mikudagur 25. januar 2012síða 21

21 Mikudagur 25. januar 2012 · Nr. 11 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Óli Jacobsen olijacobsen@olivant.fo har kona hansara, Helga, var læra­ r­inna. Teir vóru ógvuliga trekir at lova mær við, tí tað boðaði ikki frá góðum at hava konufólk við í báti! Men fittir vóru hesir menn kortini. Eg royndi meg við eitt sindur við snildum og segði við teir: »Líkamikið, um eg sleppi við tykkum, so skulu tit sleppa at vera inni hjá okkum. Tað, sum tit hava við av útgerð, kunnu tit koyra inn í okkara hjall.« Teir eftirlíkaðu, at eg skuldi sleppa við. Hesin báturin var tann kendi seksæringurin “Gøtu Tróndur”, sum norðragøtumenn høvdu liggjandi á Skipanesi, tí hetta kundi vera høgligari enn at hava hann liggjandi í Gøtu. Alt frá fornum døgum høvdu gøtumenn havt bátar standandi á Skipanesi. Tann fyrsti var sjálvur Tróndur í Gøtu. Syðrugøtumenn høvdu eisini bát, men hann stóð norðanfyri Nesið undir Gøtueiði. Tað var kent, at gøtumenn vunnu nógvar sigrar í kappróðri við hesum báti, sum nú stendur á bátasavninum á Debesartrøð. Báturin hevði ikki maskinu, so tað varð róð allan vegin. Men so umhugsnir vóru teir, at teir skiftust um at lata meg rógva, so eg kundi halda hitanum. Tá kundu teir skift­ ast um fáa sær ein bita. Teir løgdu at landi í Streymnesi. Eg fór upp á ein stein at bíða eftir teimum. Eg helt tað gekk ov seint fyri seg, so rópti eg til teir: “ Koma tit ikki nú menn? Her er so kalt at standa.” Tá síggi eg, hvussu teir hvukku við, tí teir hildu meg langt síðani vera farna og høvdu kanska ikki tikið mína innbjóðing fyri fult. Síðani fylgdust teir allir við mær niðan til okkara. Tá ið vit vóru komin norður var grindin deyð. Men kortini hava teir verið teknaðir, tí teir á “Gøtu Tróndi” fingu part, so nú var at bíða til seðlarnir komu út. Tað tók sína tíð. Blíðskapur í grind Tað var eisini gott, at eg var komin norður. Tað var so kjokkfult av fólki inni hjá okkum, tá ið vit komu, sjálvt um húsini hjá okkum vóru stór í mun til onnur hús tá í tíðini. Eg var sjálv fjúrtanda, sum nú kom afturat saman við monnunum av “Gøtu Tróndi”. Teir, sum vóru fyrst innkomnir, skuldu verið slopnir fyrst til borðið. Eiðis Hans Jakku var har. Hann var eiðismaður, sum búði í Gøtu. Hann kom út stovuni og peikaði út Jóan Pauli Gregersen, Óla Hans Olsen og aðrar, sum skuldu fáa drekka fyrst, áðrenn vit. So nú letur í einum, Tummas í Bartalstovu: “Hans Jakku, nær er tú blivin vertur her?” Hann slapp sær bara aftur í stovuna. Eg kann nevna teir, sum eg minn­ ist vóru við umframt Jóan Jakku: Jóan Petur hjá Sámali, Langi Petur Hans, Amaliel, Magnus hjá Eliesari, hann livir enn, vit eru javngomul, Andreas í Køkinum, brøðurnir Tummas og Frants á Fløtunum og so Ásmund á Geilabø. Mamma og pápi vóru sera glað, tá ið tey sóu meg koma. Langi Petur Hans var fýrbøtari alla náttina. Hann sat við komfýrin og kyndi. Hann bar øsku út, og tá so torv manglaði, fór hann niðan í hjallin eftir torvi. Eg vísti honum niðan. Matarhvalurin var komin út nokk so skjótt. Hann var so upp­ skorin, og pápi kom við grind, spiki, nýra og hjarta. So kyndi pápi upp í kjallaranum. Hann koyrdi so hetta í eina vaskigrýtu, so var at bíða eftir at kókað var. Eg fór so niður í kjallaran, vaskaði epli, og koyrdi hetta góða í. Teir vóru so spentir