hósdagur 20. januar 2000síða 6

11 tíðindablaðið sosialurin Nr. 13 - 20. januar 2000 10 tíðindablaðið sosialurin Nr. 13 - 20. januar 2000 JÁKUP MØRK Sum kunnugt hava spari- ætlanir viðført, at Marinu- støðin, sum í fleiri ár hevur ligið við Hoyvíksvegin, skal flyta alt virksemið niðan í Mjørkadal, har Flyvestation Torshavn í fleiri ár hevur hildið til. Dúgliga hevur verið gitt um, hvat bygningurin við Hoyvíksvegin skal nýtast til eftir hetta, og fyri stuttum hoyrdist so, at Politistøðin skuldi flyta úr Jónas Broncks gøtu niðan á Hoy- víksveg. Hava hugt Jens Severinsen, varafúti, sigur við Sosialin, at hetta er í hvussu so er ikki eitt mál, sum støða verður tikin JÁKUP MØRK Tað hevur nevnliga verið soleiðis, at fyrr var bert loyvt at seta bilarnar við vinstru vegøksl á strekk- inum frá Káta Horninum og oman móti kioskini á Vagl- inum. Í løtuni er henda reglan tó ikki galdandi, tí løgreglan hevur sýtt fyri at ansa eftir parkeringsviðurskiftunum á økjunum, við tað at básar- nir, sum bilarnir kunnu set- ast á, ikki eru nóg væl merk- tir. Hetta hevur havt við sær, at alt vegastrekki í dag verð- ur nýtt til langtíðarparkering Frí parkering í Miðbýnum Seinastu tíðina hevur rættuligt óskil valda, tá um ræður parkeringsviðurskiftini í gongugøtuni Nýggj politistøð Føroysku politimyndugleikarnir hava kannað, um Marinustøðin kann nýtast sum politigarður í framtíðini til her og nú. Hann váttar tó, at poli- timyndugleikin í Føroyum, saman við byggideildini hjá ríkispolitinum, hevur verið og hugt at Marinustøðini, soleiðis at greiða kann fáast á, um karmarnir har eru hóskandi til eina nýggja po- litistøð. Sum sagt er einki avgjørt hesum viðvíkjandi, og Jens Severinsen legði afturat, at ein avgerð hesum viðvíkj- andi liggur nakað væl fram- mi í tíðini. Um hólmurin í Hoyvíks- tjørn til ta tíð skal hýsa fangunum, sigur søgan tó einki um. Enn er ikki avgreitt, hvørjum endamálið Marinustøðin við Hoyvíksvegin skal tæna í framtíðini, men møguliga verður talan um nýggjan politigarð Mynd: Álvur Haraldsen Sum tað sæst á myndini, so standa bilar fram við báðum vegøkslum á gongugøtuni. Tað hevur viðført ónøgd frá fleiri handilsfólkum í Miðbýnum, at Býráðið enn ikki hevur avgreitt málið viðvíkjandi parkeringsøkjunum. Mynd: Álvur Haraldsen hjá teimum, sum starvast í miðbýnum, og er hetta til miklan ampa hjá handlunum á staðnum. Við tað at básarnir nú verða nýttir til langtíðarparkering hjá teimum, sum dagliga starvast í Miðbýnum, ber ikki til hjá viðskiftafólkum at seta bilarnar frá sær. Jólatrøll Tummas Hanus Dam, sum er ein teirra, sum rekur handil í miðbýnum, sigur við Sosialin, at hetta millum annað merkist, tá vørur skulu latast handlunum. Í dag er tað soleiðis, at tað er so at siga ógjørligt at seta bilarnar, sum koma við vørunum, nærhendis hand- linum, og tískil er einasta loysnin at seta bilin mitt á vegin, meðan vørurnar so verða ripaðar inn í handilin. Sjálvur var Tummas Hanus á býráðnum í summ- ar, har hann heitti á teknisku nevnd um at avgreiða hetta mál. Hann nevndi tá onga dagfesting sum evstamark fyri hesum, men kortini hevði hann vóna, at hetta fór at verða gjørt í farna ári- num, so talan ikki gjørdist um jólatrøll. Hann fekk tá at vita, at gongd var á málinum, men at teir ikki kundu lova hon- um, at hetta fór at verða avgreitt til jóla. Í dag er tað sjón fyri søgn, at talan gjørdist um eitt jóla- trøll, sjálvur heldur Tumm- as Hanus, at tað er við at vera skomm, at málið hevur verið so leingi í nevnd, uttan at nakað ítøkjuligt er hent. Hann leggur eisini aftur- at, at eftir hansara tykki er støðan hjá løgregluni væl skillig, tí tað er sjálvsagt ein keðiligur lutur, um teir skul- u skriva bøtur til fólk, sum ikki vita av, at parkering ikki er loyvd fram við vin- stru