mikudagur 26. oktober 2011síða 64

vika 43 l 26. oktober 2011 14 Løgtingsvalið 2011 Vikutema kunning Sambært álitið, sum varð skrivað, tá ið stýrisskipanarlógin varð fyrireikað fyrra partin av níti árunum, so er mest tignarliga starvið í politisku skip­anini í Føroyum formansstarvið í Løgtinginum. Tignin sæst aftur í, at løgtings­ for­maðurin gongur fremstur í skrúð­ gonguni á Ólavsøku, tá ið hann hevur bisp undir aðrari liðini, og tá ið hann hevur løgmann undir hinari liðini. Tignin sæst eisini í lønini. Tað er ásett, at løgtingsformaðurin skal hava somu løn, sum lønin hjá løgmanni er. Einki er tó at ivast í, at lykla­per­ sónurin í politisku skipanini er løg­ maður, sum er stjórnarleiðari og hev­ur ábyrgd av at samskipa lands­stýri­sins arbeiði. Løgmaður tilnevnir lands­ stýris­menn, hevur eftirlit við, at lands­ stýrismenn umsita øki síni á lógligan og fullgóðan hátt, og hann hevur møguleika at loysa landsstýrismenn úr embætinum – í hvussu so er formelt. Løgmaður staðfestir og kunnger uppskot til løgtingslógir, sum løgtingið hevur samtykt, og hann hevur í hesum sambandi eftirlit við, at samtyktirnar eru í samsvari við hægri lógarstig og millumtjóða sáttmálar. Løgmaður skrivar út val, áðrenn val­skeiðið er runnið, og kann eisini skriva út val í úrtíð. Tað var val til Løgtingið 20. januar 2008, og tí hevði tað borið Kaj Leo Holm Johannesen til at bíða við at útskriva val í nakrar vikur, men hann valdi at útskriva val í úrtíð. Higartil hava tríggir flokkar átt løg­ mann, síðani løgmansembætið í 1948 fekk nýtt innihald. Teir eru Javnaðar- flokkurin, Sambandsflokkurin og Fólka­flokkurin. Javnaðarflokkurin hevur átt løg­ mann í 28 ár, Sambandsflokkurin hevur átt løgmann í 24 ár, og Fólka­ flokkurin hevur átt løgmann í 12 ár. Atli P. Dam úr Javnaðarflokkinum hevur sitið sum løgmaður í meiri enn sekstan ár, og tað er met. Kristian Djur­huus úr Sambandsflokkinum hevur verið løgmaður í tíggju ár, og Anfinn Kallsberg úr Fólkaflokkinum hevur verið løgmaður í seks ár. Løgmenn síðani 1948 tá ið heima­stýrisskipanin sá dagsins ljós Andrass Samuelsen Sambandsflokkurin 1948-1950 Kristian Djurhuus Sambandsflokkurin 1950-1959 Peter Mohr Dam Javnaðarflokkurin 1959-1963 Hákun Djurhuus Fólkaflokkurin 1963-1967 Peter Mohr Dam Javnaðarflokkurin 1967-1968 Kristian Djurhuus Sambandsflokkurin 1968-1970 Atli P. Dam Javnaðarflokkurin 1970-1981 Pauli Ellefsen Sambandsflokkurin 1981-1985 Atli P. Dam Javnaðarflokkurin 1985-1989 Jógvan Sundstein Fólkaflokkurin 1989-1991 Atli P. Dam Javnaðarflokkurin 1991-1993 Marita Petersen Javnaðarflokkurin 1993-1994 Edmund Joensen Sambandsflokkurin 1994-1998 Anfinn Kallsberg Fólkaflokkurin 1998-2004 Jóannes Eidesgaard Javnaðarflokkurin 2004-2008 Kaj Leo Holm Johannesen Sambandsflokkurin 2008- Atli P. Dam eigur metið Atli P. Dam er hann, sum hevur sitið nógv longst sum løgmaður, í fleiri enn 16 ár. Næstur er Kristian Djurhuus, 10 ár, meðan Petur Mohr Dam og Anfinn Kallsberg hava sitið í seks ár Ein sigursælur Atli P. Dam eftir stóra valsigurin í 1990, tá hann fyri fimtu ferð varð valdur til løgmann