at fáa grind og spik. So sigur pápi við meg: “Nú skal tú fara upp at hjálpa mammu tíni, so skal eg koyra í grýtuna”. Hetta var triðju ferð, hetta var neyðugt. Men soleiðis er við mannfólki: Nú hevði pápi gloymt at vaska epl­ ini. Men hetta gjørdi ikki mun fyri menninar, um eitt sindur av mold var kókað saman við grindini og spikinum. Teir ótu við góðum hugi fyri tað. Teir stóðu rundan um meg í kjallaranum, meðan eg legði burtur úr, so spentir vóru teir. Mamma royndi samstundis at elta breyð til allar hesar menninar. Eg hjálpti henni sum frægast. Hvørja ferð ein skuffa varð bakað, bóru vit hana niðan í hjallin at køla av, so breyðið var skerandi. Vit eltu rugbreyð, franskbreyð og søtabreyð. Viðskerin strekti ikki, men tá ið hann var uppi, so fingu teir súltutoy uppá. Væl gagnaðist! Grindadansur í túninum Tað var sjálvsagt grindadansur eisini, og hann var úti, beint undir húsinum hjá okkum. Tað var eingin dansistova í Streymnesi. Onkuntíð høvdu teir dansað í kjallaranum hjá bóndanum Sámal Jákupi, soni Sámal Jákup ommubeiggja, sum eg fyrr havi greitt frá. Men tað var gott fyri menninar, tí teir blivu heitir av at dansa. Teir máttu bíða til klokkan sjey um morgunin eftir seðlunum, og tá kundu teir fara at skera upp. Men grindin var ikki stór. Hon var 102 hvalir og merkt vóru 752 skinn. Men tá farast skuldi til hús aftur høvdu teir á “Gøtu Tróndi” ver­ið so fittir, at teir høvdu biðið mær pláss við “Mariu”, einum motor­ báti úr Søldarfirði, so eg kundi sita í lugarinum aftur inn á Skála­ fjørðin. Tá var eg eisini móð. Eg hevði ongantíð sett meg niður at og var ongantíð farin úr gummistivlunum, frá tí eg kom til Streymnesar, til eg fór avstað aftur. Men nú var eftir at sleppa til Gøtu aftur. Hetta var ikki bert sum at siga tað, tí nú var svartagler, og tí var geingið serstakliga vánaligt. Her vóru fleiri sum vildu hjálpa mær. Men hetta endaði við, at eg og Andreas í Køkinum gingu arm í arm allan vegin til Syðrugøtu. Vit bóltaðu rút í heilum í allari hálkuni. Men vit vóru so aftur í Gøtu um níggju tíðina á morgni. Tá vóru Frida og Hans David ikki uppi enn. Og glað var eg um, at tað stóð væl til hjá Fridu. Hon hevði givið teimum døgurða í øllum góðum. Frida átti so 28. februar eina fitta dóttur, sum fekk navnið Jónhild. Jarðamóður var Benadikta Berg við Gøtugjógv, sum hevur hjálpt fleiri ættarliðum av gøtufólki í verðina. Hon var mamma Johannes Berg, kendur sum bilsølumaður So nógv er broytt. Í dag skulu barnakonur koma úr seingini sama dag, sum tær eiga. Tá skuldu tær liggja í seingini í minsta lagi í 14 dagar uttan at røra seg. Tær skuldu enntá ikki leggja seg á liðina. Komandi partur Nú er Hensia komin til Gøtu at vera. Her fann hon mannin, Poul Andreas á Dunga. Nú gjørdist Hensia bóndakona. Krígstíðin er serlig, og hesum greiðir Hensia eisini frá. Eisini verður greitt meira frá Fridu og Hans David. Bussurin hjá Sofusi, sum nógv framvegis minnast. Ikki minst tí Sofus var so lagaligur at taka skúlabørn í Gøtu upp í bussin, tá ið veðrið var ólagaligt. (Mynd Hans Jacob Stenberg) Tummas Hans Hansen og Langi Petur Hans, tveir kendir norðragøtumenn. Petur Hans var við á grindaferðini til Streymnesar Frants Jacobsen var eisini við á grindaferðini. Hann gjørdist yvirmaður á sjónum og seinni kendur sjómansskúlalærari og –stjóri.