fríggjadagur 2. desember 2011síða 10

Fríggjadagur 2. desember 2011 · Nr. 140 10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Í Avstralia verður skipa fyri gong­u­túr­um og list­a­fram­sýn­ing­um. Í Kan­ada verð­ur skipað fyri ítr­ótt­ar­degi. Í Uganda verð­ur skipað fyri út­varps­send­ing­ um, og í Brux­ell­es verð­ ur stór ráð­stevna. Hesi tiltøk hava til fel­ags at varpa ljós á við­ur­skift­ ini hjá teim­um, sum bera brek. Eisini í Føroyum, í Løks­høll, seta vit al­ tjóða handikapdagin í fok­us. Á fyrsta sinni há­tíð­ar­halda vit altjóða hand­i­kap­dag­ in, sum ST hevur lýst at verð­a 3. desember á hvørj­um ári. Í Løkshøll verða fleiri á­hugaverdir per­ són­ar at lýða á. M. a. Lis­beth Zornig And­ er­sen, ið júst hevur givið út bók­ina Zornig og sum er kend­ur ummælari og komm­ en­ta­t­or í donsk­u­m miðl­um, og Tóra við Keldu. Lisbeth fer at greiða frá síni tíð sum stjóri á Spec­i­al­ist­er­ne, har flestu starvsfólkini hava autismu, og Tóra fer at greiða frá sín­ um royndum, bæði í ger­an­dis­lívi og sum svimj­ari. Annika Olsen, lands­ stýr­is­kvinna set­ur dag­ in. Jón Brian Hvidtfeldt verð­ur orðstýrari og tekn­málstulkar tulka all­ar framløgurnar. Borðreitt verður eis­ ini við tónleiki, frukt og kaffi. Tiltakið er ó­keyp­is. Siglandi mentanararvurin – tey varð­veit­ing­ar­verdu skip­ini – hava trup­ul kor í Før­oy­um. Vit hava átt fleiri skip­a­sløg, sum nú eru horvin úr Før­oy­um, og tørv­ur hev­ur tí ver­ið á at kanna, hvat kann ger­ast, fyri at vit ikki missa henda týdn­i­ngarmikla part av ment­anararvi okkara av hond­um. Sum fiskivinnutjóð umboða skipini eisini ein týðandi part av vinnusøgu ok­k­ara. Í heyst hevur ein nevnd a­r­beitt við at orða eitt álit við upp­skoti til eina skipan, sum kann veita stuðul til tey skip, ið verða mett at hava ment­an­ar­søg­u­ligan týdning fyri Føroyar. Umboð fyri fel­ ag­ið Før­oysk Træseglskip og ein­stakl­ing­ar, ið fáast við varð­veit­ing­ar­verd skip, hava sam­an við umboðum frá Søvn­um Landsins og Ment­ a­málaráðnum skrivað á­lit­ið, ið varð handað lands­stýr­is­ mann­i­num á tíðindafundi í Ment­a­málaráðnum. Í álitinum verður mælt til: – at ein skipan, sum kann stuðla varðveiting av sigl­ ing­ar­før­um sk­ip­um, ið hava ment­an­ar­søg­u­lig­an týdn­ing fyri Før­oy­ar, ver­ð­ur grund­að í eini løgtingslóg um ment­ ana­r­søg­ulig skip – at landsstýrismaðurin í ment­a­málum við heimild í nevndu lóg ger kunngerð um um­siting av eini verndar- og stuð­uls­skip­an fyri ment­an­ ar­søg­ulig skip – at stuðulsskipanin verð­ur sund­ur­grein­að í eina skipan, har søkj­ast kann um stuð­ul til um­væl­ing­ar­verk­ ætl­an­ir, og eina skipan, har søkj­ast kann um stuðul til á­vísar rakstrarútreiðslur – Tit, ið hava varð­veit­ing­ ar­verdu skipini um hendi, eiga stóra takk fyri, at tit vilja brúka ein stóran part av tykk­ara frítíð til at hava hesi skip­ini siglandi. Skipini er eitt prýði fyri Føroyar og til gleði fyri okkum øll – og ikki minst til gagns fyri okk­ara unga ættarlið, sum fær høvi at síggja og upp­liva vøkru skipini. Uttan sjálv­bodnu kreftirnar, vóru hesi ment­ an­ar­søg­u­ligu skip helst ikki í