fríggjadagur 11. november 2011síða 47

nr. 131 ·11. november 2011 15 VIKUSKIFTI Royndirnar siga, at tað ikki er fyrr enn í síðstu løtu, at hetta fæst frá hondini. Tað er møguleiki fyri, at alt er avgreitt, tá ið hesar reglur verða prentaðar, men sannlíkt er tað, at tað verður leygarnátt og kanska leygardagur, áðrenn telvingin verður heilt liðug. Smærru flokkarnir Løgmaður ætlaði at halda fast við útspælið upp á sjey landsstýrismenn – íroknað løgmann – sum Sam­bands­ flokkurin spældi út við í valstríðnum. Hetta er ynski, sum ikki gjørdist veru­ leiki. Tað er á landsstýrisfundum, at av­gerðirnar verða tiknar, og harvið hevði tað tyngt um politiska arbeiðið, um ein samgonguflokkur ikki var í lands­stýrinum. Tí fáa smáu flokkarnir ein landsstýrismann í part. Tað er bara eina ferð komið fyri, at ein flokkur hevur verið partur av lands­ stýrissamgongu uttan at eiga umboð í landsstýrinum. Sjálvstýrislandsstýrið frá 1963-1966 var mannað við umboðum fyri Fólkaflokkin, Tjóðveldisflokkin og Sjálvstýrisflokkin. Framburðsflokkurin hjá Kjartani Mohr var partur av parla­ mentariska grundarlagnum uttan at eiga landsstýrissess. Harafturímóti var Kjartan Mohr leskaður við týdn­ ingarmiklum nevndarsessum í løg­ tinginum. Bill Justinussen, sum áður hevur verið landsstýrismaður í heilsumálum, er besta boðið upp á landsstýrismann hjá Miðflokkinum, og Jógvan Skorheim, varaborgarstjóri í Klaksvík, er besta boðið upp á landsstýrismann fyri Sjálvstýrisflokkin. Tað er áður sætt, at tað ber væl til at rokera við málsøkjum og so at siga uppfinna nýggj aðalráð. Soleiðis kann tað eisini ganga hesa ferð. Tá ið fullveldissamgongan varð skipað í 1998, setti Sjálvstýrisflokkurin upp á at fáa tveir landsstýrismenn. Tað eydnaðist, og oljumálaráðið varð seymað til Eyðun Elttør at umsita. Rósa og løgmaður Hjá Sambandsflokkinum verður Kaj Leo Holm Johannesen løgmaður við styrktum mandati sammett við tað, sum hann hevði fyri trimum árum síðani. Hóast hann tykist duga væl at lurta og laga seg til ynskini hjá valfeløgunum kring landið, so eigur hann hesa ferð at hava nógv størri leiklut í at gera av, hvør verður landsstýrismaður fyri Sam­bandsflokkin. Tað ber ikki til hjá løgmansflokkinum at vera við í samgongu uttan at hugsa um javnstøðuna. Rósa Samuelsen hevur verið landsstýrismaður í al­manna­ málum, og hon fekk dygga álitisváttan á løgtingsvalinum. Tað er mest beint fram, at hon heldur fram í tí sess­ inum ella í øðrum landsstýrissessi, um Sambandsflokkurin ikki fær almanna­ mál. Hetta málsøkið er tað tyngsta av øllum. Tí átti tað at verið áhugavert at umsitið. At tað er sera krevjandi og tyngjandi, og tískil ber nógva umrøðu við sær – og hon verður ikki minni um stórar sparingar skulu fremjast – so kann tann møguleikin hugsast, at Sambandsflokkurin ynskir at avreiða almennamálini fyri at fáa okkurt annað at umsita. Hvør triði landsstýrismaðurin hjá Sambandsflokkinum verður valdast um, hvat málsøkið verður. Tveir kandidatar eru í tingbólkinum: Jóhan Dahl, sum í løtuni umsitir vinnumálini – íroknað fiskivinnuna – og Bjørn Kalsø. Um støðið verður tikið í uppgerðini um fiskivinnupolitikkinum, sum undan valinum var í løgtinginum og innanhýsis í flokkunum, so er eingin ivi um, at ein partur av Sambandsflokkinum heldur