mánadagur 9. januar 2012síða 2

Mánadagur 9. januar 2012 · Nr. 4 Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo mánadagsblaðið Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Um vikuskiftið varð sáttmáli und­ir­skri­v­að­ur mill­um Mask­in­meist­ar­a­fel­ag­ið øðr­ u­meg­in og Fíggj­ar­mál­a­ráð­ið og Komm­u­nala Ar­beiðs­gev­ ar­a­fel­ag­ið. Talan er um ein tvey ára sáttmála við partvís lítlari og partvís ongari lønarhækking Í høvuðsheitum er løn­ ar­hækk­ing­in sett soleiðis sam­an, at mask­in­meist­ar­ar við teimum hægru lønunum fáa minni í lønarhækking og mask­in­meist­ar­ar við lægri løn­um, fáa størri løn­ar­hækk­ ing. Teir, sum fáa hægstu løn­ ar­hækk­ing­ina, fáa 0,85% aft­ ur­at løn­ini 1. o­k­to­b­er í fjør og aft­ur 0,85% fyrsta oktober í ár. Maskinmeistarar við hægru lønunum fáa onga løn­ar­hækk­ing. Tað var annars langt í ­mill­um part­ar­nar, tí Mask­ in­meist­ar­a­fel­ag­ið kravdi løn­ar­hækk­ing, men tað vildi Fìggj­ar­mál­a­ráð­ið ikki, og enn­tá vildi al­menni ar­beiðs­ gev­ar­in, at mask­in­meist­ar­ar skuldu nið­ur í løn í summ­um før­um. Men aftur hesaferð sigr­ aði Jørg­en Nicl­a­sen. Sig­ur­in var enn­tá so stór­ur, at for­ mað­ur­in í Mask­in­meist­ar­a­ fel­ag­n­um nú ger flat­skatt­in – sum fak­fel­øg­ini ann­ars ikki hava vilja vit­að av – til part av løn­ar­hækk­ing­ini. Harvið hevur tað fyrsta fak­fel­agið givið eftir – og so­leið­is kann staðfestast, at Jørg­en Nicl­a­sen fram­veg­is hev­ur vind í segl­u­ num. Spenn­ andi verður, um fak­fel­ags­ samstarvið fer at grund­geva á sama hátt, nú s tø ð ­i ð er lagt und­ir løn­ar­ sam­ r á ð ­ ing­u­ num. Tað er einki minni enn eitt megnar av­rik, sum Før­oya Symf­on­io­r­k­est­ur av­rik­ar á hvørj­um ári við nýggj­árs­ kon­sert­ini – og so­leið­is var als einki und­an­tak leyg­arkvøldið. Sera áhugavert hevur ver­ið at fylgt or­ksetr­i­num hesa fjórð­ings­øld­ ina, hvussu eld­sálir hava megn­að tað, sum átti at ver­ið ó­gjør­ligt í ein­um so lítl­um sam­fel­ag, at stápla eitt sym­ fon­i­or­kest­ur upp á bein­ini. Men tað hevur eydnast. Og tað er ikki hissini virksemi og týdn­ing, sum or­kestr­ið hev­ur. Tað hev­ur fing­ið ein sera týð­and­i leik­lut í før­oysk­um ment­an­ar­lívi við sín­um fjøl­broytta tón­leiki fyri yms­ar ald­urs­ bólk­ar. Bæði við sið­bundn­um klass­ isk­um tón­leiki, mo­dern­að­um tón­leiki, sum vit sóu leyg­ar­kvøld­ið, og so ikki at gloyma barna­kon­sert­ir­nar, sum hava verið í nøk­ur ár á rað, og sum vónandi verða upp­afturtiknar. At hava eitt symfoniorkestur, sum kann bíleggja nýggj verk hev­ur al­ stór­an týdning fyri okkara tón­leik­a­ mentan­, og týdningurin sum lop­fjøl ella pallur hjá føroyskum tón­leik­ar­ um, solistum og kórum er ikki at und­ ir­meta. Tí var tað so hugtungt at hoyra for­mann­in í Sym­foniorkestrinum nærm­ast syngja svanasong í Degi og Viku fríggjakvøldið, tá hann boð­ aði frá, at hetta møguliga var sein­ asta nýggjárskonsertin, tí so trup­ult er vorðið at fáa endarnar at røkka saman. Formaðurin upplýsti, at með­an Tórshavnar Kommuna og Norð­ur­ land­a­húsið halda fast í síni játtan upp á eina fjórðings millión hvør, so hev­ ur Mentamálaráðið skert sína játtan, sum var ein millión, við hundr­að túsund krónum. Sparast skal allastaðni, men eyð­ vitað er, at skulu vit varðveita ein slík­ an mentanarbera, sum