Før­oyum, segði Bjørn Kalsø, lands­s­týrimaður í ment­a­ málum, millum annað á tíð­ ind­a­fund­inum. Hesi mannaðu nevndina, ið hev­ur skrivað álitið um vernd­ar- og stuðulsskipan fyri ment­an­ar­søgulig skip: Guð­mundur K. Jacobsen (Johanna) Jógvan Ravnsfjall (Nólsoyar Páll) Tumm­as í Garði (Ama­deus) Kári í Garði (Dúgvan) Hans Eli Hansen (Dragin) Jens Marius Poulsen (Westward Ho) Armgarð Weihe, Mentamálaráðið Andras Mortensen, formaður í nevndini, Søvn Landsins Álitið er at finna á heima­ síðuni hjá Mentamálaráðnum und­ir »Mentan – Útgávur - Álit.« Varðveita gomul skip Enn ein bók frá Elifi Samuelsen Al­tjóð­a handi­ kap­ dag­ur Jólahugni í Mettustovu fornminni Álit um eina verndar- og stuðulsskipan fyri ment­an­arsøgulig skip varð í dag handað lands­ stýr­is­mann­i­num í mentamálum, Bjørn Kalsø Bókaútgáva Gestur hjá veruleikanum er tann triðja bókin hjá Pär Lagerkvist, sum for­lagið HEMLIÐ gevur út í før­oysk­ari týðing eftir Eilif Sam­u­el­sen Eirikur Lindenskov Barabbas kom út á vári í 2008 og Bøðilin kom um heyst­ið sama árið. Gestur hjá veruleikanum er sjálv­s­æv­i­søguliga frá­ søgn­in hjá Pär Lagerkvist. Hon er um tann lítla dreingin Anders og upp­ vøkst­ur hansara við eini jarn­breyt­ar­støð ­í tí svenska smá­b­ý­num um aldarskiftið 1900. And­ers sær umheimin sum í­gjøgnum eitt vindeyga og livir heilt í sínum egna ver­u­leika, og hann hugsar nógv um tað, sum hendir utt­an um hann. Bókin lýsir ta spennandi ferðina á skinn­ar­a­vagninum við páp­ a­num, sum arbeiðir á jarn­ breyt­a­støðini, út at vitja abb­an og ommuna, sum búgva á einum bóndagarði úti á landinum. Ein týðandi táttur í bók­ ini er bønarsteinurin í skóg­ inum. Hagar fer And­ers, tá ið gráviðrað er, vindur og regn. Veður og vindur ger tann rætta karmin um hug­lag hans­ara. Og hóast hann bið­ur til tann sama gud, sum tey har heima, so er tað higar út hann má fara við sínum brenn­andi bønum um, at hann skal ikki doyggja. Óttin fyri deyðanum er trúgvi fylg­is­ svein­ur hansara. Men Gestur hjá veru­ leik­a­num nemur eisini við nakrar av teim­um eksistensiellu spurn­ ing­u­num, sum Pär Lag­ er­kvist ofta dróst við, samanrenningin við ræðsl­ una fyri at doyggja og hvussu gudstrúgvin í upp­ vøkstrinum er tann fasta grund­in, tá ið ein er í ferð við at koma sær upp millum tey vaksnu. Bókin, sum kom útí gjár, er 124 bls. og kostar 180 kr. Bókin fæst til keyps í øllum bókabúðum og á heimasíðini hjá Forlagnum HEMLIÐ – www.hemlid.fo Fyri fyrstu ferð fór talið av brúkarum hjá Portalinum upp um 100.000 í eina viku – og tað var í síðstu viku. At hava meira enn tvífalt so nógvar unikkar brúkarar sum fólkatalið er í landinum er sera nógv. Bera vit saman við sama tal í fjør, so liggur tað ímillum 60 og 70.000 um vikuna, og fara vit aftur til 2007, so var talið 40.000 um vikuna. Portalurin fleiri enn 100.000 brúkarar Kvinnufelagið í Havn skipar fyri jólahugna fyri limirnar í Mettu­stovu tann mánakvøldið 5. desember klokkan 20. Kvinnurnar siga, at tær bjóða gløgg, eplaskivur, kaffi og smákøkur. Bjørn Kalsø, landsstýrismaður í mentamálum, og Andras Mortensen, landsfornfrøðingur, sum hevur verið formaður í nevndini