vil hava Bjørn Kalsø enn Jóhan Dahl til landsstýrismann í fiskivinnumálum. Jóhan Dahl til fyrimunar telur, at hann og løgmaður higartil hava drigið somu línu í fiskivinnupolitikkinum. Bjørn Kalsø er boðið, um Sambands­ flokkurin fær mentamál at umsita. Jørgen í fíggjarmálaráðið Fýra tingfólk í Fólkaflokkinum eru upp á tal til at manna landsstýrið. Jørgen Niclasen eigur at vera sjálvskrivaður sum landsstýrismaður í fíggjarmálum. Skuldi tað hent, at hann ikki verður fíggjarmálaráðharri, so kann ikki sigast annað, enn at samgongan fer haltandi frá kai! Tað er fyrst og fremst Jørgen Niclasen, sum hevur spent seg fyri uppskotið um flatskatt, og tað hevði verið undarligt og lítið sannførandi, um nakar annar fór í Fíggjarmálaráðið at fyrireika broytingarnar í skattalógini og øðrum lógum, sum neyðugt er at broyta, um flatskatturin ikki skal verða annað enn valflesk, nú tað verður Excel rokniarkið, sum Aksel hevur sitið við, ið skal hjálpa ella stýra Jørgeni. Jacob Vestergaard hevur verið bæði uttanríkismálaráðharri og fiski­ mála­ráðharri, og hann er besta boðið hjá Fólkaflokkinum upp á fiski­mála­ ráðharra. Annika Olsen er sjálvskrivað sum landsstýriskvinna. Hon var toppskorari á valinum, og tað hevði borið illa til hjá Fólkaflokkinum onga kvinnu at havt í landsstýrinum. Annika hevur verið landsstýrismaður í innlendismálum, og hesa ferð er hon boð upp á henda sama sessin umframt mentamálini, um tey fella til Fólkaflokkin. Síðsti fólkaflokstingmaðurin, sum brennur fyri at vinna landsstýrissess, er Jákup Mikkelsen. Hann var upp á tal fyri trimum árum síðani, men tá leyp hann av. Síðani tá hevur hann verið formaður í tingbólkinum. Tað plagar at vera góð lopfjøl til landsstýrissess. Jákup og norðoyingar kunnu vísa á, at aftur hesa ferð var úrslitið í Norð­ oyggjum glæsuligt og ikki minst merkis­vert, nú Anfinn Kallsberg ikki var á list­anum. Fleiri av bygd Hóast valfeløg kring landið treingja á at fáa júst teirra umboð í landsstýrið, so bendir alt á, at tað vera tey við parla­mentariskum royndum, sum fara at manna sessirnar kring fundar­ borð­ið í Tinganesi. Undantakið verður landsstýrismaðurin hjá Sjálvstýris­ flokkinum. At sjey av teimum valdu fara úr ting­inum og í landsstýrið ber við sær, at sjey, sum í fyrstu atløgu dumpaðu, nú fáa boð um at møta á tingi. Seks av hesum eru av bygd, og ein er úr høvuðsstaðnum. Talan er um eina kvinnu – úr høvuðsstaðnum – og um seks bygdamenn. Í Fólkaflokkinum eru tað Rodmundur Nielsen í Saltangará, Joen Magnus Rasmussen í Leirvík og Brandur Sandoy, borgarstjóri á Sandi. Ongan­tíð áður hevur Fólkaflokkurin havt so stóra politiska umboðan úr Eysturoy. Umframt Jógvan á Lakjuni vera Rodmundur Nielsen og Joen Magnus Rasmussen úr Eysturoy á tingi fyri Fólka­flokkin. Rodmundur hevur verið eykamaður síðsta valskeið. Hetta er fyrsta ferðin, at Joen Magnus Rasmussen og Brandur Sandoy koma á ting, og úrslitið hjá báðum er merkisvert. Hvørgin hevur áður verið uppstillaður. Joen Magnus, sum er stjóri í Tavuni í Leirvík, fekk 255 persónligar atkvøður – ikki bara í Leirvík og Eysturoy – og Brandur Sandoy fekk 228 persónligar atkvøður. Fyrst og fremst í Sandoy, har atkvøðurnar í fólka­floksbygdini Húsavík hesa ferð fluttu til Brand Sandoy og frá Gerhardi Lognberg, sum