mánadagur 5. mars 2012síða 6

Mánadagur 5. mars 2012 · Nr. 28 6 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Uni Arge Tann stóri salurin í Norð­ ur­landahúsinum var nær­um fullsettur fríggja­ dag­in, tá Framsókn, Javn­ aðar­flokkurin og Tjóðveldi høvdu boðið øllum áhug­að­ um á ráðstevnu um, hvussu fólksins ogn í havinum skal umsitast. Har vóru øll, sum alment hava sagt sína hugsan um málið, og fleiri aftrat.  Útlitini til, at fiskiloyvini kanska skulu rulla út í ævin­ leikan á privatum hond­ um, hava av sonnum fest í politiska tilvitið hjá fólki, og undranin var stór, tá pro­ fessarar og búskapar­frøð­ ingar vístu á, hvussu dansk­ ir, íslendskir og føroyskir myndugleikar hava loyvt pri­vatum fyritøkum at stinga ónormalt stór avlop í til­feingisvinnum í egnan lumma.  Kári D. Petersen, bú­ skap­ar­frøðingur, vísti á, at tá Krúnborg varð seld, var skipið vert 150 mió. kr., men søluprísurin var 350 mió. kr. orsakað av veiðiloyvinum. Vesturvón fór fyri 80 mió. kr, hóast skipið bara var vert 40 mió. kr., og línubáturin Mascot varð seldur fyri 21 mió. kr., hóast virðið á skip­ inum var 4 mió. kr. Danski professarin, Jørg­en Birk Mortensen, um­røddi oljuumsitingina í Dan­mark farnu 50 árini. Hann var ikki hugtikin av, at donsku politikararnir í 1962 gjørdu eina avtalu við A. P. Møller um, at felagið skuldi hava einkarrætt at útvinna olju í samfull 50 ár. Ein kol­vetnis­skattur varð lagdur á virksemið seinni, men frádráttirnir vóru so stórir, at bara molar komu í statskassan. Avtalan frá 1962 skuldi ganga út í ár, men varð end­ urnýggjað í 2003, tá Bendt Bendtsen umsat oljuvinnuna sum búskaparmálaráðharri. Hann gjørdi eina líka ringa avtalu sum í 1962 og mátti tí metast sum ein dýrur drongur fyri statin, ja, kanska tann dýrasti nakrantíð, helt Jørgen Birk Mortensen. Nýggja avtalan við Mærsk gong­ur út í 2042. Dómur í Strasbourg Íslendski professarin, Thor­ valdur Gylfason, legði heldur ikki fingrarnar ímillum. Með­ an hann reikaði aftur og fram á gólvinum, opinberaði hann fyri fjøldini íslendsku ræðslusøguna um, hvussu tjóðarognin í havinum end­ aði á privatum hondum ókeypis.  Hetta hendi í 1984, tá ís­ lendsku politikararnir lótu nøkrum fáum reiðarum rætt­in til fiskiríkidømið. Skip­anin varð gjørd varandi Brot á mannarættindi  at geva fiskin burtur Fyrst góvu íslendsku politikararnir nøkrum fáum reiðarum fiskiríkidømið í havinum, so góvu teir sínum vinum bankarnar, og at enda rendu ríkmenninir Ísland á heysin. Gera føroyingar hetta, verður sama skil í Føroyum, segði íslendski professarin, Thorvaldur Gylfason, á ráðstevnu í Norðurlandahúsinum fríggjadagin. Hann vísti á, at sambært mannarættindadómi er fiskurin tjóðarogn, sum ongin privatur kann eiga Kári D. Petersen, búskaparfrøðingur Thorvaldur Gylfason