mánadagur 23. januar 2012síða 2

Mánadagur 23. januar 2012 · Nr. 10 Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo mánadagsblaðið Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Um vikusiftið hóm­að­ist ein ó­semja mill­um Jørg­en Nicla­ sen, fíggj­ar­mál­a­ráð­harra og Kaj Leo Jo­hann­e­sen, løg­ mann um tilfeingisgjald. Løgmaður segði við Dimma­lætt­ing fríggj­a­dag­ in, at hann kann hugsa sær eitt til­feing­is­gjald upp til 100 mill­i­ón­ir krón­ur. – Vit mugu hava und­ir­ skot­ið á fíggj­ar­lóg­ini nið­ ur, og sam­bært fíggj­ar­lóg­ ar­upp­skot­i­num skulu vit fremja spar­ing­ar fyri um­leið 100 mill­i­ón­ir krón­ur. Semja er um, at vit skulu hava líka nógv í nýggj­um gjøld­um sum vit spara, og tað kann bara koma frá einum til­feing­i­sg­ jaldi, sum skal liggja mill­um 50 og 100 milliónir krón­ur, segði løgmaður við Dimm­a­ lætt­ing. Men Jørgen Niclasen er ikki samd­ur. Sam­b­ært út­ varpi­num »rokn­ar hann við«, at løg­mað­ur mein­ar við tað, sum longu er av­tal­að í sam­ gong­u­skjal­i­num um eyka skatt­ir á vinn­u­fel­øg, sum hava høg­an vinn­ing og tey, sum av­reiða uttanlands. Men okkurt er sum bend­ir á, at løg­mað­ur hev­ur hug at venda aft­ur til ma­krel­semj­ una, hann gjørdi við Javn­að­ ar­flokk­in, Tjóðveldi og Fram­ sókn fyri valið. Men tað gerst ikki við Fólkaflokkinum. Pengar skulu á borðið, og spurn­ing­ur­in er so, um Fólka­ flokk­ur­in verður noyddur at slaka. Eyðsæð er, at løg­mað­ ur og Sam­bands­flokk­ur­in nú eiga sig­ur til góð­ar frá Fólka­flokk­i­num. Fíggj­ar­lóg­ ar­v­ið­gerð­in næstu dagar­nar fer utt­an iva at siga okkum, hvussu samd­ir Fólka­flokk­ ur­in og Sam­bands­flokk­ur­in eru, tá alt kemur til alt. Higartil hava lesarar okkara tikið væl und­ir við tiltakinum, vit kallaðu »krepp­u­hjálp til Kaj Leo« –  har vit biðja um hug­skot um inn­tøk­ur til lands­kass­an – ella sparingar. Í síðstu viku fekk løgmaður boð­ ini um, at blokk­stuðulin ikki verður hækk­að­ur meira enn slakar níggju milli­ónir krón­ur, tað sum svarar til eina prís­tals­javn­ing upp á 1,4 prosent. Løg­maður hevði ætlað at fáa upp til 200 milliónir krónur meira, men tað gekk ikki. Tí er tað, at vit hava heitt á lesarar okk­ara um at koma við hugskotum, sum kunnu hjálpa – konstruktivum hug­skot­um, sum kunnu stuðla upp­und­ir eina av­gerð­ar­til­gongd hjá lands­stýrinum og løg­tingi­ num, sum í hesum døgum við­gera løgtingsfíggjarlógina. Hetta at bløð gera slík tiltøk, hava vit sæð fyrr – eitt nú gjørdi danska Ekstra Bladet eitt líknandi til­tak fyrr í mánaðinum fyri at hjálpa Helle Thorning-Schmidt at fáa end­ar­nar at røkka saman. Upp­skot­ini trutu ikki, har var alt frá at taka matarsteðgin frá al­ment løntum, sum skuldi spara 2,3 mill­i­ard­ir krónur, at trekkja fólk fyri løn sum roykja í arbeiðstíðini, ella at taka stuðulin upp á 533 milliónir frá Kong­iliga Teatrinum og at taka stuð­ul­in upp á 377 milliónir frá kongs­húsi­num. Helle Thorning- Schmidt takk­aði fyri øll spariráðini, sum hon var im­po­ner­að av. Eyðsæð er, at