fríggjadagur 9. mars 2012síða 49

nr. 30 · 9. mars 2012 9 VIKUSKIFTI fór hon í starv í vinnulívinum, har hon hevur fingið seg roynda sum búskapar­ frøðingur hjá Landsbankanum, pro­jektleiðari og íløguráðgevi hjá BankNordik og deildarstjóri í Trygg­ ingar­felagnum Føroyum, Betri pen­sjón og TF Holding, umframt at virka sum nevndarlimur í Smyril Line og um­ sjónar­ráðslimur í Landsbanka Føroya. Stóru avbjóðingarnar í vinnu­lív­ inum bóru við sær, at hon tók ikki av tilboðnum at stilla upp til løg­tingsvalið í 2008. Eftir valið stóð henni í boði at gerast landsstýriskvinna í menta­ málum. Eitt tilboð, hon ikki kundi kveistra frá sær. Hon røkti starvið í gott og væl sjey mánaðirnar, men ásannaði skjótt, at tað var bara spurn­ ingur um tíð, til samgongan millum Javnaðar­flokkin, Tjóðveldi og Mið­ flokkin skrædnaði. Samgongan misti meirilutan á ólavsøku, og parla­ mentariska grundarlagið var snøgt sagt ov veikt at fremja stóru ætlanirnar um nýskipanir. Hon visti, hvønn veg tað bar, og segði seg úr starvinum í sep­ tember 2008. Síðani fór hon aftur í starvið í Tryggingarfelagnum, haðani hon hevði tíðaravmarkað farloyvi. 17 dagar seinni slitnaði samgongan. Nú hevur hon aftur strítt seg inn um tinggáttina, hesa ferð sum and­støðu­ politikari. Hon hevði sitið uttan fyri í trý ár og eygleitt politisku skipanina. Einki er komið burturúr, heldur hon. Tí breyt hon upp um armar, og fór aftur upp í politikk. Raðfestingin er skeiv Kristina Háfoss hevði sett fleiri varðar eftir seg, tá hon fór frá sum lands­stýris­ kvinna í 2008. Serligan áhuga hevði hon fyri útbúgvingarskipanini. Hon fekk mið­námsskúlan í Marknagili samtyktan, hon bygdi út Fróðskaparsetur Føroya, og setti gongd á nýggjar útbúgvingar inn­an KT-verkfrøði, havfrøði, jarðfrøði og løgfrøði. Jóannes Eidesgaard, táverandi løg­ maður, takkaði henni eisini mikið fyri, at hon hevði loyst nøkur av átrokandi málunum, sum politiska skipanin ikki hevði rørt av ymsum ávum. – Tað má eg siga um teg, at tú hevur verið eitt arbeiðsgrev. Tú hevur í sjey mánaðir framt áleið tað sama, sum eitt landsstýrisfólk klárar í fýra ár, segði Eidesgaard á samkomu í Tinganesi tann 1. september í 2008. At hon legði so stóran dent á at fremja nýskipanir innan skúlaverkið, komst av, at hon vildi steðga støðugu fólkafráflytingini úr Føroyum. Enn er ov lítið framt á hesum økinum. Politik­ arar eru ov lítið framskygnir, ásannar Kristina Háfoss í dag. – Tað hevur verið ein afturvendandi trupulleiki í politisku skipanini, at rað­ festingin er púra skeiv. Tað verður tosað um somu nýskipanir, sum tosað varð um fyri 40 árum síðani. Her er eingin heildarætlan, og framstigini eru snøgt sagt ov lítil. Her eru óteljandi møguleikar at skapa eitt hámodernað smásamfelag, sum kann vera fyrimynd hjá øðrum, men mest sum alt verður bremsað við klandri um lokaláhugamál og skeivum avgerðum. Fólk í arbeiðsførum aldri fara at minka munandi næstu árini. Kortini velur hendan samgongan at geva skatta­lætta til nøkur fá og framskunda pen­sjónsskattin, og samstundis taka meira í gjøldum og pensjónsskatti frá teimum, sum hava minst. Hetta verður skrumblað ígjøgnum, hóast serfrøðingar hava víst á nógv ivamál. Kanningar vísa hartil, at vit mugu hjúkla um møgu­ leikarnar at útbúgva seg, so ung­dóm­ urin ikki fer av landinum. Kortini velur hendan samgongan at spara møgu­ leikarnar at nema sær út­búgving, hóast arbeiðsloysið er stórt. Tað er óskiljandi, sigur Kristina. Hetta er mest sum einastu ferð, at hon fer aftur í tíðina hendan hálvan annan tíman, hon situr og prátar. Henni dámar nógv betur at tosa um møgu­ leikar og avbjóðingar, enn forðingar og trupulleikar. Og tað trýtur ikki við upp­skotum. – Fáið nú framdar nýskipanir av vælferðarsamfelagnum og fiskivinnuni, so vit røkka einum yvirskoti á fíggjar­ lógini um tvey ella trý ár. Umleggið nú hasa skattaskipanina, so allir føroy­ ingar fáa lut í lægri inntøkuskatti. Hetta fyri at skapa størri vøkstur og vælferð. Gerið nú neyðugu íløgurnar í skúla­skipanina, so vit kunnu steðga fólkafráflytingini. Málini eru har, tað ræður bara um at seta kósina. Hví ikki seta okkum sum mál at verða eitt sjálvstøðugt land, tað mest nýskapandi vælferðarsamfelagið í norðurlondum, ein martimur útbúgvingarmiðdepil í Norðuratlantshavi og røkka 100 túsund íbúgvum? Slík mál høvdu sett krøv til politikararnar, kravt nýskipanir og stór politiskt tøk, sum røkka longur enn fýra ár. Heldur stevna vit nú móti einum meira ósjálvbjargnum og ójøvnum samfelag, har ein røð av nýskipanum eru steðgaðar. Vit hava eina samgongu, sum hevur sett sær sum mál at gera Føroyar meira bundnar fíggjarliga av Danmark, og samstundis hevur slept ætlanini at skipa egna føroyska grund­lóg. Hví skulu lærdir útisetar seta búgv og stovna familju í Føroyum, tá politiska skipanin hevur so ilt við at siga ítøkiliga, hvat hendir um fýra ár, spyr Kristina undrandi. Greið mál Tjóðveldi er flokkurin í Føroyum, sum hevur greiðastu hugsjónina og greiðastu málini. Tað tekur Kristina Háfoss upp­aftur fleiri ferðir. Tað er ein flokkur, sum vil skipa Føroyar sum sjálvstøðugt land, sum vinnupolitiskt mynd: Høgni Heinesen / Heinesenmyndir – Ein spurnarkanning í 2008 vísti, at 80 prosent av føroyingum vilja hava fullveldi, men ivamálið millum fólk er, nær løtan er tann rætta. Eg ivist heldur ikki í, at ein fólkaatkvøða í morgin hevði prógvað, at undirtøka er fyri fullveldisleiðini, sigur Kristina Háfoss, tingkvinna fyri Tjóðveldi