mikudagur 26. oktober 2011síða 27

27 Mikudagur 26. oktober 2011 · Nr. 124 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Valgreinar Løgtingsvalið 2011 Ògvusliga minkingin í toskaveiðuni undir Føroyum fyrst í nítiárunum, niður um 10 tús. tons árliga, frá at hava ligið um 20-40 tús. tons í nærum eina øld, gjørdist ein skelkur fyri øll, og fekk sera umfatandi samfelagsligar avleiðingar. Fiskifrøðiliga ráðgevingin tá bygdi á tær áskoðanir og vitan sum var tá. Munurin millum ráðgevingina og veruleikan viðførdi, at fólk, vinna og politikarar mistu trúvirðið á tað fiskifrøðiligu ráðgevingina. Eitt úrslit av hesum gjørdist, at fiskifrøðiliga ráðgevingin hevur verið nógv niðurraðfest seinastu árini. Hetta ber ikki til í longdini. Nú er aftur álvarssom kreppa hjá heimaflotanum. Vit loysa ikki hesa kreppu við at latað vinnuna og fiskifrøðina føra skotgravakríggj móti hvørjum øðrum. Fiskifrøðin hevur tikið í egnan barm, og hevur kannað og lært nógv áhugavert nýtt frá kreppuni fyrst í nítiárunum. Ein doktararitgerð frá 2009 hjá Petur Steingrund, um hvat hendi við toskastovninum fyrst í nítiárunum kom fram til fleiri slóðbrótandi niðurstøður. Vinnan og politikarar mugu eisini takað í egnan barm, tí tað er eyðsæð, at tá tað nú aftur er galið við fiskastovnunum undir Føroyum, so er okkurt sum ikki hevur verið gjørt rætt í fiskivinnustýringini seinastu árini. Løgtingslimir mugu takað ábyrgd og leggja lunnar undir ein vísindaligan undirbygdan fiskivinnupolitikk, við áliti millum polittisku skipanina og fiskifrøðina. Eg eri ein teirra, sum er til reiðar at takað ábyrgd her. Fiskifrøði í fiskivinnupolitikkin Aibritt á Plógv valevni Fólkafloksins LØGtingsvalið 2011 Flestu okkara rinda skatt við gleði. Tíbetur. Men vit vilja ikki verða hildin fyri gjøldur við at rinda meira enn neyðugt, tí onnur sleppa sær undan í feikum fríspæli. Spekulatión hevur við sær mistar inntøkur í mangamilliónaklassanum til landskassan. Milliónir, sum eg og tú mugu leggja lívs- og arbeiðstímar í við heimsins hægsta lønarskattatrýsti. Leikvallir fyri hesar skattabarónar eru eitt nú kapitalvinningsskattaskipa nin, persónlig partafeløg og MVG-skipanin. So seint sum fyrradagin frættu vit, at eftirlitið hjá Taks hevði funnið 154 rundar milliónir higartil í ár við einum miðvísum innsatsi. 154 milliónir krónur, s um ikki vórðu rætt uppgivnar, men krógvaðar í skeivt uppgjørdum skattskyldugum inntøkunum og MVG- uppgerðum frá vinnuligum virksemi, uppgerðum av kapitalvinningsskatti, rentustuðuli og tolli. Um tað er rætt, at snýtt verður í skatti fyri 150 mió. árliga, so kann skatturin lækkast við meira enn 8.000 kr. árliga fyri hvørt húsarhald í Føroyum. Tað kann so koma omaná skattalættan, sum Javnaðarflokkurin longu hevur lagt fram. Hetta vísir bara, hvussu umráðandi eitt væl virkandi eftirlit er, og at eitt eftirlit av hesum slag væl og virðiliga loysir seg fíggjarliga. Ein týðandi partur av ska ttaumleggingaruppskotinum hjá Javnaðarflokkinum snýr seg um at herða eftirlitið hjá Taks. Vit ynskja at avseta 5 mió. kr. til ein eftirlitseind til Taks, umframt eina "Taks- force" av serfrøðingum, sum skulu finna hol í skattalógini. Og soleiðis fáa vit eisini ein rættari skatt! Tí, hóast tað altíð hevur verið dýrt at vera fátækur, skal tað ikki vera bíligt at spekulera í skatti! www.rigmor.fo