fríggjadagur 30. desember 2011síða 4

Fríggjadagur 30. desember 2011 · Nr. 151 4 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Helgi Abrahamsen er ársins neyðrakett Hann stúrir fyri stóru fráflytingini. Hann heldur lítið um politiskar kreftir, sum gera seg inn á framsøgufrælsið hjá millum annað embætisfólkum og journalistum – nakað Helgi Abrahamsen hevur uppiborið heiðurin sum ársins neyðrakett fyri. Hann kom aftur til Føroya av tilvild, men nú gerast journalistisku arbeiðsuppgávurnar uttanlands fleiri í tali. Heini í Skorini er ein virkin – og frustreraður – akademikari Uni Holm Johannesen – Tað er ein myta millum før­ oysk­ar útisetar, at tað stinkar at búgva í Føroyum. Tað er ikki rætt. Her hevur tú møguleikan at gera mun, og tú kann sanniliga hava eina spennandi yrkisleið og ein inni­haldsríkan gerandisdag í Føroyum. Tað stinkar ikki at vera í Føroyum. Tað sæst við eitt, at hann brenn­ir fyri hesum. Kjakinum. Hann situr íðin og prátar. Tað er heldur ikki av tilvild, at hann hevur oyst dygdargott tilfar í før­oyska kjakrúmið seinastu árini. Óteljandi journalistiskar blað­greinar, sjónvarpssendingar, kronikkir, bøkur um átrúnað og politikk, stórar ráðstevnur og við­merkingar um Miðeystur bera boð um ein aktivan og fram­ fýsnan akademikara, sum gleði­ liga stimbrar undir kjak mill­um føroyingar. At tað er virðismikið tilfar, hann hevur latið úr hondum, tykist danski miðlaheimurin hava varnast. Í øllum førum hev­ur hann fingið avtalu í lag við donsku Weekendavísina, og arbeiðs­upp­gávurnar fyri blaðið vinda nú støð­ugt upp á seg. Tað merkir, at hann komandi árið fer at vera minni í Føroyum. Tí er eisini ivasamt, um hann, sum ný­klaktur føroyameistari fyri B36, fer at spæla fótbólt komandi kapp­ingarár. – Tað stutta av tí langa er væl­saktans, at tað er stuttligari og meiri meiningsfult at vera aktivur enn passivur, sigur Heini, sum kortini ikki vil vera við, at hann er meira virkin enn so nógv onnur. Irrationell lokalpatriotisma Tað var av tilvild, at nú 28 ára gamli Heini í Skorini flutti til Føroya eftir loknan lestur í London í 2009. Tá ringdi Kring­ varpið til hansara og spurdi, um hann hevði hug at vera sjón­ varps­vertur. Fíggjarkreppan var júst farin buldrandi um allan heim­in, og arbeiðsloysið millum aka­demikarar í London var met­ høgt. Heini tók av tilboðnum og stjórnaði mentanarsendingini »Refleksjón« við góðum úrs­lit­ um. Hann er fegin um ta avgerðina í dag, sjálvt um hann kundi troytt aðrar møguleikar. Fleiri av teim­ um, hann hevur samband við frá tíðini í London, eru annað hvørt arbeiðsleys ella rótast í botninum á fyritøkum og stovnum uttan ein avbjóðandi gerandisdag. Nú situr hann á Hvonn, tveir dagar fyri jól, og verður biðin um at seta orð á tilveruna sum virkin akademikari í Føroyum, meðan fólk, ung sum gomul, við stórum beriposum vála framvið stóra vind­eygaðnum í illveðrinum. Tað er sjáldan friður á honum, meðan hann tosar. Heini er knappur at svara, tá hann verður spurdur, hvat irriterar hann mest við at búgva í Føroyum. Svarið er irrationell lokalpatriotisma og vant­andi evnini at raðfesta og lurta eftir serfrøðini. – Irrationell lokalpatriotisma forðar fyri, at Føroyar verða riknar sum ein eind á mest effek­ tivan hátt. Í hesi løtu tapa vit kapp­ingina við útheimin um okk­ ara fremsta tilfeingi, sum er fólk­ ið í Føroyum. Men eg síggi ikki, at nakað veruligt verður gjørt við fráflytingina. Føroyar eru ein fjarskotin útjaðari í Norður­ atlantshavi, og útjaðarar fara altíð at missa fólk. Men vit vit missa væl yvir 100 føroyingar um árið, og tað er ein national vanlukka. Eg fati ikki, at allur politikkurin í hesum landinum ikki verður lagdur til rættis eftir hesum eina málinum – at steðga fráflytingini. Tann ónda ringrásin má brótast við massivum politiskum til­tøk­ um, ávarar hann. Heini nevnir norðurnorska býin Tromsø sum dømi um eitt út­jaðara­øki, sum megnar at standa seg í kappingini um fólka­ til­feingið. Hóast bara 66.000 íbúgvar hevur býurin eitt risa­ stórt universitet við 9.000 les­ andi og 2.500 starvsfólkum, og tað dregur ungdómar úr allari región­ini til sín. Einasta plássið í Norður­noregi, sum veksur í dag, er Tromsø, og tað er orsakað av ein­um altjóða universitetinum. Sambært Heina mugu Føroy­ ar sum skjótast gera fleiri íløgur í útbúgving fyri at steðga frá­flyt­ ingini. – Aðrastaðni eru tað tey les­ andi og aldursbólkurin 20-30 ár, sum stimbrar undir broytingar og kollveltingar, men føroyski ung­ dómurin er snøgt sagt ikki her at gera vart við seg. Og polit­iski myndugleikin letur sum einki. Heldur enn at hugsa um at skapa eitt sterkt og attraktivt mið­ staðarøki, verða íløgurnar pett­ aðar sundur,og tí flyta tær einki grundleggjandi. Vegir og tunlar, fleiri sjúkrahús, smáir bygda­ skúlar, smáar kommunur og you name it. Vit noyðast at vera Heini í Skorini: – Eg fati ikki, at allur politikkurin í hesum landinum ikki verður lagdur til rættis eftir hesum eina málinum – at steðga fráflytingini