vegøksl. At enda sigur Tummas Hanus, at tað sigur eitt sind- ur um áhugan hjá býráðnum fyri miðbýnum, at málið skal taka somikið langa tíð. Í veruleikanum er talan bert um einar fimm parkerings- básar, umframt eina møgu- liga reglugerð um av- og áskipan av vørum. Ein loysn er á veg Leivur Hansen, borgar- stjóri, greiddi í gjár frá, at orsøkin til parkeringsóskilið í miðbýnum er, at fyri hálv- um øðrum síðani varð her- verk framt á blómukassar- nar, sum fram til tá høvdu syrgt fyri, at parkeringsbás- arnir vóru væl merktir. Leivur greiðir annars frá, at málið er í løtuni er í tekn- isku nevnd, og at tað nú fyriliggja greiðar ætlanir um, hvussu parkerings- og ferðsluviðurskifti skulu skipast í framtíðini. Spurdur um hálvt annað ár ikki er rættuliga lang tíð, tá talan er um eitt somikið lítið mál, sigur Leivur, at orsøkirnar til hetta eru fleiri. Tá blómukassarnir í sínari tíð vórðu tiknir burtur, var ætlanin upprunaliga at um- væla hesar. Seinni varð av- gjørt, at nýggir blómukassar skuldu setast upp, men ó- semja var um, hvussu skap- ið á hesum skuldi verða. Leivur legði afturat, at hóast tað kann tykjast, at alt ov long tíð er liðin, so metir hann tað hava størri týdning at nýta langa tíð til at finna eina loysn, sum allir partar kunnu góðtaka, heldur enn at skunda sær at loysa mál- ið, við tí úrsliti at talan verð- ur um eina vánaliga loysn. Leivur vísti okkum ann- ars til teknisku deild á bý- ráðnum, fyri at vita nærri um málið, men tá blaðið fór til prentingar í gjár, hevði ikki eydnast okku at fáa fat- ur á nøkrum haðani. Seinasti kaffifundurin Í gjár vóru seinastu kaffifundirnir í Tinganesi við ávíkavist Javnaðarflokkin og Sambandsflokkin, áðrenn fullveldismálið fer í uttanlandsnevndina JOHN JOHANNESSEN Sokallaða politiska prosess- in í fullveldismálinum er nú av. Fyrradagin vóru seinastu fundirnir við ávikavist Mið- flokkin og samgonguum- boðini í uttanlandsnevndini og í gjár vóru seinastu fund- irnir við ávikavist Javnað- arflokkin og Sambands- flokkin. Áhugaverdasti fundurin í gjár var uttan iva fundurin við Javnaðarflokkin. Hesin hevur nevniliga fyri stuttum meldað út, at hann nú skilir sjónarmiðini hjá landsstýri- num somuleiðis, sum lands- stýrið skilir sjónarmið Javn- aðarfloksins. Hinvegin hev- ur Sambandsflokkurin gjørt greitt, at hann einki hevur fingið burturúr kaffifundun- um, og at hann framvegis hvørki skilir ella tekur undir við fullveldisætlan lands- stýrisins. Javanaðarflokkurin varð á fundinum í gjár kunnaður um innihaldið í uppritinum til samráðingaruppleggið, men formaður floksins, Jó- annes Eidesgaard, hevur ongar viðmerkingar til fjøl- miðlarnar um uppritið. Heldur ikki vil hann siga, um flokkurin hevur givið landsstýrinum nakrar við- merkingar um uppritið ella, um flokkurin tekur undir við innihaldinum í upprit- inum. Einasta viðmerkingin frá Jóannesi Eidesgaard er, at Javnaðarflokkurin nú bíðar eftir fundarboðum frá uttan- landsnevndini, har breiða semjan skal finnast um eitt samráðingarupplegg til donsku stjórnina um ríkis- rættarligu støðu Føroya. Høgni Hoydal, lands- stýrismaður í sjálvstýris- málum og varaløgmaður, sigur seg vera væl nøgdan við seinasta kaffifundin. Hann sigur, at høvuðsmálini í uppritinum til samráðing- aruppleggið vórðu gjøgn- umgingin, og at tosað var leyst yvir borðið um ymisku málini og sjónarmiðini. Landsstýrismaðurin vil tó ikki siga nakað um, hvussu nær Landsstýrið og Javnað- arflokkurin eru í málinum um ríkisrættarligu støðuna. Hann vil ikki heingja Javn- aðarflokkin upp á nakað. – Politisku høvuðsmálni hava allatíðina verið greið. Vit skulu gerast sjálvbjarg- in. Trupulleikarnir, ið hava skilt okkum, hava verið tekniskir og juridiskir. Men politiska prosessin hevur staðfest, hvar ósemjurnar eru, sigur