fríggjadagur 17. februar 2012síða 46

nr. 21 · 17. februar 2012 14 VIKUSKIFTI USA Janus á Ryggi post@sosialurin.fo Flestu amerikanarar kunnu ikki ímynda sær ein forseta, ið er gudloysingur, hava mein­ingakanningar víst. Teir kunnu ikki liva við einum forseta, ið ikki endur­speglar sína persónligu lívs­ áskoðan, ið aloftast er alt annað enn gud­leys. USA er tiltikið religiøst og val­ evni ið ikki taka religión í álvara hava lítlan møguleika. Fremsta valevnið hjá Republikan­ arum til forsetavalið í november í løtuni, Mitt Romney er eitt klassiskt dømi. Tað er sera umráðandi fyri hann at prógva at hann persónliga livir upp til konservativu virðini hjá sínum konservativu kjarnuveljarum. – Eg havi verið giftur við somu kon­ uni í 42 ár. Havi gingið í somu kirkju alt lívið. Havi starvast fyri eina fyritøku í 25 ár. Og gerist eg forseti, verið eg trúgv­ur ímóti familjuni, trúnni og okk­ ara landi, hevur hann ført fram. Ímeðan gevur Barack Obama for­ seti sínum uttanríkispolitikki eina reli­giøsa dimensión – Menningarhjálp, forð­an av ræðuleikum í t.d. Uganda, út­breiðsla av fólkaræði ella forðan av menn­iskjahandli snúgva seg ikki bert um amerikanska leiðslu í heiminum, men eisini um bíbilska ábyrgd at taka sær av teimum illa stillaðu, segði hann á árliga National Prayer Breakfast fyrr í hesum mánaðinum. Undangongumaður hansara Georg Bush helt fyri, at hin alvaldi hevði kalla seg til at berjast fyri rættvísi í heiminum – amerikonskum rættvísi sjálvandi. Religiøst politiska samskiftið í USA minnir einamest um tað, vit kenna frá ávísum flokkum í Føroyum. Hóast tað í Føroyum, eins og í restini av Evropa, gerst minni og minni legitimt. Í flestu londum í Europa eru tilsipingar til Gud og persónliga trúgv undantakið í politiskum retorikki. Tí vakti tað stóran ans í Evropa, tá Tony Blair, í 2006, segði, at tað verður upp til Gud og søguna at døma um hvørt Irak kríggið var rætt ella ikki. Men hví hesin munur alt eftir hvørju megin atlantshavið tú ert? Amerikanska paradoksið Í fleiri evropeiskum londum, eitt nú fleiri norðurlondum, eru religión og statur formelt ikki atskild. Vit hava Í amerikonskum politikki ræður um at vera væl við hin alvalda. Valevni tekkjast veljarum við alment at leggja stóran dent á sína persónligu trúgv. Men í Evropa verður øvugt funnist hvassliga at teimum, ið brúka religión í politiskum stríði. Vit varpa her ljós á munin millum sekulera Evropa og religiøsa USA Gud er ikki deyður í USA