mánadagur 5. mars 2012síða 11

11 Mánadagur 5. mars 2012 · Nr. 28 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000   »Kulturljósið«   O, Føroya fólk! hví svevur tú hann sum steig inn í tína búð, tú hevur fagnað hann so blítt og sett hann í hásæti títt; tú hevur sjálvur gestin valt og givið honum veldið alt    Nú oddmenn tínir prísa hátt tí, sum steig inn um tína gátt teir veitra høgt uppundir ský tú takkarorð frá bygd og bý nú senda skal av hjartans grund for tann sum komin er á fund   Her, fyri tær sum fyrr var svart nú lýsir frítt eitt ljós so bjart so tú við tínum børnum smá í fávitsu ei turva gá og villst í tí myrku nátt nú hvørvur tám og toka brátt   O, Føroya fólk! hví ansar tú ei tí, sum steig inn í títt bú er dýrdarglæma hans so sterk at tú fekk slíkan eygnaverk so tú ei sá, at "brunnið" var tað, ættin hevði varðveitt tær   Hví sigur tú ei: Mamman gav mær hendan arv til studningsstav Vilt tú mær kola hann, so gakk úr mínum bú foruttan takk!! eg fyrr vil sakna lýsing tín enn tú skalt svíða arvin mín   Hetta yrkti Jóanes Pæturson 1895, so hetta vísir eisini, hvussu kollsilgdir Jørgin   og co. eru, eg vamlist!!!!   Vistu tey tá, at vit fingu Jørgin og Kaj Leo? Eyðun Joensen Vestmanna Betri tænastur, men lækkandi rakstrarútreiðslur Heðin Mortensen Borgarstjóri Viðmerkingar til Annfinn Brekkstein, býráðslim. Í vikuskiftinum ger Annfinn Brekkstein, býráðslimur, við­merkingar í miðlunum til, at Tórshavnar Kommuna á býráðsfundi hóskvøldið samtykti at taka lán uppá 50 milliónir krónur. Hetta er sambært honum ein ”púra óneyðug avgerð, sum tyngir privatbúskapin hjá einstaka borgaranum.”  Undir viðgerðini av hes­ u­m málinum vísti eg á, at Tórs­havnar kommuna er í eini góðari støðu, bæði tá tað snýr seg um lántøku og gjaldføri. Støðan hevur verið so mikið góð, at hóast at tað í fíggjarætlanini fyri 2010 varð lagt upp fyri, at vit kundu taka eitt lán uppá 50 miljónir, so hevur higartil ikki verið tørvur á hesi lántøku. Men okkara fíggjarum­ sit­ing hevur mælt til, at komm­unan í minsta lagi hev­ur eitt gjaldføri svarandi til skattainntøkuna fyri ein mánaða, sum er umleið 50 mió. kr., og tí verður mælt til, at kommunan tekur hetta lán. Sum eg vísti á, so hava vit bíðað sum longst, men nú aðrar stórætlanir eru fyri framman, eitt nú skal Boðanesheimið verða liðugt seinni í ár, vit skulu gera íløg­ur í brúgv um Sandá, út­ stykkingar, vinnuøki, havna­ bygging og íløgur í aðrar skúlar, so er tíðin komin at taka hetta lánið soleiðis, at gjaldførið støðugt er á einum hóskandi støði.   Lækkandi rakstrar­ útreiðslur Eg vísti eisini á, at hetta onki broytir uppá avgerð okkara um at leggja loft á lántøkuna, tí hon kemur íroknað tær 50 mió kr. at liggja um 215 miljónir við árslok í ár, sum er tað lániloftið sum býráðið áður hevur samtykt, og tað er eingin trupulleiki er við eini árligari inntøku uppá 656 miljónir. Fíggjarætlaninar 2011 og 2012 javnviga uttan lántøku. Eg havi áður víst á, at hækkingin í rakstrar­út­reiðsl­ unum seinastu árini, sum Annfinn Brekkstein vísir á, bara svara til