fríggjadagur 28. oktober 2011síða 2

Fríggjadagur 28. oktober 2011 · Nr. 125 vikuskiftisblaðið Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Mangir eru hættirnar at vinna fólksins tokka, nú val stundar til. Bløðini eru á tremur við valgreinum, og mong eru valevnini, ið held­ ur enn fegin vilja sleppa sær fram at í miðlunum, tí tey hava bæði eitt og annað upp á hjarta. Men Jústinus Eidesgaard, val­evni hjá Sambandinum, brúk­ar aðrar snildir. Hann skriv­ar Gratisavísina saman við øðrum. Prentingin av Grat­is­av­ísi­nini verð­ur fíggj­að við lýs­ing­um, og hon liggur í teim­um handl­um, sum vilja selja eina vøru uttan pengar. Hesaferð hava Mið­flokk­ ur­in og Fram­sókn keypt sær hvør sína síðu í blaðnum. Har­við er prent­ing­in fíggjað. Men í aðr­ar mát­ar er blað­ ið eitt val­blað hjá Júst­in­usi Eid­es­gaard. Hann hevur ikki færri enn fimm síður við grein­um, har hann roynir at fáa les­ar­ar­arnar at velja seg. Soleiðis kunnu vit siga, at markn­að­ar­før­ing og valstríð k a n n bland­ast saman í ein ell­ u ­b ­i t a – og so­leið­ is kann s a m ­ bands­ v a l ­ evn­ið á Hell­u­num fáa tveir aðr­ar flokk­ar at fíggja sítt val­stríð. Hvør segði: Móð­ir Dan­mark, gevur okk­um meira blokk!­ Seinasta veljarakanningin fyri val­ ið í morg­in gev­ur okk­um nakr­ar sam­gong­umøguleikar. Sam­bands­ flokk­ur­in stend­ur til at blíva størsti flokk­ur við átta løg­tings­sess­um. Javn­að­ar­flokk­ur­in stend­ur í stað við seks um­boð­um. Hetta gev­ur til sam­ans 14 at­kvøð­ur á tingi, ella eina meira, enn hesir flokkar hava í dag. Fyri at fáa meiriluta, skulu tríggj­ar at­kvøð­ur til aft­ur­at. Bæði løg­mað­ur og Høgni Hoy­dal hava meira ella minni av­skriv­að makr­ el­sam­gong­una mill­um Sam­bands­ flokk­in, Javn­að­a­rf­lokk­in og Tjóð­ veldi, so tann møg­u­leik­an kunnu vit lata liggja. Men sam­an við Fram­sókn og Sjálv­stýr­is­flokk­i­num fæs­t e­in meiriluti aft­an fyri Kaj Leo Johannesen sum løg­mann. Hetta kundi verið ein sam­gonga við seks að­al­ráð­um, har Sam­bands­flokk­ur­in hev­ur løg­mann og ein lands­stýr­is­ sess, har Javn­að­ar­flokk­ur­in hev­ur tveir lands­stýr­is­ess­in, og har Fram­ sókn og Sjálv­stýr­is­flokk­ur­in hava hvør sín. Hin eyðsýndi møguleikin er, at full­veld­i­s­sam­gong­an frá 2002 verð­ ur end­ur­skip­að mi­llum Fólk­a­flokk­ in við átta ting­sessum, Tjóðveldi við seks ting­fólk­um, Mið­flok­k­i­n­um við tveim­um ting­fólk­um og Sjálv­stýri við ein­um ting­fólki. Hetta ge­vur eis­ini tilsamans 17. Henda­n samgongan er lítið sann­lík. Part­vís tí, at full­veld­is­ ætl­a­n­in er slept sum politiskt mál. Sjálvt Tjóð­veldi hevur so at siga lagt hesa ætl­an vil viks. Hin møguleikin er, at Fólk­a­flokk­ur­in og Tjóð­veldi hava fá pol­itisk mál, sum teir draga í felag. Eyð­sýndasta andsøgnin er fiskivinn­u­politikkurin. Javna­ð­arflokkurin fer valla held­ur sam­an við Fólk­a­flokki­num av somu orsøk sum Tjóðveldi. Og Javn­að­ar­flokk­ur­in hev­ur helst brúk fyri at fáa luft fyri Fólk­a­flokk­i­num eina tíð, tó at hes­ir flokk­ar hava framt nøk­ur hjart­a­mál hjá