fríggjadagur 9. mars 2012síða 50

nr. 30 · 9. mars 2012 10 VIKUSKIFTI er meira liberalur enn Fólkaflokkurin, og sum sosialpolitiskt er meira sosialur enn Javnaðarflokkurin. Sam­halds­festi og solidaritetur eru kjarnin í henn­ ara sosialu-liberalu hugsjón, og tað er umráðandi við ein­um sterkum vinnu­lívi fyri at skapa ein sterkan og sjálvberandi búskap. Tað almenna skal reka almennar tænastur sum sjúkra­ hús­verkið, almannaverkið, undir­ støðu­kervið og elnetið. Tað al­menna skal ikki reka fyritøkur, men skapa fríu karm­ar­nar, sum vinnulívið skal virka undir – men har eingin veru­lig kapp­ing er, má tað almenna taka sær av virk­seminum. – Føroyar eru afturúrsigldar á nógvum økjum. Minst 10 til 15 ár aftan fyri hini norðurlondini. Vit siga, at vit eru ov fá, og tí má tað bara vera so. Tann hugburðurin er kjøl­festur í okkara mentan. Hví noyðist tað at vera so? Hví kunnu vit sum há­modernað smásamfelag ikki vera 15 ár framman fyri hini norðurlondini og ganga á odda við norðurlendska vælferðarsam­ felagnum? Vit eru fá, og tí kunnu vit. Latið okkum standa saman um eina heildar­ætlan, sum politiska leiðslan skal stýra eftir, tí tað ber væl til. Vit skulu kunna svara, tá tað verður spurt, hvør hugsjónin er í morgin. Um 5 ár. Um 20 ár. Tá býðst bøtur, sigur Kristina Háfoss. Tjóðveldi tódnaði nógv á løg­tings­ valinum tann 29. oktober í fjør, tá flokk­ urin misti tveir tinglimir. Tað var størsta afturstigið fyri tjóðveldisrørsluna síðani 1994. Tjóðveldi misti eisini sítt fólka­tingsumboð í september, tá Sjúrður Skaale úr Javnaðarflokkinum vann sessin frá Høgna Hoydal. Orsøkin var ivaleyst, at Tjóðveldi valdi at geva løg­manni sín stuðul, hóast flokk­urin kundi vent honum bakið, um­framt fiskivinnupolitikkin, sum flokk­ urin førdi saman við minniluta­sam­ gonguni. Stór undirtøka var kortini fyri Kristinu Háfoss á løgtingsvalinum hendan dagin. 451 atkvøður fullu í henn­ara lut. Tað hevur eisini reist spurningin, um flokkurin skal dúva meira upp á hennara politisku viðgongd, og seta hana sum oddakvinnu fyri tjóð­ veldisrørsluni. – Tað stendur altíð til flokkin at gera av, hvør verður formaður. Tað sigur seg sjálvt, at eg eri virkin í politikki fyri at fáa ávirkan. Tjóðveldi stendur saman um Høgna Hoydal sum formann, og hann hevur fullan stuðul í flokkinum. Kemur flokkurin í framtíðini til ta støðu, at formaðurin skal skiftast, og flokkurin vil brúka meg til meira enn løgtingsumboð, so verður tann støðan viðgjørd tá, sigur Kristina Háfoss. Dugdi at raðfesta AKSEL HARALDSEN fyrrverandi svimjivenjari Hvat kravdist fyri at vera føroyskur elitusvimjari í 1993? – Krøvini vóru hørð. Tær vandu 11 ferðir um vikuna. Klokkan fimm á morgni og klokkan 17 um dagin, sama hvussu veðrið var. Tær noyddust at eta sunnan kost og fara í song klokkan 21. Hvussu var Kristina sum svimjari? – Hon var seriøs. Altíð fyrireikað og konsentrerað. Hon livdi seg fult og heilt inn í uppgávurnar. Hon var nakað still, men orðini vóru altíð væl umhugsað, tá hon segði okkurt. Kristina var treisk upp á tann feita mátan. Hon dugdi at raðfesta, og gjørdi síni skúlating. Altíð skúlan fram um svimjingina. Eg minnist ikki nógvar venjingar, sum hon forsømdi. Eg hugsi, at familjan stuðlaði henni sera væl. Annars ber ikki til at liva so. Fekk hon tað besta burtur úr sínum evnum? – Tja. Eg hevði ynskt, at hon helt fram tvey ár afturat. Hon hevði nógv eftir at geva, og hevði helst rokkið enn longri, um hon helt á. Men hon fekk nógv burturúr, meðan hon var virkin. Hon verður forkvinna KÁRI MIKKELSEN politiskur viðmerkjari Hvussu er Kristina sum politikari? – Hon hevur trúvirði. Hon er gløgg, væl lisin, dugir at bera seg fram, setur seg væl inn í málini, dugir væl at grundgeva, og letur seg ikki ræða ella skjóta av pinninum. Hon øsir seg ikki upp, men heldur fatningin. Eg kann ikki vísa á nakran veikleika, men kenni hana tó ikki persónliga. Hví er hugsandi, at hon verður forkvinna í Tjóðveldi? – Hon er heilt avgjørt besta boðið. Tá hon hevur gjørt comeback, so er tað politikkur, hon satsar uppá, og ikki eina yrkisleið í vinnulívinum, sum hon annars bar fram, tá hon fór úr landsstýrinum í 2008. Eg ivist ikki í, at hon VERÐUR næsta forkvinnan í Tjóðveldi. Spurningurin er bara nær. Tann