so nógv eftir reyv, at teir sjálvir eru farnir at rópa varskó og sjálvandi sum vanligt peika eftir øll­ um hinum, alt eftir hvør stend­ur fyri í løtuni og eftir teirra tykki treingir til eitt alment asna­spark, og júst tað sama ger seg galdandi í fiski­vinnu­málum, har til­ feingi undir teirra leiðsla er fiskað so langt niður, at allar ávar­ingar­lampur eru farnar at blunka. Teirra menn hava sam­ stundis drenað kapitalin ( milli­ardir) úr fiskivinnuni, so skuldin í mongum førum fer at sansa at, tí skipini eru vorðin ov dýr at reka. Og tá so allar góðar kreftir royna at rætta upp á fólka­ floksbrølararnar, so verða teir - av somu fólka­floks­ monn­um - úthongdir sum skaða­atvoldararnir. Kanska er okkurt viðtikið, ið betur var ógjørt og má rættast saman við teimum, ið skulu liva við nýggju viðtøku­ num, men eitt er neyðugt, og tað  er, at skaðin av førda fó lkafloksfiskivinnupolitikk inum seinastu árini ger tað neyðugt at seta nýggja kós, so fiskivinnan ikki kollsiglur, tí tað hevur eingin gagn av. Lat so fólkafloksfólk standa og gálva og peika fing­ ur at teimum, ið leggja rygg til at rudda upp eftir teimum, tí fólkið fer fyrr ella seinri at finna út av, hvør ið brýtir niður, og hvør ið roynir at byggja upp aftur, soleiðis at ikki bert fólkafloksfólk kunnu skalta og valta, sum teim­um lystir, men at allir føroy­ingar kunnu fáa loyvi til ikki bara at  liva, men sanni­liga eisini liva væl í Føroyum. Men hvørji eru tey, sum kunnu taka ein slíkan flokk í álvara. Lygnin hevur víst seg at vera teirra effektivasta vápn.  Hetta tykist løgi, tí teirra veljarar mugu antin vera óvitandi, líkaglaðir ella bara beroknandi: Bert tey og teirra fáa sersømdir  saman við klaninum - og so  vertin í, hvat hini fáa ella hvussu tey verða fyri. Teir hevja frælsislogan og fremja frælsisretorik, sjálvt um frælsi fyri fólkið er teim­ um ein andstygd, líkja­mikið um tað í sínari tíð so snúi seg um Apartheid í Suður­afrika ella tað snýr seg um føroy­ ingin í Føroyum í dag. Teir tilbiðja bert gullið, og teirra frælsissongur ljóðar: Vit á gullgøtum ganga og syngja so glað...... so sjálvt teirra religiøsi sjónleikur, ja alt teir fáast við  snýr seg um pengar og makt og til tess krevjast  atkvøður, sum kunnu skaff­ast uttan nakað niðara lágmark fyri, hvussu tær verða skaff­aðar til vega. Næstin hevur altíð verið tvung­in í knæ, og so hava teir kunn­að riði á honum: Inn í tað lovaðu banka­boksina. Amen. Einans hart stríð frá arbeiðs- og fiskimonnum móti klanleiðarunum hevur kunnað skapt livilig kor fyri familj­urnar hjá hesum monnum. Og bert fyri at taka eina søgu fram her, so var fmð. tjóðveldisfloksins settur í gegli fyri at stríðast fyri fiskarar­nar fyrst í 50'unum, meðan fmð. fólka­ floksins nøkunlunda um somu tíð fór í fongsul fyri ólógligt virksemi, ið koyrdi Sjóvinnubankan á heysin til stóran skaða fyri land og fólk. Fiskararnir fingu sømdir, meðan spararnir - eisini smá­ spararnir - mistu tað, tey áttu. Soleiðis royndist og roynast ymiskir álitismenn. Ein Sofus Joensen við trøllaskorti - allarhelst fólka­ floksmaður - spyr meg - eftir mína síðsta grein, um tað ikki var so, at javnaðarflokkuri for­kom vinnulívinum í Suður­oy, tá hann kom til maktina í Suðuroy. Hartil kann eg svara: at javnaðarmenn ikki • stóða handan húsa­ gang­in á Wall Street í 1929 at javnaðarmenn ikki • stóðu handan heims­ kreppuna í 30'unum at tað  ikki vóru • javnaðarmenn, ið gingu og heilaðu í Føroyum at tað ikki vóru • javnaðar­menn, ið stóðu handan 2. heims­ bardaga at tað ikki vóru javnað­ • armenn, ið koyrdu Sjó­ vinnu­bank­an á heysin at tað