fríggjadagur 27. januar 2012síða 2

Fríggjadagur 27. januar 2012 · Nr. 12 vikuskiftisblaðið Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hóast Ráðið fyri Ferðslutrygd nú er far­ið undir eina herferð fyri at fáa fólk ikki at vera gá­ loys­in í ferðsluni, so eru tey á Ferð­sl­u­trygd meira gáloysin í ferðsl­uni, enn fólk flest. Í fleiri ár hevur Ferðsl­ u­trygd skipað fyri ferðslu­ trygd­ar­skeiði fyri skúlabørn við Hvølvusi, sum er ein bil­ur, sum melur runt, so ungu fólkini sleppa at royna, hvussu týd­n­ing­ar­mik­ið tað er brúka trygd­ar­belt­ið. Hvølv­us stend­ur á ei­n­um við­fest­is­vogni, sum verður sleip­að­ur av øðrum akfari. Hóast slíkir við­fest­is­ vogn­ar sam­bært lóg skulu vera skrá­settir, so hev­ur Ferðsl­u­trygd í áravís koyrt við roynd­ar­spjøldrum, sum bara eru ætlað til akfør, sum skulu á verkstað ella til sýn. Hetta er brandólógligt – mill­ um annað tí, at eitt slíkt ak­ far ikki er tryggjað. Hetta er gjørt, hóast bæði Trygg­ing­arfelagið Føroyar og Trygd eru sponsorar, og hó­ast politiið eisini er við í á­tak­i­num. Hetta má vera gáloysni við lít. Spurd um hetta sigur Bryn­hild Høgnadóttir, stjóri í Ferðslu­trygd, at hon hev­ur hoyrt, at vit hava spurt á Ak­ stov­uni um málið, og at tað verð­ur fingið í rættlag bein­ an­veg­in. Tað eru fleiri tekin um, at okkurt slag av til­feing­is­skatti verður sett í verk í sam­bandi við makrel­fiski­ skap­in í summ­ar. Tá løg­mað­ur av sín­um ein­ting­um send­ir síni sjón­ ar­mið út um­veg­is heima­síð­una hjá Løg­mans­skriv­stov­uni um, at vit sein­astu ár­ini eru kom­in í eina nýggja støðu við­víkj­andi makrel­i­num, har hann vísir á, at risa virði eru í makr­ el­i­num, og at vinnan er sinnað at lata til­feing­is­gjald, so kann tað bara verða tek­in um, at løg­mað­ur er við at venda aft­ur til ta støðu, sum hann og Jóhan Dahl høvdu í minn­i­luta­lands­stýrinum síðsta summar. Løgmaður vísir á, at vit noyðast at seta okk­um spurningin, um tað ikki er rætt at taka eitt til­feing­is­gjald fyri makrel­in heldur enn at senda fólk til hús í hóp­a­tali, sum aftur merkir verri tæn­astu til borgaran. Í somu grein á heimasíðu løg­ mans sig­ur hann seg fegnast um, at hall­ið á fíggj­ar­lógini sambært álit­i­num frá fíggj­ar­nevnd­ini kem­ ur niðu­r á 361 mill­i­ónir krón­ur, og so vís­ir hann á yms­ar spar­ing­ar og ra­ti­o­nal­i­ser­ing­ar, sum lands­s­týr­ið hev­ur gjørt. Men tað skerst ikki burt, at peng­ar mangla í hjá løg­manni. Stað­fest­ing­in av, at hann ikki fekk blokk­stuð­ul­in hækk­að­an við 200 mill­i­ón­um krón­um – og vit­an­in um, at hann held­ur ikki fær tað í kom­andi ári ella næsta ár aftur ella nakr­an­tíð aft­ur, hev­ur helst fing­ið løg­mann upp á aðrar tankar. Tað ber ikki til at byggja land í Før­oyum við at vóna, at vit kunnu fáa peng­ar for­er­andi frá øðr­um. Tað er ging­ið upp fyri løg­manni. Og hó­ast hann hev­ur rætt í, at tað var skeivt av øll­um has­um fólk­u­ num, hann hevur rundan um seg í Ting­anesi, í óð­um verk­um at lækka blokk­in fyri skjótt 10 árum síð­ani, so vendst ikki aftur. Tað er bara so. Hann hevur sjálvur sum løg­ mað­ur góð­tik­ið hetta í fleiri ár. Tí kann hann bara verða gjørdur til lát­urs, meinti hann hetta, so skuldi hann gjørt bein­an­veg­in. Tað er bara flokk­ur løg­mans og Javn­að­ar­flokk­ ur­in, sum eru »ó­sek­ir« í hes­um. Men hetta slag­ið tapti løg­mað­ur – eis­ini inn­an­hýs­is í sam­gonguni, sam­bært Bárði Nielsen. Áhugavert verður tó at síggja, hvør semja kann fáast um eitt til­ feing­is­gjald. Javn­að­ar­flokk­ur­in hevu­r síð­ani val­ið havt sera ó­greið­ ar og bein­leið­is frus­tr­er­andi út­ sagn­ir um til­feing­is­gjald, sum hann fyri val­ið tók und­ir við. So vil Fólka­ flokk­ur­in ikki, so mugu Tjóð­veldi og Fram­sókn enn eina­ferð verða álitið hjá sam­bands­løgmanni. Men sum áður nevnt, so skyldar Fólka­flokk­urin løg­manni nógv. Kanska nóg mik­ið til at slaka við til­feing­is­gjald­i­num... Mugu og skulu finna nýggjar inntøkur Tilfeingisgjald í eygsjón Ferðslutrygd er gáloysið Neyðugt við neyvari fyrireiking Tóra við keldu kjak á síðu 15 Høgni rakti seymin á høvdið Bjarki skúvadal kjak á síðu 14 Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Hvørki Ferðslutrygd, politiið, Tryggingarfelagið Føroyar ella Trygd hava hugsað um, at Hvølvus hjá Ferðslutrygd hevur koyrt uttan nummarplátu í áravís. Og tað er brandólógligt. Tað var stutti boð­skap­urin frá Jan Gehl til borgarstjóran í Havn, tá hann hand­aði honum tvær bøkur sum gávu, harav onnur var tann nýggj­asta ”Byer for menn­ esk­er”, sum er komin út á 10 ymiskum tung­u­málum. 
 