dagurin er valla langt burturi. Og hon hevur heilt víst ambitiónir um tað. Hvussu kann hon blása nýtt lív í tjóðveldisrørsluna? – Tað hevur víst seg at vera trupult hjá verandi formanni at byggja brúgv til ein meiriluta í Løgtinginum, og harvið vera í ella halda fast upp á eina samgongu. CHE var ein fiasko, tá tú hyggur at, hvussu stutt lív samgongan fekk. Høgni Hoydal er ein kapasitetur í mangar mátar, men spurningurin er, um hann, hóast sín unga politiska aldur, ikki skjótt eigur at lata formansessin frá sær. Flokkurin fekk tvey vánalig val, og hevur verið rættiliga anonymur eftir valið. Sum tann kapasitetur, Høgni er, kann hann gera gott arbeiði fyri flokkin sum “vanligur” politikari, sjálvt um hann ikki spælir fyrstu violin. Flokkurin hevur onki tingfólk norðan fyri høvuðsstaðarøkið, misti so at siga allar sjómennirnar har, og sjálvt í Havn misti flokkurin nógvar atkvøður. Tjóðveldi er vorðin ein akademikaraflokkur, og kann eins væl fyrihalda seg til tað. Í so máta er eingin munur á Høgna Hoydal og Kristinu Háfoss. Tað verður torført at vinna tær mistu atkvøðurnar innaftur, uttan so at flokkurin fær nøkur sera sterk valevni afturat úti um landið. Ein nýggur sterkur leiðari sum Kristina hevur møguleika at byggja brýr til ein meiriluta í Løgtinginum. Tað sær út til at vera passé hjá Høgna Hoydal. Kristina er fyrikomandi og knívskørp Hjørdis S. Johannessen vinkona Hvussu var Kristina sum smágenta? – Hon kláraði seg framúr væl í skúlanum, uttan at hon gjørdi so nógv meira við skúlatingini enn onnur børn, haldi bara at tað lá - og liggur - so væl fyri hjá henni at taka við lærdómi. Kristinu dámdi væl at skipa fyri í spæli, men ikki uppá ein dominerandi máta. Tvørturímóti. Hon hevur altíð havt ein savnandi leiklut, og hon royndi altíð at fáa øll við og gekk høgt uppí rættvísi. Kristina hevur altíð hugsað nógv um, hvussu onnur hava tað, víst áhuga og vil, at øll skulu hava tað gott. Svimjingin fór við nógvari tíð. Hon fór upp kl. 05.00 og súkklaði ella gekk av Argjum niðan í Svimjihøllina uttan mun til veður. Tað bar við sær, at hon ofta hálv svav fyrstu tímarnar í skúlanum, men tað hevur ikki ávirka hennara próvtøl. Eitt sermerki hevur altíð verið, at hon er sera ambitiøs í øllum, hon ger. Hvussu merktist tað, at hon svam so nógv? – Kristina hevur ótrúliga nógva orku og yvirskot. Eg merkti tí ikki stórvegis til, at hon svam nógv. Vit vóru ofta saman og sóust nógv í frítíðini. Tað skal tó sigast, at hon ofta sovnaði, tá vit hugdu í sjónvarp. Tað er tað sama í dag. Kristina syrgir javnan fyri, at vit skulu hittast, hóast hon hevur ótrúliga nógv at gera, nú hon er farin upp í politikk. Hava tað altíð verið greiðar ábendingar um, at hon fór at vera politikari? – Tá vit vóru ungar hugsaði eg ikki, at hon skuldi upp í politikk. Minnist heldur ikki, at hon tosaði um tað. Seinni, meðan vit lósu uttanlands, komu ábendingar um, at hon hevði kanska áhuga í at fara upp í politiskt arbeiðið. Tá fór hon at luttaka alment í politiskum og samfelagsfrøðiligum kjaki. Hesa tíðina skrivaði hon ofta greinar í føroysku bløðunum. Hon hevur altíð viljað stimbra undir broytingar og framgongd í samfelgnum, og hon hevur altíð eitt fakliga væl grundað boð upp á trupulleikarnar. Kristina er ómetaliga vinsæl og fyrikomandi. Hon orðar seg siðiliga og virðiliga, men tú skal kortini ikki fara skeiv av hennara blíða fyrikomandi lyndi, tí hon er eisini knívskørp og veit, hvat hon vil. mynd: álvur haraldsen Onnur um Kristinu: Fakta Kristina Háfoss, fødd Danielsen, er 36 ár. Hon er búskaparfrøðingur (Cand.polit), løgfrøðingur (Cand.jur) og hevur eisini lisið leiðslu (CBA). Hon búði fyrstu fýra árini í Glostrup, tá foreldruni vóru undir útbúgving og arbeiddu í Danmark. Kristina Háfoss er fyrrverandi elitusvimjari. Hon var á svimjilandsliðnum, og hevur umboðað Føroyar á fleiri Oyggjaleikum saman við Anniku Olsen, sum nú er landsstýriskvinna. Búskaparkreppan í 1992 elvdi til, at hennara politiski áhugi fór at spíra. Hon gekk tá á stødd­frøði- samfelagsfrøðiligari linju í Hoydølum. Hon og maðurin fingu sær eftirnavnið Háfoss í 2000. Tey eiga fýra børn. Umframt løgtingsarbeiðið, er hon í hálvtíðarstarvi sum ráðgevi í Tryggingarfelagnum Føroyum, Betri pensjón og TF Holding.