Høgni Hoydal og vísir á, at tað í seinasta enda verða allir flokkar á tingi og allir føroyingar við valrætti, ið koma at avgera lagnuna hjá fullveldisætlanini. Høgni Hoydal roknar við, at politska prosessin, sum nú er liðug, fer at gera tað lættari hjá uttanlandsnevnd- ini at viðgera málið. Men hann leggur dent á, at lands- stýrið ikki fer at blanda seg upp í arbeiðið hjá uttan- landsnevndini. Hon skal sleppa at viðgera málið, sum hon vil og so leingi, sum hon vil. Landsstýrið skal bara allatíðina standa til taks at svara spurnigum, sigur hann. Í sambandi við nevndar- fund í Føroya Læknafelag var eisini aktuella støðan í føroyska heilsuverkinum til umrøðu. Læknafelagið harmast um tann ótryggleika, sum bygnaðar- og fíggjartrup- ulleikarnir í heilsuverki- num hava við sær fyri sjúklingar og starvsfólk. Læknafelagið metir, at so sum struktururin er í før- oyska heilsuverkinum í løtuni, er fíggjarkarmurin ikki nóg víður til at reka heilsuverk á norður- lendskum støði. Vit harmast um tað álit- isbrot, sum er íkomið mill- um politiska-/umsitingar- liga myndugleikan og Ser- læknafelagið. Í tráð við mál felagsins er Lækna- felagið til reiðar at veg- leiða og annars luttaka í einum konstruktivum dia- logi við avvarðandi mynd- ugleikar um føroyska heilsuverkið N. Petur Nielsen, formaður Læknafelag Føroya ynskir konstruk- tivan dialog Landsstýrið og Javnaðarflokkurin skilja eftir opið tos yvir borðið nú hvønn annan Mynd: Jonhard Hammer Barnafrá- drátt til barn- ið er 18 ár Kristian Magnussen, løgtingsmað- ur, fer í dag at leggja uppskot fyri tingið um broyting í løgtingslóg um áseting av skatti, soleiðis, at foreldur fáa barnafrádrátt, til barnið er 18 ár JOHN JOHANNESSEN Sum er, verður barnafrá- dráttur veittur foreldum ella uppihaldarum til barnið er 16 ár. Hesin skattafrádráttur verður veittur fyri hvørr barnið, ið ikki er fylt sekstan ár í byrjani av tí álmanakka- ári, sum skattur er ásettur fyri. Uppskotið, sum Kristi- an Magnussen vegna Javnaðarflokkin leggur fram, leggur upp til, at hesin stuðul verður veittur til barnið er 18 ár. Grundgevingarnar hjá Kristiani Magnussen fyri hesum eru, at ungdómurin í dag gongur munandi longri í skúla og býr tíksil longri heima. Kristian Magnussen vísir á, at ‚i dag er fólkaskúlalógin broytt soleiðis, at vit hava 9 ára kravda skúlagongd, og skipanin við útbúgv- ingarstuðli er broytt til, at ung undir 18 ár frá 1. aug- ust ár 2000 ikki longur fáa útbúgvingarstuðul, uttan mun til hvørjum stigi skúlagongdin er á. Frá miðnámsstigi verður tó møguligt at fáa avmark- aðan stuðul til skjalprógv- aðar skúlatilfarðsútreiðsl- ur Ávís tíðarskeið í sjeyti, áttati og nítiárunum hevur t.d. borið til hjá ungdómi undir 18 ár at fingið lestr- arstuðul, eisini meðan tey gingu í fólkaskúlanum. Sum orsøk til ikki longur at veita lesandi á mið- námsstigi lestrarstuðul í nýggju lógini, ið kom í gildi á sumri 1999, varð sagt, at foreldur hava skyldu at forsyrgja børn- um sínum til hesi fylla 18 ár. Kristian Magnussen heldur sostætt, at nýggja útbúgvingarskipanin fer at økja um uppihaldsút- reiðslurnar hjá foreldrum at 16 og 17 ára gomlum, sum ganga í skúla. – Sum er, hava foreldur skyldu at forsyrgja børn- um sínum, til hesi gerast 18 ár, og eigur barnafrá- drátturin í skattinum tí eisini at vera galdandi, til børnini gerast 18, og tá skulu forsyrgja sær sjálv- um, sigur Kristian Magnussen Tingmaðurin vísir á, at allir flokkar á tingi nýta eitthvørt høvi, ið býðst, at sannføra veljaran um, at flokkar teirra raðfesta trivnaðin hjá familjunum ovarlaga. Nýggja lógin um útbúgvingarstuðul ger umstøðurnar hjá nógvum foreldrum verri, og heldur hann hetta neyvan vera í tráð við støðu flokkanna um at betra um trivnaðin og møguleikarnar hjá før- oysku familjunum.