Skattabarón ella skattaklovn Tað er ein sergrein innan illamans-kynstur at feitta runt við ringbindum fyri at sleppa undan at rinda skatt! Rigmor Dam valevni hjá Javnaðarflokkinum LØGtingsvalið 2011 Í mun til restina av Europa hava Føroya ikki troytt sínar vinnuligu møguleikar. Tað er gott, tí tað gevur okkum serligar vakstrarmøguleikar nú. Vit hava á øðrum staði víst á tað neyðuga í at gera samfelagið meira tíðarhóskandi og fjøltáttað, at gera útbúgvingarnar og førleikamenningina betri, at kuta niður lønarskattin og at umleggja fiskivinnuna. Lat okkum hesaferð tríva í nakrar aðrar stórar møguleikar. Føroyar eru heimsins mest maritima tjóð. Sjó­ vegis flutningur er hin effektivasti og grønasti yvir­høvur. Kring heimin er eftirspurningurin eftir sjóvinnuvitan og –loysnum risa­stórur. Vit kunnu fáa enn fleiri útflutningsinntøkur burtur úr føroysku kjarnu­ førleik­unum. Føroyar eru sjálvsagdir veitarar av hesum førleik­um. Hetta kann skapa høgar inntøkur og spennandi arbeiðspláss. Tað, sum vit kunnu gera vinnuliga Samstundis sum búskap­ arligu knútapunktini førka seg, flyta tey hjá sjóvinnuni við. Heimsins størsta fiskivinnutjóð, Kina, er nú eisini hin mest maritima. Tey nýggju búskapar­veldini eru tó dyntilin á fjórðu deild, tá tað snýr seg um effektivitet, dálking og trygd á sjónum. Hesum arbeiða tey nú hart og miðvíst fyri at broyta, og her liggur møguleikin hjá okkum. Lat meg brúka okkurt dømi: Í eini framkomnari tøknifyritøku, sum eg sjálvur annar havi sett á stovn, hava vit notið ein stóran ágóða av teirri servitan, sum okkara maskinmeistarar og sjófólk annars hava givið fyritøkuni. So góðan, at summar av føroysku loysnunum til m.o. sjóvinnuna nú skara framúr. Samstarvið við sjófólkið hevur verið sera spennandi. Takk fyri tað. Ein annað felag, sum eg eri uppií, hevur gjørt avtalu við kinesiska flutningsmálaráðið um, at vit í felag kunnu stovna eina fyritøku, ið skal troyta føroyska og norðuratlantiska vitan og royndir til at menna sjóvinnuloysnir til kinesiska marknaðin. Kinesarar ivað­ ust ongantíð, tá teir vórðu kunnaðir um føroysk­an sjó­ mansskap. (Ein lítil fótnota kundi verið hendan: Kines­ arar hava 705.000 skrá­sett motoriserað før, skip sum bátar. Nógv teirra hava menn­ ing og loysnir fyri neyðini). Okkum nýtist ikki at avmarka okkum til tað, sum eg her havi nevnt. Hetta vóru bert tvey dømi um virðini í teimum framúr góðu maritimu førleikarnar hjá okkara sjófólki, sum eg sjálvur kenni til. Aðrir møguleikar eru í eitt nú frálandavinnuni og øðrum vinnum við. Tað, sum vit kunnu gera politiskt Vinnupolitisku skipanir okkara stuðla tíverri ikki serliga væl undir menning av nýggjum loysnum. Íverksetarahugburðurin er sum heild veikur millum politikkarar og embætisfólk, og íverksetararskipanirnar eru hareftir. Ólíka betri eru tær í grannalondunum. Stuðulin til skilafólkini, sum finna útav og uppá, er lítil, bæði tá tað snýr seg um kapital, og tá tað snýr seg um ráðgeving ella hjálp til tær uppgávurnar, sum teir snildu heysarnir ikki duga ella orka so væl. Hetta er tað, vit skulu gera nakað við. Tí stuðul er hetta jú ikki, tá avtornar. Hetta eru íløgur í nýggjar inntøkur og spennandi arbeiðspláss, sum eru við til at halda yngru ættarliðunum til. Vit hava betri møguleikar enn Europa! Tróndur Djurhuus Framsókn LØGtingsvalið 2011