mánadagur 19. desember 2011síða 21

21 Mánadagur 19. desember 2011 · Nr. 147 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Kjak - Hví eru tit ikki til arbeiðis? Soleiðis spurdi Føroya løgmaður forhánisliga okk­ um mótmælisfólk, tá ið hann um tólv tíðina hósdagin fór spákandi úr løgtinginum om­ an móti gamla apoteki. Um løgmaður ikki veit betur, so kann eg upplýsa, at fakfelagsarbeiði gjøgnum allar tíðir hevur fevnt vítt. Til dømis liggur nógv stríð aftan fyri skipaðu við­ur­ skiftini, sum eru á arbeiðs­ markanðinum í dag, eins og at lønarhækkingar og frítíð ikki eru nakað, sum er komið av sær sjálvum. Tað, sum hevur merkt tíðina undan okkum, er, at fólk hava staðið saman um og ynskt at byggja upp eitt samhaldsfast samfelag. Samgongan sær út til at ætla sær at broyta hetta. Tað er tí, at vit fakfelagsfólk gera okkara skyldu og ikki vilja geva okkum yvir. At hava eitt samhaldsfast samfelag merkir, at øll, og tað vil jú siga hálønt, lág­ lønt, alment lønt, privat lønt og sjófólk mugu gjalda kostnaðin av at reka hetta samfelagið. Tað hevur við øðrum orðum sera stór­an týdning, at øll bera byrð­ ar eftir førimuni. Tí má løgmaður skilja, at tað ikki er skynsamt at seta ætl­ aðu flatskattaskipanina í verk. At samgongan so enntá dittar sær at fíggja skatta­lættan til NØKUR FÁ vælbjargað við at gera inn­ triv í pensjónsinngjøldini hjá ØLLUM føroyingum er at fara um mark. Vit tosa við nógv fólk hvønn dag og skilja á teim­ um, at ætlanirnar hjá sam­ gonguni um at avlaga sam­ halds­fasta samfelagið við at skapa størri mun á ríkum og minni ríkum, er ikki fólksins vilji. Arbeiðið hjá fakfelags­ fólk­unum er so statt í løtuni merkt av, at stríðst verður fyri at varðveita samhaldsfasta samfelagið, Føroyar. Legg tær tað í geyma, Kaj Leo Holm Johannesen. So sanniliga eru vit til arbeiðis, harra løgmaður Majbritt Mohr , forkvinna í Almanna- og heilsurøktarafelagnum Pætur Niclasen S & K felagið Uppskot um nýggja skatta­ skipan Fyri løgtingsvalið vóru tað allir flokkarnir, sum vóru samdir um, at skatta­ trýstið í Føroyum er ov høgt, og allir uttan sam­ bands­flokkurin lovaðu at gera okkurt við skatta­ skip­anina. Tí skuldi tað verið møguleiki fyri at gjørt eina breiða semju í løg­ tinginum um eina nýggja skattaskipan, sum skuldi komið flest øllum før­ oyingum til góðar. Ein breið semja, um eina nýggja skattaskipan, sum allir flokkar taka undir við, kemur heldur ikki at verða eitt stríðsmál framyvir. Um tað verður verðandi uppskot um flatskatt, sum nú fyriliggur, ið verður samtykt, verður tað eitt mál, sum altíð verður eitt stríðsmál, og politisku partarnir fara at brúka tað til at kasta gor og gall eftir hvørjum øðrum. Tí er tað góður lesn­ að­ur, nú ein sær at Jenis av Rana og Eivin Jacob­ sen úr samgonguni seta spurnartekin við hetta uppskot og um at skrumbla eitt sovorði stór­mál ígjøgnum. So her kemur ein áheit­ an á samgonguna. Vinarliga setið tykkum saman við andstøðuni og snikkið eitt nýtt uppskott um skattalætta saman. Tað er ein spurningur um gott politiskt hand­ verk. Flest øll fólk í Føroy­ um eru samd um, at skattatrýstið í Føroyum er ov høgt. Tað eru flest øll