so at siga lænti tær í 2008. Í Sambandsflokkinum koma trý spildurnýggj fólk á ting: Eivin Jacobsen í Sørvági við 228 persónligum atkvøðum (197 úr Vágum), Reimund Langgaard í Leirvík við 168 persónligum atkvøðum og Jóna Mortensen í Havn við 161 per­ sónligum atkvøðum. Reimund verður fjórða sambandsumboðið úr Eysturoy, har Alfred Olsen, Helgi Abrahamsen og Edva Jacobsen eru vald, og Eivin Jacobsen verður ann­að umboðið í Vágum, har Rósa Samuelsen býr. Sam­ bandsumboðanin úr høvuðs­stað­num er lutfalsliga lítil. Umframt løg­mann verður Jóna Mortensen næsta sam­ bandsumboðið úr Havnini á lands­ politiska pallinum. Um Bill Justinussen verður lands­ stýrismaður, so kemur Karsten Hansen á ting. Hann var tólv atkvøður aftan fyri Bill á valinum 29. oktober, og Karsten var tann, sum átti flestar persónligar atkvøður, 416, uttan at verða valdur. Royndirnar Fyri einari viku síðani kom okkurt skeivt fyri, tá ið víst varð á, hvussu nógvar royndir politikarnir hava. Tveir tingmenn eru, sum fyrstu ferð vórðu valdir í 1984. Teir eru Poul Michelsen, sum var tingmaður 1984- 1990 og aftur síðani 2002, og Henrik Old, sum sat frá 1984 og fram til 2008, og sum nú er afturvaldur. Jenis av Rana hevur sitið á tingi síðani 1994, tá ið eisini Bjarni Djurholm fyrstu ferð varð valdur. Hann hevði verið varamður fleiri ferðir frammanundan. Hvør skal vera tingformaður er partur av samgonguavtaluni. Tað hevur ljóð­að, at Kári P. Højgaard skuldi verða nýggjur tingformaður. Soleiðis verður tað ikki. Sjálvstýrisflokkurin gongur ikki við til, at tign og løn á sama stigi sum hjá løgmanni skulu vera orsøk til, at flokkurin politiskt verður heilt vong­ brotin, og størru flokkarnir halda seg eiga rættin til tignarliga sessin. Fyri viku síðani varð tað nevnt í hesum teigi, at mest uppløgdu boðini til formanssessin eru Jógvan á Lakjuni og Bjarni Djurholm úr Fólkaflokkinum og Alfred Olsen úr Sambandsflokkinum. Tað verður ein av hesum, sum verður valdur, tá ið Poul Michelsen sum ellis­ for­maður fyrrapartin í morgin fer at skipa fyri vali av formansskapi í nýggja løg­tinginum. Fjórða borgarliga samgongan er nú farin av bakkastokki. Kaj Leo og Jørgen skipa fyri flatskatti og hægri blokki, og nú endar greinarøðin um val og tøl í hesum umfari. Punktum fyri hesi greinini varð sett seinnapartin hósdagin. Føroya Landsstýri 15. des. 1950 - 18. des. 1954 Sambandsflokkurin og Fólkaflokkurin Kristian Djurhuus, løgm., sb. Thorstein Petersen, lstm., ff. - 1951-54: Hákun Djurhuus, lstm., ff. Richard Long, lstm., ff. Føroya Landsstýri 18. des. 1954 - 9. jan. 1959 Sambandsflokkurin, Fólkaflokkurin og Sjálvstýrisflokkurin Kristian Djurhuus, løgm., sb. Hákun Djurhuus, lstm., ff. - 1957-59: Ole Jacob Jensen, lstm., ff. Edward Mitens, lstm., sj. Føroya Landsstýri 5. jan. 1981 - 10. jan. 1985 Sambandsflokkurin, Fólkaflokkurin og Sjálvstýrisflokkurin Pauli Ellefsen, løgm., sb. - Uttanlands-, ídnaðar- og arbeiðsmarknaðarmál Olaf Olsen, vløgm., ff. - Fiskivinnu- og handilsmál - frá 1983: Anfinn Kallsberg, lstm, ff. Eilif Samuelsen, lstm., sb. - Skúla-, almanna- og orkumál Páll Vang, lstm., ff. - Landbúnaðar-, heilsu-, samferðslu- og løgmál Tórbjørn Poulsen, lstm., sj. - Fíggjar-, kommunu- og mentanarmál Borgarligar samgongur VAL OG TØL