ikki vóru javn­ • að­ar­menn í stýrdu Før­oy­um frá 1950 - 1958, tá fólkið mátti flýggja til Ísland fyri at kunna lív­bjarga sær men, (frá 1958) at teir saman við øðrum • vóru við til at endur­ nýggja skipaflotan at teir  vóru við at • skaffa 60 - millióna­ grunn­in - fólka­pensión­ ina og mangt, mangt ann­að, sum ikki skal verða nevnt her, men sum kann fáast greiði  á, um áhugi er fyri tí. Følsk vitan - sum í hesum føri­ num - er livibreyð fólka­floks­ manna. Og anti­intellektisman sprettir úr fólka­floks­jørð. Onki við veru­liga at seta seg inn í søguna. Sannleikin verður ikki sagdur við vilja, kanska tí at sannleikin er illa lýddur. Men lygnin er nógv lættari at fáast við, tí hon kann varier­ ast eftir tørvi, alt eftir, hvat mann vil uppnáa. Higartil hevur bæði líkt og ólíkt kunnað latið seg gjørt uttan fylgir. Men vit kunnu tó kanska liva í vónini um, at teir verða steðgaðir, tí Kaj Leo er við at seta hegnspelar niður kring teir á slíkan hátt,  at teir kan­ska fata, at nú  er nokk. Higar­til og ikki ein tumma longur. Annars má streymur setast á hegnið. Ábyrgdarleysur flokkur Eli Brimsvík formaður Havnar Handverkarafelag Taka vit til dømis pólending­ ar­nar, sum starvast hjá MEST, so hava fleiri av teim­ un starv­ast her í nógv ár, onk­ur í meir enn 20. Hesir persón­ar hava verið - og eru fram­vegis - løntir eftir føroy­sk­um sattmálum, og hava goldið alt tað teimun er álagt til væl­ferðar­samfelagið Føroyar. Hesir persónar hava ikki rætt til eftirløn frá heimlandinum, ella í besta føri, bert ein lítlan part, vegna tað, at teir hava verið burtur heimanífrá so stóran part av teirra arbeiðsføra lívi. Samstundis hava teir goldið til føroyska samfelagið, uttan tó at hava vissu fyri at fáa nakað aftur . Tað gav av at bíta, fyri árum síðani, tá hesir menn vóru uppsagdir vegna spar­ ing­ar, og vantandi arbeiðs­ uppgávur.Teir fingu at vita, at teir ikki høvdu rætt til ALS stuðul, tí at teir bert høvdu arbeiðsloyvi til eitt virki. Haldi bara, at tað ikki kann vera rætt, at teir skuld gjalda inn í eina trygging, sum teir ikki høvdu rætt til at fáa úr, tá ið á stóð.Spurningurin er um hettar ikki var brot á mannarættindini. Í øllum føri er tað tætt við. Vit noyðast at gera upp við okkum sjálvi. Vit kunnu ikki framhaldandi lata sum einki, og bara skumpa trupuleikan undan okkum. Hesir persónar koma eisini ein dag til eftirlønaraldur, og hvat skulu teir og teirra familjur tá liva av? Vit kunnu ikki kalla okkum fyri eitt moderna og framkomi samfelag, og ikki hava hesi tingini uppá pláss. Sum eg havi skilt, ber tað væl til at fáa avtalur í lag við onnur lond um, hvussu man loysir henda og nógvar aðrar trupulleikar, um bert vilji er til tess. Eisini havi eg fyri kort­ um skriva grein undir yvir­ skriftini: Er lógloysi legali­ serað í Føroyum: Sum er um virki “PP-Faroe Pelagic” í Kollafirði, um tað, sum gong­ ur fyri seg har, við millum annað bíligari útlendskari arbeiðskraft, og manglandi trygdarreglum. Hettar mál er melda til løgregluna, sum als einki vil gerða við máli. Í øllum føri heldur virk­ semi fram, sum um einki ver hent. Ein situr eftir við kensluni av, at tað eru poli­ tikk­arar, sum halda hond­ina yvir hesum svansi. Vónandi er tað kortini ikki so. Nú tað stundar til val, kundi eg hugsa mær, at teir politikarar, sum ikki halda, at hetta er ílagi, og sum vilja arbeiða fyri at loysa hetta og onnur átrokandi mál, geva seg til kennar, so vit í øllum føri vita hvønn vit ikki skula seta kross við. Eru Føroyar eitt vælferðarsamfelag? Hvussu við eftirløn til teir útlendingar, sum eru í Føroyum og starvast