fríggjadagur 25. november 2011síða 41

nr. 137 · 25. november 2011 9 VIKUSKIFTI gar burtur Skatta- og avgjaldsinntøkurnar vuksu 210 mió. kr. aftrat, og útreiðslurnar øktust 206 mió. kr. Avlopið gjørdist 145 mió. kr. Í 2008 skrúvaðu bankarnir fyri pengastreyminum, og straks fjar­ aðu inntøkurnar 55 mió. kr. Men gakk. Í hesum vanlukkuliga valári, har m.a. óheimilað meirnýtsla rakti lands­ kassan sum ein søkkbumba, vuksu útreiðslurnar 422 mió. kr. Úrslit: Eitt hall á 329 mió. kr. Í 2009 lækkaðu skatta- og avgjalds­ inntøkurnar 244 mió. kr., tí búskapurin kølnaði, men útreiðslurnar hækkaðu framvegis, hesaferð 114 mió. kr. Ovur­stóra hallið gjørdist 688 mió. kr. Í 2010 øktust skatta- og av­gjalds­ inntøkurnar 250 mió. kr., og út­reiðsl­ urnar øktust 146 mió. kr., so hallið gjørdist 580 mió. kr. Hesi eru sein­ astu tøku roknskapartølini hjá land­ inum. Játtanartølini fyri 2011 vísa eitt hall á 455 mió. kr., og har eru vit nú. Men hvat messa politikarar um? Blokkstuðul úr Danmark! Blokk­urin hevur verið neyvt tann sami heilt síðan 2002, umleið 630 mió. kr. Tað støðugasta og kendasta talið í øllum landsroknskapinum hevur verið júst blokkurin, og tað ein­asta, sum kravdist politiskt, var tí at brúka vit og vilja at stýra øllum hinum tølunum so frægt, sum vit og vilji rukku. Men vanlukkutíð fyri før­oyskar skatt­ gjaldarar varð kassin rendur um koll, hóast inntøkurnar við fast­frystum blokki vuksu úr 3.567 mió. kr. í 2003 upp í 4.348 mió. kr. í 2011 ella til­sam­ ans 781 mió. kr. Trupulleikin var ikki inntøkurnar. Trupulleikin var, at út­ reiðslurnar spolaðu úr 3.544 mió. kr. í 2003 upp í 4.803 mió. kr. í 2011 ella til­samans 1.259 mió. kr. Fyrilitaloysi við landsins kassa og skattaborgarans pengum elvdi til hallið. So kunnu vit spyrja, hvussu tað kann vera so galið, at tað einasta, før­ oyski skattgjaldarin skal hoyra um, er blokkstuðul, og at hann nú skal ger­ast vitni til, at politikarar fara akandi á knø­unum til Danmarkar at fáa fíggjar­liga fyrigeving fyri egnar syndir. Hetta er av sonnum van­virð­ilig ábyrgdar­flýggjan. Føroyskir politik­ arar renna undan sjálvskaptum halli og seta land og fólk í eina syndarliga knípu mótvegis danska fólkinum og donskum fjølmiðlum. Eins og í sam­ bandi við kreppuna í 90'unum eiga politikarar her á landi aleina ábyrgd­ ina av fíggjarliga bakkastinum, ið rakti landskassan. Vanstýring í glóð­heit­ari búskapartíð, áhaldandi mani­pula­tión um ávirkanina av blokk­mink­ingini í 2001 og óheimilað meir­nýtsla settu okkum í ta støðu, vit nú eru í. Og raknar nakar við? Ikki serliga mong, tí fólk velja bara av goml­um vana á løgtingsvalum. Men tað gjørdu veljararnir eisini í 1990. Ikki fyrr enn danskarar og IMF settu propp í meiningsloysið í 1992 og 1993, vakn­aði veljarafjøldin, og í 1994 sendi hon tey politiskt seku til hús. Men tá var tað 4-6 ár ov seint. Hallið á fíggjarlógini í 2012 verður helst 450 mió. kr., og