landskassin kann ikki koyra við undirskoti upp á hundr­að­tals mill­i­ón­ir í ára­vís. Tí mugu re­form­ar ger­ast, sum ver­u­liga muna. Sam­gong­an hev­ur tó gjørt ein stór­an reform við at skatta pen­sjóns­ inn­gjøld­ini. Yms­ar mein­ing­ar eru um tað, men hetta hev­ur so tryggj­að lands­kass­a­num eina eyka inn­tøku upp á oman fyri 200 milli­ónir ár­liga. Men peng­ar­nir fara bara ikki í slokna landskassan, men til skatta­lætta til tær høgu inn­tøk­ur­nar. Nú løgmaður er farin at tosa um til­feing­i­s­gjald, so er okkurt sum bend­ir á, at tað blíðk­ar fyri hug­að­um monn­um. Men hetta góð­tek­ur Fólk­ a­flokk­u­rin ikki, og tað verð­ur ringt at síggja løgmann gjøgn­um­føra ein reform, sum Fólkaflokk­ur­in ikki góðtekur. Tí vilja vit fegin hava uppskot, sum geva eina hálva milliard til lands­kass­ an. Løg­mað­ur fekk níggju mill­i­ón­ir úr rík­is­kass­a­num. Við at av­taka koyr­ i­peng­ar­nar til lands­stýr­is­menn fæst ein millión aft­ur­at. Døm­ið um Utt­an­ rík­is­ráð­ið, sum futt­aði eina mill­i­ón av fyri góð­um ári síð­ani mill­um jól og nýggj­ar, gev­ur eis­ini eina mill­i­ón. Nú eru 489 eft­ir til hálvu mill­i­ard­ina. Til­ feing­is­gjald – bara á ma­krel­in kann geva hundr­að­tals milliónir. Tað hevur týdning, at fólk­ið – velj­ ar­in – greitt sigur sína mein­ing. Greið boð frá velj­ar­u­num á­virka pol­it­isku skip­an­ina, og tað fær pol­it­ik­ar­ar­nar at lurta. Gera teir ikki tað, so er fólk­a­ ræð­ið í vanda. Tað hevur týdning at veljarin sigur sína hugsan Ferðslutrygd vil hava okkum at vera meira ansin í ferðsluni, og tað er bara gott. Við stórum skeltum á bussunum hjá Bussleiðini í Havn heitir Ferðslutrygd á bilførarar um ikki at hyggja at bussinum, men vegnum. So vita allir bilførarar tað. Hygg at vegnum – ikki at bussinum Leita eftir hálvari milliard Hevði tað verið Fólka­flokk­ur­ in sum hevði lokk­að onkr­an av sínum sam­starvs­flokk­um út í ta støðu, sum Ják­up Mikk­ el­sen er kom­in í, so høvdu vit skilt tað. Men val­ið av Ják­upi Mikk­el­sen til lands­stýr­is­ mann í fiskivinnumálum má av sonnum metast at verða av handahógvið merkt. Tá tað er sagt, so hevur tað einki við politisku evnini hjá manninum at gera, men at seta ein politikarara – og enn minni at seta sjálvan seg – í slíka støðu, har familjubond tarna aðru hvørjari avgerð, sum landsstýrismaðurin skal taka, tá hevur tú ikki gott poltiskt tev. Líkamikið hvat snún­ir løg­ frøð­ing­ar kunnu finna upp­á, so fer fiski­mála­ráð­harr­a­sess­ ur­in hjá Ják­upi Mikk­el­sen bara at elva til høvuðbrýggj – bæði hjá honum sjálvum, tá Fólkaflokkinum og hjá løgmanni. Gyrdur í brøkur Tulka samgonguskjalið Posa­ konan Tórfinn Smith kjak á síðu 24 Stu­d­ ent­i­kosu reyd­ling­ ar­nir Virgar dalsgaard kjak á síðu 26 Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Helgi Abrahamsen Átti Sosialurin ikki heldur at biðið lesararnar komið við hug­ skot­um um, hvussu raksturin av blaðnum kann fá­ast at bera seg? Dámar: Kaj Leo Holm Johannesen, Jóna Mortensen og fimm fleiri Lisið á