fríggjadagur 18. november 2011síða 42

nr. 134 ·18. november 2011 10 VIKUSKIFTI Sjónleikur Inna Törnroos inna@sosialurin.fo Kjartan Hansen er kendur í Føroyum fyri sína luttøku í Ólavsøkukabarettum og leikluti í Kirsuberjagarðinum, sum var sýndur á Tjóðpallinum 2010. Kjartan hevur nomið sær sjón­ leikaraútbúgving í Luleå í Svøríki og freelansar sum sjónleikari har. Í leikinum »Svensksåld« eru tey bert trý fólk á pallinum – føroyski Kjartan, finlandssvenski Jakob og norska Ingrid. At tað ikki eru svenskarar, ið fram­ føra leikin um svenska samfelagið er ein partur av hugsanini hjá Gertrud Larsson, ið hevur skrivað leikin. Vit á Sosialinum sóu leikin, tá ið hann var á vitjan í Stockholm. Leikurin ferðast runt og verður vístur á nógvum ymiskum støðum í Svøríki. Á teater Pero, sum sjónleikarahúsið eitur, var salurin so at siga fullur. Tey trý byrjaðu ár 9, tá tann reina rasan - germanar – hava bast Rómararíkinum. Tey ferðaðust fram í søguni til rasu­ biologar, nakrar Herman og ein sera kendan Hitler. Alt varð spælt uppá ein sera undirhaldandi og lættskilligan hátt, og fleiri ferðir ferð ivaðist mann, um tað veruliga kundi verða sannleiki, sum tey siga á pallinum. At sviar mettu skallan hjá lappum og noyddu fólk til sterilisering eru tveir av teimum søgu­ ligu pørtunum, sum ikki verður tosað so hart um í dag. Í seinna parti var tað nútíðin, ið varð spæld. Kjartan gjørdi eina fantastiska sangframførslu sum Pia Kjærsgaard, og áskoðaririnir vóru um at doyggja í látri. Eisini varð upprunin hjá teimum trimum sjónleikarunum nevndur. »Føroyskt er bara ein donsk dialekt, Kerstin« segði Jacob við Kjartan, sum skrálar »EG EITI KJARTAN« og greiddi síðani frá, at føroyskt er eitt egið mál og Føroyar eitt egið land. »Men eitur drotningin hjá tær ikki Margaretha?« svarar Jacob. Tá vit hitta Kjartan aftaná leikin, greiðir hann frá, at hann er so sála­ troyttur av, at ongin dugur at úttala navnið Kjartan. Gertrud Larsson fekk hetta at vita og gjørdi eina scenu av Kjartan sum Kerstin. Leikurin er ein blanding av skemt og álvara – allatíðina er tað svenska tjóð­skaparkenslan og ræðslan fyri tí fremmanda, ið eru reyði tráðurin. Sviar eru sera bangin fyri at tosa og kjakast um rasismu. So eftir tí, sum er frammi millum fólk, burdi ongin rasisma verið til í Svøríki, men so er nú einaferð ikki. Eitt prógv uppá tað er, at Sverige Demokraterna, ið eru sprotnir úr nýnasistisku rørsluni, eru komnir inn í svenska løgtingið, Riksdagen. – Meiningin er, at leikurin skal skapa kjak um rasismu, sigur Kjartan Hansen. Hann heldur ikki at ein slíkur leikur hevði havt sama virkna í Føroyum sum í Svøríki, tí føroyingar kjakast nógv og opið um tað mesta. Ein avleiðing, sum ræðslan hjá svium at vera stempla sum rasistisk hevur fingið, er, at svenska flaggið og tjóð­sangurin ikki eru at síggja og hoyra so oftani sum áður. Hetta verður sjálvandi nevnt á pallinum, har somaliskur dansur verður hildið at verða besti háttur at halda svenska tjóðar­dagin. Kjartan, Jacob og Ingrid gera eina rúgvu av ymiskum leiklutum, men hóast tað er tað ongantíð torført at fylgja við, ella skilja hvat tey meina. Ein frálík løta, sum bæði ræðir og undirheldur. Leikurin verður vístur so at siga dagliga í ymiskum partum av Mið­ svøríki til 4 desember. Føroyski sjónleikarin Kjartan Hansen fær fantastisk ummæli fyri leikin »Svensksåld«, sum hann ferðast við í Svøríki við í løtuni. Leikurin er ein satira um tabuevni – svenska rasismu og søgu hennara Kjartan skapar kjak um rasismu Kjartan Hansen syngur ein sang sum Pia Kjærsgård Stuttskalli ella langskalli – tad er spurningurin Ein sera stuttlig sena har ein svenskur politikari tosar úr eini kaffikannu myndir: Scenkonst Sørmland