tí skuldi verið sjálvsagt, at hvør einasti politikari nú loksins kendi sær hógv og setti árar í sjógv at venda gongdini. Men hvat er hent? Eitt landsstýri er komið til valdið, ið slær øll met í avnoktan av veru­leikanum og sosialum sam­ vitskuloysi. Nú skal ein flatskattur setast í verk fyri 300 mió. kr., sum fer at ríka tey ríku uppaftur meira, meðan tey, sum veruliga bløða, skulu gevast upp til skutils í einum heimastýri, ið ongan­tíð tekur í egnan barm, men altíð trumlar avstað, til onkur út­lendskur uppruddari sigur stopp. Skatt­ur skal takast av pensjónunum fyri at fíggja skattaævintýrið, og væl­ferð­in í framtíðini verður skotin í stumpar, tí sami skattur fer vissuliga at mangla í seinni. Og so krúnan á verk­inum: Biddingin! Makan til ábyrgdar­flýgging skalt tú leita leingi eftir, og makan til lyftisbrot í løgmans­sess­inum hava vit ikki sæð fyrr. Kaj Leo Johannesen er hvørki asosialur ella undir­brotligur maður. Hann avsegði eisini flat­ skattin undan valinum, tí hann helt hann vera ábyrgdarleysan í verandi búskaparstøðu. Nú er hann politiskt vorðin kongur í hondunum á nøkrum poker­spælarum, sum vilja kanalisera penga­ríki­dømi og fiskiríkidømi lands­ ins í hendurnar á nøkrum fáum, tí hann fær danskan blokk afturfyri. Well done, Fólkaflokkurin! Men hvar enda Føroyar? 1.043.047 1.234.413 1.310.056 1.566.648 1.675.351 1.580.703 1.539.202 1.507.503 1.680.844 1.791.155 1.829.052 1.759.100 1.934.191 2.086.510 1.184.944 1.224.162 1.205.134 1.238.061 1.297.112 1.354.855 1.300.316 1.389.465 1.667.580 1.766.877 1.672.981 1.497.307 1.573.906 1.646.060 920.490 944.920 973.092 995.442 629.327 631.645 633.156 630.997 632.032 632.470 634.919 636.260 637.124 615.500 3.148.481 3.403.495 3.488.282 3.800.151 3.601.790 3.567.203 3.472.674 3.527.965 3.980.456 4.190.502 4.136.952 3.892.667 4.145.221 4.348.070 2.328.281 2.453.276 2.586.251 2.846.410 3.146.830 3.192.144 3.324.077 3.467.141 3.578.194 3.767.025 4.251.234 4.365.859 4.499.783 4.529.059 248.536 156.335 126.466 76.473 24.040 90.633 72.193 70.639 -7.350 -14.007 -16.189 30.598 57.294 40.041 100.166 145.724 173.803 180.102 240.264 261.933 228.060 200.752 267.682 291.841 231.745 184.311 169.052 234.700 2.676.983 2.755.335 2.886.520 3.102.985 3.411.134 3.544.710 3.624.330 3.738.532 3.838.526 4.044.859 4.466.790 4.580.768 4.726.129 4.803.800 471.498 648.160 601.762 697.166 190.656 22.493 -151.656 -210.567 141.930 145.643 -329.838 -688.101 -580.908 -455.730 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 Skatta­ inntøkur Avgjøld o.a. Heildar­ veiting Inntøkur tilsamans Rakstrar­ útreiðslur Rentur, netto Løgu­ útreiðslur Útreiðslur tilsamans Úrslit Gongdin hjá landskassanum frá 1998 til 2011 Brúkar tú meira, enn tú eigur, fært tú hall. So stutt er læran av gongdini hjá landskassanum seinastu mongu árini. Blokkstuðulin verður nú brúktur sum undanførsla fyri vantandi stýring á útreiðslusíðuni