Føroyar Sym­ fon­io­rk­estur, so kostar tað peng­ar. Alt tónleikavirksemi, sum er skapt við musikkskúlunum nógvu sein­astu ár­ini – hev­ur alt upp nógv­ar tón­leik­ ar­ar til okk­ara »mus­i­k­alska landslið«, sum for­mað­ur­in í or­kestr­i­num mál­ bar seg fríggj­a­kvøld­ið. Tó so. Bæði mentamálaráðharrin og løg­maður sótu á fyrstu par­kett í Norð­ur­land­a­húsi­num leyg­ar­kvøld­ ið. Valla vilja teir verða millum teirra, sum køvdu musikalska landslið Før­ oya. So um støðan er so ring, sum for­ mað­u­r­in gav ljóð fyri, so man onk­ur verða førur fyri at flyta eitt sind­ur upp á raðfestingarnar á ment­an­ar­ økinum, so avleiðingar ikki verða so katastrofalar. Tað skerts ikki burt, at í øllum skand­i­nav­isku londunum – í øll­um Evropa – verður størri og størri orka brúkt uppá at menna og markn­að­ arføra mentan og list, eisini hóast fíggj­ar­kreppa valdar. Fleiri nýggj operahús eru bygd í grannalondum seinastu árini  tað síðsta er stásiliga Harpa á havn­ar­lag­num í miðbýnum í Reykjavík. Vónandi fer vantandi mentanarlig tilvitska á tingi og í lands­stýri ikki at køva Føroya Sym­fon­i­ork­estur. Orkestrið hevur stóran týdn­ ing fyri tónleikamentan okkara Á einum nakað seink­að­um jólahugna hjá Skála­fjar­ð­ar Sløkkiliði í fríggja­kvøldið, vóru tveir av sløkk­i­liðs­ monn­unum heiðr­aðir, nú teir í sam­full 25 ár hava staði til taks mót­vegis borgarum um Skála­fjørðin. Jann Abrahamsen og Ernst Pólson, báðir av Strond­um, byrjaðu sum brand­menn hjá Skálafjarðar Sløkk­i­liði 8. desember 1986. Sum so mangir av mann­ ing­ini, hava teir lagt stóran orku í at koma til hjálpar, tá ið brúk er fyri hjálp. Líka mik­ið um talan hevur verið um eld, ferðsluvanlukkur, olju­bæs­ing ella tá í nátturan vís­ur eir­ind­a­leysu megin sína, hava teir trúliga verið tøkir. Hetta eru sløkkilið og komm­unurnar um fjørð­ in sera fegin um og takka teimum báðum fyri trúgva tænastu, sigur Sløkk­i­liðið hjá Nes-, Sjóvar- og Run­a­ vík­ar kommunu í tíð­inda­ skrivi. 25 ár sum sløkkiliðsmenn Fræga musikalska landsliðið – Onki er at taka seg aftur í, at okkara land hevur brúk fyri eini meiri borgarligari fjølmiðlarás, eini rás, sum eisini megnar meiri objektivt at hyggja at heildini og fram­ leiðsl­u­økju­num í Føroyum. Hesi vísdómsorð eig­ur Jógvan við Keldu, fyrr­ver­ andi borgarstjóri í Klaks­vík, løg­tings­mað­ur og lands­stýr­ is­mað­ur. Kann vera, at hann hevur rætt, at allir sos­i­al­ist­ar­nir í ­Kring­varp­i­num eru ein hótt­ an móti lands­stýr­is­sam­gong­ uni og fram­leiðslu- og vakstr­ ar­økj­um, so sum Klaks­vík. Men ráð eru fyri tí. Norðoyggjar eiga nú ein borg­ar­lig­an ment­a­mál­a­ráð­ harra. Hann kann tryggja grund­ar­lag­ið hjá priv­at­um f­jøl­miðl­um at virka frítt. Sum nú er slepp­ur Kring­varp­ið at taka skatt frá fólki – at draga fólk í rætt­in, um tey ikki tíma at rinda kring­varpsgjald. Privatu miðlarnir sigla sín egna sjógv. Tey borg­ ar­ligu k­unnu nú vísa sína hugsjón í verki við ann­að­ hvørt at taka kring­ varps­gjald­ið ella lýs­ing­ar­nar frá al­menna stovn­i­ num, Kring­varpi Føroya. Vit bíða­ í spenningi... Tørvur á høgrvendari pressu Eg vil lesa ikki arbeiða Teitur Vágadal kjak á síðu 22 Ó­hugn­ a­lig tíð­indi í Kring­ varpi Hanus Hansen kjak á síðu 23 Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Jørgen sigrar hvørja ferð