týsdagur 17. februar 2004síða 2

2 Nr. 32 - 17. februar 2004 Nr. 32 - 17. februar 2004 3 Lági dollarin kostar nógv Oljufeløgini, sum arbeiða í danska partinum av Norð- sjónum, framleiða umleið 400.000 tunnur um sam- døgrið. Tað er á leið tað, sum framleiðast kann. Har- afturat er oljuprísurin góður. Um vikuskiftið fór hann upp um 30 dollarar fyri tunnuna. Men alt er ikki so gott kortini, tí hóast tann góða prísin fæst ov lítið fyri oljuna, og orsøkin er tað lága virðið á amerikanska dollaranum. Sunudagin var dollarin verdur 5,82 krónur, og tað er lítið saman- borið við fyri einum ári síðani, tá ein dollari var verd- ur 7,11 krónur. Fyri oljufeløgini í danska partinum av Norðsjónum merkir fallið, at tey nú fáa 70 milliónir krónur um dagin fyri oljuna. Fyri einum ári síðani var dagliga virðið 86 milliónir krónur. Londini í OPEC hava gjørt av at skerja sína fram- leiðslu eina millión tunnur um dagin til 23,5 milliónir tunnur, og frá 1. apríl ætla tey at halda prísinum oman fyri 30 dollarar. Statoil kanska til Irak Norska Statoil hevur boðið sær til at hjálpa irakum við at endurbyggja oljuídnaðin, og sum skilst hevur felagið fingið eitt positivt svar frá stjórnarráðnum í Bagdad. Ætlanin hjá Statoil er at skipa iraksku oljuvinnuna eftir sama leisti, sum nýttur er í Noregi. Tað fer millum annað at hava við sær, at teir almennu myndugleikarnir skulu hava neyvt eftirlit við vinnuni, men at útlendsk feløg fáa rætt til at leita eftir og framleiða olju. Sum ein lið í arbeiðinum hava irakar fingið tilboð um at senda fólk til uppvenjingar í Noregi. Tað er kortini ikki hugsandi, at Statoil verður virkið í Irak fyribils, tí myndugleikarnir í Oslo hava hug at bíða, til irakar velja sær eina stjórn. Kortini er avtal- að, at norsk umboð skulu hitta umboð fyri amerik- onsku orkumyndugleikarnar tann 19. mars at tosa um eitt komandi samstarv í Irak. Skulu sendast heimaftur Sambært blaðnum Sunday Times ætlar stjórnin hjá Tony Blair, forsætisráðharra at senda umleið 40.000 iraksk flóttafólk heimaftur. Blaðið veit at siga, at umboð fyri bretska innanrík- isráðið skulu hava fund við ST og altjóða hjálpar- felagsskapir um ætlanina, men felagsskapurin Refugee Action ávarar stjórnina ímóti at senda flóttafólkini aftur til Irak. Felagsskapurin sigur, at hvørki amerikanska hersetingarvaldið ella iraksku myndugleikarnir eru førir fyri at taka ímóti so nógvum flóttafólkum, soleiðis sum viðurskiftini í Irak eru. Umframt teir 40.000 irakararnar, sum Blair-stjórn- in ætlar at senda heim, eru umelið 20.000 aðrir irakar í Bretlandi. Sambært Sunday Times ætlar stjórnin, at teir skulu fara heimaftur sjálvbodnir, tá val hevur verið í Irak, og landið hevur fingið nýggja stjórn. Skal takast uppaftur Eitt av teimum stóru herskipunum frá seinna heims- bardaga, týski slagkrússarin »Admiral Graf Spee«, skal nú takast uppaftur. Skipið liggur á botni úti fyri strondini í Uruguay. »Admiral Graf Spee« varstoltleikin hjá týska her- flotanum, tá seinni heimsbardagi byrjaði, og ta fyrstu krígstíðina søkti skipið fleiri bretsk skip har suðuri í Atlantshavinum. Í desember í 1939 sendu bretar fleiri herskip at leita eftir týska krússaranum og at gera av við hann. Í einum bardaga varð týska skipið so meint rakt, at tað mátti leita sær í havn í Uruguay, men tá myndugleikarnir har eftir trýsti úr Bretlandi kravdu skipið útaftur, gjørdi skiparin, Hans Langsdorff, av at søkkja tað. Tríggjar dagar seinni beindi hann fyri sær. – Skipið var eitt meistaraverk, og Hans Langsdorff, skipari, var ein heiðurligur maður, sigur Mensun Bound á Oxford University, sum er ein av monnunum aftan fyri ætlanina at taka skipið uppaftur. Myndugleikarnir halda, at byggifusk var orsøkin til, at takið á einari stórari svimjihøll í Moskva datt niður leygar- dagin VANLUKKA Árni Joensen: fartekst@mail.dk Gjáramorgunin váttaði borgarstjórin í Moskva, Jurij Luzjkov, at vanlukkan seinnapartin leygardagin hevði kravt 42 mannalív, og at minst 110 fólk høvdu fingið skaða. Av teimum, sum doyðu, vóru minst seks børn. Myndugleikarnir sendu alt fyri eitt stórar kranar og bjargingarmenn við ser- vandum hundum at leita eftir fólki í teirri stóru høll- ini, men umstøðurnar hjá teimum neyðstøddu vóru ikki serliga góðar, tí tað frysti ímillum 15 og 20 stig í Moskva leygardagin. Transvaal Park var tann størsta og mest nútímans svimjihøllin í Moskva. Høllin varð tikin í nýtslku í 2002 og var sera væl um- tókt sum frítíðarstað. Hild- ið verður, at eini túsund fólk mundu vera inni, tá takið brádliga datt niður. Russisku myndugleik- arnir vístu aftur øllum git- ingum um, at talan kundi vera um yvirgang. Tað var eitt turkiskt fel- ag, sum bygdi Transvaal Park, og beint eftir van- lukkuna vildu myndugleik- arnir vera við, at talan mundi vera um byggifusk. Stjórin í svimjihøllini og maðurin, sum hevði eftirlit- ið við byggingini, vóru til avhoyringar hjá løgregluni í Moskva sunnudagin. Ill- gruni er um, at høllin bleiv ikki bygd eftir teimum regl- um, sum eru galdandi, skrivar AP. Fyrrverandi norski havrættarráðharrin Jens Evensen doyði um vikuskiftið ANDLÁT Árni Joensen: fartekst@mail.dk Jens Evensen var 86 ára gamal, nú hann doyði. Sum ráðharri í havrættar- málum í sjeytiárunum stóð Jens Evensen fyri teimum norsku samráðingunum, tá fiskimarkini vórðu víðkað, og hann verður av fleiri mettur sum maðurin, ið út- vegaði Noregi ræðisrættin yvir oljuni og gassinum í norsku undirgrundini. Í 1985 gjørdist Jens Evensen fólkarættardómari í altjóða dómstólinum í Haag. Tólv ár framman- undan høvdu myndugleik- arnir avdúkað, at politiski skrivari hansara, Arne Tre- holt, hevði njósnast fyri Sovjetsamveldið, og Even- sen stúrdi fyri, at hetta fór at forða honum í at verða valdur til dómara í Haag. Men í ST var hann tann, sum fekk flestar atkvøður. Jens Evensen var dómari í altjóða dómstólinum, til hann fór frá fyri aldur í 1994. 42 doyðu í svimjihøllini Jens Evensen deyður UTTAN ÚR HEIMI Soleiðis sá Transvaal Park út aftan á vanlukkuna leygardagin C M Y K 3 2