Jan Gehl hevur tvær ferð­ir áður verið í Før­oyum, og hann er als ikki ókendur í mið­bý­num í Havn, fingu vit at vita, tá hann vitjaði inni á Ráð­hús­i­num í gjár. –Tey flestu kenna Jan Gehl sum høvund á bókini “Liv­et mellem husene”, har hann viðger týdningin av at skapa bygningar og rúmini mill­um byg­n­i­n­g­ar­ n­ar soleiðis, at hesi stuðla und­ir sam­skifti millum menn­iskju. Trivn­aður og menn­ing liggur í møtinum mill­um men­n­iskju.

Lagt verð­ur aftrat, at við hesi yvi­rlýs­ing hevur Jan Gehl, ar­k­i­tektur, verið ein ótroyttiligur oddamaður í at inn­rætta býarrúm, ikki bert í Danmark, men eis­ ini í londum sum Av­stralia og Amerika, har bil­ar hava sera høga rað­festing í býarrúmum og menni­skju líttla. – Vit síggja nú um allan heim eina stóra broyting í fólk­a­lívs­mynstrinum. Fólk flyta frá smærri plássum til størri pláss. Broytta fólka­ lívið krevur, at vit tillaga inn­rætt­ingina av okkara bygd­um og býum, so hesi svara til tey krøv, sum nú­ tímans menniskju seta í dag. 

Í skrivinum verður lagt aftr­at, at í Føroyum er pro­b­l­e­m­at­ikk­urin há­akt­u­ ellur. – Vit síggja í dag, at tað er trup­ult at fáa tey ungu heim aftur eftir loknan lest­ur. Onnur, sum koma heim, eru skjót avstað aftur.

Seinasta bókin hjá Jan Geh er ætlað teimum, ið plan­leggja og arbeiða við býarmenning sum heild. – Fyrilestrar hans­ ara eru re­l­e­vantir fyri øll, bæði tey, sum eru við til at planleggja býir, politikarar, embætisfólk, ráð­gevar og fyri okkum øll, sum búgva í bygdum og býum - eins og fyri borgarstjórar, verður sagt í tíð­ind­a­skrivinum. Ger so væl og les!