góð 2% yvir fimm ár. Samstundis hækk­aði prístalið við 4%, t.v.s. nærum dupult so nógv sum rakstrar­ útreiðslurnar. Tað merkir,  at rakstrarútreiðslurnar lutfals­ liga eru minkaðar, hóast nógvu nýggju tænastunar. Og hóast Annfinn pá­stend­ ur tað øvugta, so próvfast minka rakstrarútreiðslurnar í 2012 í mun til 2011. Og tá hann sigur, at vit hækka út­ reiðslurnar til umsitingina, so passar tað heldur ikki, tí eisini tær útreiðslurnar lækka í ár í mun til í fjør. Skattaprosentið hava vit umrøtt fleiri ferðir. Talan er framhaldandi um eitt lágt meðal skattaprosent. Spurningurin um at lækka tað aftur verður tikin upp, tá Boðanesheimið er goldið. Tað kann so ikki broytast mitt í fíggjarárinum.   Skeiv tøl um íbinding Viðvíkjandi íbindingargjøld­ unum, sum eru gjøld fyri at binda í vatn, kloakk og el, so er ikki rætt, sum Ann­ finn Brekkstein skrivar. Bú­ staðareindir hava seinastu árini rindað umleið kr. 27.000 fyri eina vanliga stødd á 100-120 m2. Tað gera tey fram­vegis við nýggja út­ rokn­ingarháttinum, sum býráðið samtykti í 2008, so har er onki broytt fyri hasa støddina av bústaðum. Men fyri størri byggingar verður ein hækking, tí gjaldið nú fylgir stødd á húsunum heldur enn at vera eitt fast gjald uttan mun til stødd Fíggjarnevndin er annars í holt við at endurskoða gjøldini, og tað tykist verða breið undirtøka fyri at fáa gjøldini lækkaði nakað – eisini fyri tey, sum hava goldið sambært nýggja út­ rokningarháttinum – men tað verður framvegis munur á um tú byggir 100 m2 ella um tú byggir 500 m2. Tað er tí ikki rætt, at tað við avgerðini um at taka írestandi lánið, sum varð samtykt í 2010, verður dýr­ari at búgva í Havn. Skatt­a­pro­ senti verður óbroytt 20,75 %, sum er lágt í mun til meðal í landinum, barnafrádrátturin er millum teir hægstu, og allar ætlaðar íløgur hjá komm­ununi verða fíggjaðar uttan lántøku. Teitur Vágadal er óseriøsur Helgi Abrahamsen Teitur Vágadal hevði eina grein í miðlunum í farnu viku, har hann umrøddi løg­tings­ viðgerðina av ferðastuðlinum til tey fólkavaldu. Í greinini endurgevur hann nógv av tí, sum bleiv sagt á tingsins røðarapalli undir viðgerðini. ”Nógv er tosa og nógvir eiðir, eru nokk eisini havdir á lofti. Upp á tíðina siga flest øll, men bíða nú, hvussu er kjakið á tingið?” skrivar Teit­ ur, og so endurgevur hann úr orðaskiftinum. Men mitt í øllum endur­ gevingunum skrivar hann: ”Helgi Abrahamsen roynir at sláa tað upp í glens, at vit taka frá vinstra lumma og koyra í høgri, fyri síðani at gera akkurát tað øvugta enn einaferð.” Tað er rætt, at eg havi brúkt hasa myndina um at flyta rokningar millum vinstra og høgra lumma, men tað var ikki undir viðgerðini av ferðaendurgjaldinum. Eg brúkti hasa myndina í eini blaðgrein, sum umrøddi heilt onnur viðurskifti. Teitur Vágadal og onnur skulu vera vælkomin at endur­geva úr mínum blað­ grein­um. Øll eru eisini væl­ komin at endurgeva tað, sum eg sigi á tingsins røðarapalli. Men at taka ein setning úr eini blaðgrein og seta hann inn í eina løgtingsviðgerð av einum heilt øðrum máli, er djúpt óseriøst. Kjak