fakfeløgini eisini samd um. Gott arbeiðslag Yvirlýsing: Pensjónsskattingin verður dýr fyri fólkið Fakfeløg á privata og almenna arbeiðs­ marknaðinum Ætlaða broytingin hjá sam­gonguni at skatta pen­sjóns­inngjøldini hevur sera stóra neiliga ávirkan á, hvussu nógv framtíðar løntakarar fara at fáa í pensjón. Skatt­urin á pensjónina verð­ur hægri, og tí verður miss­urin í túsundavís av krón­um í ellisárum fyri eitt nú arbeiðsmannin, heilsu­ hjálparan, pedagogin, skriv­stovu­ fólkið, vaskikonuna og sjúkra­ røktar­frøðingin. Hetta verður eisini stað­fest í viðmerkingunum til lógaruppskotið. Í viðmerk­ingunum stendur: ”Við at skattað eftir­lønarinngjald og skattafrítt útaftur viðførir, at botn­frádrátturin hvørvur sam­an við broyting av skatta­tíðspunktinum. Sami per­sónur fær tí í veru­leik­an­ um minni at liva av enn við núver­ andi skipan. Uppskotið fær helst sosialar avleiðingar fyri ávís­ar sam­felagsbólkar, við tað at skatta­ viður­skiftini broytast munandi hjá lág- og miðal lønarfólki.” Bíðið við uppskotinum Fyrivarnini frá pensjóns­nýskipanar­ bólkinum eru fleiri. Millum annað sigur bólkurin at: ”Verður eftir­lønarupp­spar­ing skattað við inn­gjald, so verður eftir­ løn­ar­skatturin goldin av fram­tíðar borg­arum. Skatta­grundar­lagið verð­ur tí tengt at, hvussu nógv eru í arbeiðs­styrkini til ta tíð. Inn­tøku­ grundar­lag lands­kassans verður tí ikki so trygt, sum við verandi skipan”. Fakfeløgini heita á polit­iska myndugleikan, um ikki at seta ætlanina at skatta pen­sjóns­inn­ gjøldini í verk á nýggjárinum. Biðið verður um, at politiski mynduleikin ger fleiri útgreiningar áðr­enn av­ gerð kann takast, um hesar broyt­ ingarnar skulu fremjast ella ikki. Eg vil gera hesar við­merk­ing­ ar til óvanligu kunn­gerðina í Dimmalætting nr. 239 frá 13. desember 2011 frá Grunninum (skal vera Hjálpigrunnurin) fyri óarbeiðsførar fiskimen:   1. Formaðurin skrivar í kunn­gerðini, at Fiski­mála­ ráðið umsitur grunnin. Hetta er ikki rætt. Tað er Almannaráðið, sum umsitur grunnin. 2. Formaðurin skrivar, at tað ikki er møguligt hjá grunninum at veita stuðul í ár. Mær kunnugt hevur grunnurin pening á bók, sum møguligt er at rinda av og var eg kunnaður tá eg heitti á samgonguna um veita eykajáttan, at tað ikki var neyðugt i 2011 ,av teirri orsøk at peningur var tøkur til útgjaldið í ár og hetta váttaði eis­ ini figgjarleiðarin i fiski­ málaráðnum fyri mær. Hann er umboðaður i nevnd­ini fyri grunnin. 3. Tað er heldur ikki rætt, sum formaðurin skrivar, at Johan Dahl hevur giv­ ið grunninum tilsøgn um stuðul. Eg havi givið til­søgn um, at eg vildi ar­beiða fyri at fáa eina eyka­játtan niðan í tingið. Tað er Løgtingið, sum er játtandi myn­dug­ leikin og ikki Johan Dahl. 4. At enda vil eg viðmerkja, at Hjálpigrunnurin fyri óarbeiðsførar fiskimenn er ein sjálveigandi grunn­ ur, sum kann savna inn pening aðrar vegir enn umvegis landskassan. Eg gangi út frá at nevndin fyri grunnin er somikið at sær komin, at ein rætt­ leið­ing til kunngerðina hjá formanninum kemur i bløð­ ini ein av komandi døg­un­ um. Hjálpigrunnurin fyri óarbeiðsførar fiskimenn Johan Dahl landsstýrismaður við vinnumálum