Javn­að­ ar­flokk­i­num, eitt nú Ar­beiðs­loys­is­ skip­an­ina og Sam­halds­fasta. Triðið møg­u­leikin er borg­ar­liga sam­gong­an mil­l­um Sam­bands­flokk­ in, Fólka­flokk­in og Sjálv­stýr­is­flokk­ in. Henda­n var seinast roynd undir Paula Ellefsen frá 1981-85. Einki er liðugt fyrr enn alt er liðugt, og m­angt kann broytast næsta hálvt annað samdøgrið. Hóast pena framgongd, so hev­ur Sam­bands­flokk­ur­in stóra aft­ur­ gongd í mun til sein­astu velj­ar­a­ kann­ing­ar­nar. Í 2004 mista Sam­ bands­flokkurin á stokkinum og vendi fram­gongd til afturgongd. Javn­aðarflokk­ur­in hevur hin­veg­in vunn­ið alt tað tapta í velj­ar­a­kann­ ing­u­num inn­aft­ur. Men held­ur hend­an støð­an, so er mest sann­líkt, at Kaj Leo Jo­hann­e­sen og Aks­el Jo­ hann­e­sen sleppa sær und­an ein­um for­mans­um­f­ari og leggja helst nógv fyri at út­vega sit­andi sam­gongu meir­i­luta. Sitandi samgonga, full­ veldis ella borgarlig samgonga Men tað sleppur Ann ikki. Ann er kvinna og er donsk. Bank­a­stjór­in As­trup er mað­ur og dani. Ann Dam­ gaard slepp­ur ikki at skriva á donsk­um í Dimm­a­lætt­ing, tí »Dimma­lætt­ing er eitt før­oyskt blað sum skrivar á før­oysk­um«, sum Brynhild Thom­sen, blað­stjóri, segði við Kring­varp­ið miku­kvøld­ ið. Hon er kend fyri sín hvassa penn og sína hvøssu tungu. Og hon var skrøpp við hesa donsku kvinnuna, sum royndi at fáa ljóð fyri sín­um sjónarmiðum í Dimma­lætt­ing. Men tá tað var banka­ stjó­r­in Jørn Astrup Hansen, sum skrivaði á donskum í Dimm­a­lætt­ing, tá var Bryn­ hild knapt so skrøpp. Hetta nummarið hjá Dimma­lætt­ing má vera eitt tað tápu­ligasta tiltakið í før­oysk­um miðili í nýggjari tíð, men kanska tað er fyri at for­nokta fortíðina? Fystu hundrað árini strídd­ist Dimm­a­lætt­ing við hond og fót ímóti før­oysk­ um og øll­um, sum før­oyskt var. Dimma og Sam­bands­ flokk­ur­in vóru í­mynd­in av aft­ur­hald­i­num – tí aft­ urhaldi, sum nógvir før­oy­ ing­ar halda, at danir stóðu fyri, eitt nú at nokta skúl­a­ børn­um at tosa og læra før­ oyskt. Kanska nýggja leiðslan á blað­num vil bera í bøtuflaka við at banna øllum, sum danskt er. Men halt kipp Bryn­hild, har skeyt tú teg í fót­in við at nokta hasi kvinn­uni at úttrykkja seg á móð­ur­mál­i­num – og so legg­ur tú teg flata, tá tað er ein dansk­ur banka­stjóri... Kaj Leo og Aksel vilja halda fram Fyri góðum tveimum vik­um síð­ani visti Rás2 at siga, at Nor­weg­i­an hevði á­huga í at flúgva til Føroya. Markn­að­ ar­leið­ar­in hjá Nor­we­ g­i­an í Dan­mark, John Bis­gaard Lar­sen, fekk kortini ikki sagt nak­að í­tøk­i­ligt um málið. Men sjáldan rýkur av ong­um eldi. Í hvussu so er, so hevur kenda norska lág­prís­ fel­ag­ið tryggj­að sær navn­ið í før­oysku skránni, og skriv­ar tú nor­we­g­ia­n.fo í teld­ uni, so kem­ur tú á heima­síð­uni hjá fel­ ag­num. Framsókn og Miðflokkur fíggja valstríð hjá Jústinusi At­lants­ flog heiðrað fyri lýsing Tíðindi á síðu 13 Levi Mørk spælir við eld tíðindi á síðu 8 Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Norwegian føroyska heimasíðu Astrup sleppur at skriva danskt í Dimmu