mikudagur 8. februar 2012síða 10

Mikudagur 8. februar 2012 · Nr. 17 10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Lagt til rættis: Árni Joensen Bað samarnar um umbering Finska kirkjan hevur biðið landsins samar um umbering fyri, at kirkjan í 1930-árunum loyvdi granskarum at taka beinagrindir upp úr fleiri samiskum gravum, so granskararnir kundu gera lívfrøðiligar kann­ ing­ar av teimum. Á einari ráðstevnu í býnum Ivalo um viku­ skiftið gav biskupurin Bottom of Form 1 Samuel Salmi sam­ un­um eina almenna um­bering fyri tað, sum hann kallaði eina illa um­hugsaða avgerð. Biskup­urin viðgekk eis­ini, at kirkjan hevur verið við til at seta tað sam­iska málið til viks. Sunnudagin var tjóð­ ar­dagur hjá sam­unum. Hann verður hildin tann 6. februar til minnis um, at tann 6. februar í 1917 hildu samarnir úr ymsum londum fyri fyrstu ferð ein so­ kallaðan landsfund. Minsta arbeiðs­ loysið í Evropa Tað er so nógv at gera hjá norðmonnum, at nú hevur einki land í Evropa so lítið arbeiðsloysi sum Noreg. Tølini vísa, at um mánaðarskiftið januar- februar vóru 71.000 fólk arbeiðsleys. Tað er 12 pro­sent færri enn fyri ein­um ári síðani, og norska arbeiðsloysið er sostatt 2,8 prosent. Norska kringvarpið sigur, at tað er støð­ugt veksandi eftir­spurn­ ingur eftir arbeiðsmegi, og í síðsta mánað vórðu 29.500 størv lýst leys. Hanne Bjur­strøm, ar­beiðs­marknaðar­ráð­ harri, sigur við NRK, at gongdin ber týðiliga boð um, at búskaparkreppan í Evropa hevur havt sera avmarkaða ávirkan á viðurskiftini í Noregi. Hon ávarar tó um, at tað er als ikki vist, at hetta verður varandi. IMF ætlaði at lata Tjóðleikhúsið aftur Tá íslendingar í 2009 sam­ráddust við Altjóða Gjaldoyragrunnin, IMF, um at fáa grunnin at hjálpa landinum burtur úr fíggjarkreppuni, skutu umboðini hjá grunn­inum upp at lata fleiri almennar ment­ anar­stovnar aftur, teirra millum Tjóðleikhúsið í Reykjavík. Tað kom fram, tá Katrín Jakobsdóttur, menta­málaráðharri, svar­aði einum fyri­ spurn­ingi í Altinginum sein­asta fríggjadag. Í svari hennara sæst, at IMF-umboðini vildu hava íslendsku stjórnina at lata Tjóðleikhúsið, Listasafn Íslands og Þjóðminjasafnið aftur í eitt trý ára skeið. Men íslendska stjórnin segði nei. Í Nuuk eru embætisfólk í fiski- og landbúnaðarmálaráðnum farin undir at orða nýggjar lógir, sum skulu rudda slóð fyri vinnuligari aling á sjógvi og á landi. Lóggávan fer millum annað at umfata fiska­aling, kræklingaaling og fram­leiðslu úr tara. Ane Hansen, landsstýris­ kvinna í fiskivinnumálum, segði í Landstinginum í síðstu viku, at landsstýrið heldur stórar møguleikar vera í einari komandi ali­ vinnu, men at lóggávan fer at umfata nógv annað enn vanliga fiskaaling. Lógaruppskotini, sum ætl­ andi verða løgd fyri Lands­ tingið í heyst, skulu eisini umfata matvørutrygdina í sambandi við aling. Grønland fyrireikar seg til eina fjølbroytta alinvinnu Sum er er fiskaaling bara nevnd í teirri grønlendsku landbúnaðarlógini, men nú skal leggja lunnar undir eina veruliga alivinnu Skotar kunnu enda uttan fyri ES Bretska stjórnin hóttir nú við at seta Skotland uttan fyri ES, um skotar velja at loysa frá hinum partinum av Bretlandi Tað stendur skotum frítt at velja loysing frá hinum partinum av Bretlandi, men so skulu teir ikki kenna seg vísar í at varðveita støð­ una sum limir í Evropa­sam­ veldinum. Tíðindastovan Scotsman endurgevur eitt skjal hjá uttanríkisráðnum í London, har ráðið viðger tann møgu­ leika, at Bretland kann nýta sýtingarrættin í ES ímóti einari umsókn frá einum sjálvstøðugum Skotlandi um limaskap í samveldinum. Skotski forsætisráðharrin, Alex Salmond, hevur sagt, at Skotland heldur fram sum partur av ES, eftir at landið hevur loyst frá hinum part­ inum av Bretlandi. Men hesum hava bretskir politik­ arar, teirra millum fleiri í tí konservativa stjórn­ar­ flokkinum, víst aftur. David Cameron, forsætisráðharri og formaður í konservativa flokkinum, hevur heldur ongantíð dult fyri, at hann er ímóti skotskari loysing, og hann hevur beinleiðis mælt skotum frá at atkvøða fyri loysing, tá fólkaatkvøða verður um spurningin. Talsmaðurin hjá Alex Sal­mond sigur hinvegin, at Skotland er partur av ES- økinum, borgarar landsins eru ES-borgarar, og at tað er einki, sum bendir á, at hesi viðurskifti verða broytt, um Skotland verður sjálvstøðugt land. Tjóðleikhúsið í Reykjavík Skotski forsætisráðharrin, Alex Salmond, er ikki samdur við bretska starvsbróðuri sínum um loysing og ES Mynd: Polfoto Sambært grønlendska landsstýrinum eru stórir framtíðarmøguleikar í aling bæði á sjógvi og landi Mynd: Polfoto