fríggjadagur 6. januar 2012síða 10

Fríggjadagur 6. januar 2012 · Nr. 3 10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Viðurskiftini millum Iran og Vesturheimin hava verið spent leingi orsakað av ósemj­uni um tann iranska kjarn­orkuútbúnaðin, men teir seinastu dagarnar er spenningurin øktur nógv. Fyrst góðkendi Bar­ack Obama, forseti, eitt lógar­upp­ skot, sum er ætlað at raka tað iranska fíggjarkervið meint. So royndar­skutu iranar tvær langt­berandi rakettir, og loksins hótti iranski her­ flota­ovastin við at steingja Hormuz-sundið, um ameri­ kanski flog­berin "John C. Stennis" kemur ígjøgnum sundið. Hetta skipið fór eystur ígjøg­num sundið fyri stutt­um og skal sam­ bært ameri­konsku her­flota­ leiðsl­uni aftur til støð sína í Bahrein og sostatt vestur ígjøgnum Hormuz-sundið. Tað góðtekur Iran ikki, og týsdagin endurtók Ataollah Salehi, herflotaovasti, hóttan sína, og hesaferð legði hann ikki fingrarnar ímillum: – Vit hava ongar ætlanir um at endurtaka okkara ávaring, og vit ávara bara eina­ferð. Fíggindin sendi sítt skip í Oman-havið, tí okkara herfloti vandi. Vit mæla frá, at hetta herskipið kemur aftur í Persaflógvan, segði Salehi, og hann er ikki einsamallur. – Iran fer at gera alt fyri at varðveita trygdina í Hormuz- sundinum við innsiglingina til Persaflógvan, segði iranski verjumálaráðharrin, Ahmad Vahidi, við iranska sjónvarpið í vikuni. Tiltøk ella diplomati Amerikanska stjórnin hevur longu sett amerikonskum feløgum forboð fyri at inn­ flyta olju úr Iran. ES-londini hava í prinsippinum tikið avgerð um at gera tað sama, men enn er ikki avgjørt, nær ES fer at seta eitt tílíkt inn­flutn­ings­bann í gildi. Fleiri grein­arar eisini ivast í, hvønn týdning eitt tílíkt inn­ flutningsbann fær, tí Iran selir sína olju víða um heimin. Kina tekur ikki undir við tiltøkunum hjá USA. Fyrra­ dagin segði talsmaðurin hjá uttanríkisráðnum í Bei­ jing, Hong Lei, at slík til­tøk fara ikki at loysa trætuna um tann iranska kjarn­orku­ útbúnaðin. Hann mælti ístaðin fyri Iran og Vest­ur­ heiminum til at loysa træt­ una á diplomatiskan hátt. Handilssambandið mill­ um Kina og Iran er vaksið nógv tey seinastu árini, og Kina keypir nógva olju úr Iran. Seinasta summar skriv­ aðu londini undir hand­ils­ sáttmálar fyri fýra milliardir dollarar. Ov smalt til herskip Enn er einki, sum bendir á, at Iran fer at lata seg trýsta til at slaka. Tvørturímóti hevur landið boðað frá, at Hormuz- sundið er ikki nóg breitt, til at útlendsk herskip kunnu sigla ígjøgnum tað. Tí fyrireikar tjóðartingið i Teheran nú eina lóg, sum heilt einfalt skal banna út­ lendskum herskipum at sigla ígjøgnum sundið. Sam­ bært teirri hálvalmennu tíð­ indastovuni Fars fer lógin at krevja, at øll herskip, sum ætla sær ígjøgnum Hormuz- sundið, skulu søkja iranska herflotan um loyvi til tess. Lógaruppskotið verður sum skilst lagt fyri tingið í næstu viku. Eygleiðarar tulka iranska lógaruppskotið sum eina roynd at svara tiltøkunum, sum Vesturheimurin hevur sett í verk ímóti landinum, og sum fer at økja spenningin munandi, verður tað framt í verki. Iran kann svara Summir granskarar halda, at tað er veruligur vandi fyri hernaðarligum stríði í Miðeystri. Ein teirra er Sverre Lodgaard, ið starvast á uttanríkispolitiska stovn­ inum í Oslo. Hann vísir á, at tað hevur verið upp á tal at bumba kjarnorkuútbúnaðin í Iran, og at vandin fyri hes­ um veksur, nú Iran ikki vil slaka. – Nú kunnu teir, sum hava mælt til bumbuálop, vísa á, at tiltøk gera ongan mun, og at bumbuálop er einasta loysnin, sigur hann við Aftenposten og vísir á, at ísraelskar keldur hava nevnt, at talan kann blíva um at bumba mál í Iran innan fyri teir næstu níggju mánaðirnar. Men norski granskarin ávarar samstundis um, at Iran er ført fyri at svara aft­ ur. – Teir kunnu senda rakettir ímóti Ísrael ella ameri­konskum herstøðum, teir kunnu vápna Hizbollah og Hamas ímóti Ísrael, teir kunnu geva amerikanarunum trupul­leikar í Afghanistan, og teir kunnu gera um seg í Hormuz-sundinum, sigur NUPI-granskarin Sverre Lodgaard. (Keldur: Aftenposten, Reuters) Iran kann geva USA trupulleikar Tann økti spenningurin millum USA og Iran kann fáa stórar avleiðingar fyri alt Miðeystur og Afghanistan Amerikanski flogberin "John C. Stennis". Iranar hótta við at steingja Hormuz-sundið, um skipið kemur hagar Hormuz-sundið er 28 fjórðingar breitt, men sambært iransku stjórnini ikki nóg breitt, til at útlendsk herskip kunnu sigla ígjøgnum tað uttan loyvi frá iranska herflotanum