mánadagur 12. mars 2012síða 2

Mánadagur 12. mars 2012 · Nr. 31 Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo mánadagsblaðið Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Fríggjadagin boð­aði løg­mað­ ur frá, at eitt starv í Vinn­u­ mál­a­ráð­num hevði ver­ið leyst – og varð sett fríggj­a­dag­in. Persónurin, sum varð settur í starvið, var aðalstjórin, sum samstundis varð koyrdur frá sum aðalstjóri. Tað er ikki fyrstu ferð, at Kaj Leo Holm Johannesen finn­ur fram onnur størv til að­ al­stj­ór­ar, sum ikki kunnu brúk­ ast sum að­al­stjórar. Í fjør setti løgmaður Her­luf Sig­vald­son sum serligan ráð­geva í Fisk­ i­málaráðnum, eftir at hann varð koyrd­ur frá sum að­al­ stjóri, tí hann ikki kundi brúk­ ast sum aðalstjóri. F y r i t r i m ­u m vik­um síð­ ani koyrdi að­al­stjór­ in í Vinn­ u­mál­a­ráð­ num, Arne Poulsen, full­ur, rendi á ein garð og rýmdi av stað­num. Sambært pol­i­ti­num var hann »dýrandi full­ur«. Fríggjadagin boðar løg­ mað­ur frá, at hann hev­ur gjørt semju við Arna Poul­sen um, at hann fer frá sum að­al­stjóri, men »at Arne Poul­sen verð­ur settur í annað starv í lægri løn­ ar­flokki í lands­fyr­i­sit­ing­ini, við fyribils staðseting í Vinn­u­mál­ a­ráð­num.« Tá vaskikonur ella skriv­ stovu­kvinn­ur verða spard­ar burt­ur fyri at be­haga spar­i­ krøv­um frá fíggj­ar­nevnd­ini, so verða tær tveitt­ar á dyr. Tær fáa einki til­boð um ann­að starv, og ein vask­i­kona hev­ur at kalla onga upp­sagn­ar­tíð. Men tað er eftir øllum at døma synd at koyra ein stjóra til hús. Sjálvt um hann ikki kann brúk­ast, ella um hann hev­ur for­brot­ið seg so ál­vor­ liga móti lands­ins lóg­um, at hann ikki kann virka sum stjóri meira. O p i n b æ r t eru treyt­ir­nar so góð­ar at vera að­al­stjóri, at tú hev­ur inn­tøk­ una trygga fyri lívs­tíð. Ikki minni enn trígg­ir frá­koyrd­ir að­al­stjór­ar hava sítt trygga og fasta lívs­tíð­ar­starv í lands­fyri­ sit­ing­ini: • Petur Petersen, frá­koyrd­ur að­al­stjóri í Ment­a­mál­a­ráð­ num • Herluf Sigvaldson, frá­koyrd­ ur að­al­stjóri í Utt­an­rík­is­ráð­n­ um • og Arne Poulsen, frá­koyrd­ ur aðalstjóri í Vinn­u­mál­a­ráð­ num. So er spurningurin, um tað er syst­em­ið, sum rotið, ella um vit hava løgmann, sum ræð­ ist em­bæt­is­veld­ið – sum ikki hevur rygg til at taka rættar av­gerðir. Tað er bæði synd og skomm. Men mest av øllum eitt ó­hugn­ a­ligt symp­tom upp á eitt fólka­ ræði, sum slett ikki er líka fyri øll. Men kanska løgmaður hugs­ar sum George Orwell gjørdi í 1945: »All animals are eq­ual, but some animals are more equal than others...« Kjakið um undirsjóvartunlar og tunn­ils­gjald er rætt­iliga ging­ið borg­ar­stjór­u­num í Klaks­vík og í Havn til høvd­ið. Á pall­borðs­fundi í Klaksvík í síðstu viku helt Gunvá við Keldu upp­á, at skulu vit gjalda fyri at koyra gjøgn­um Norð­oy­a­ tunn­il­in, eis­ini tá hann er út­gold­ in, so skulu vit eisini gjalda fyri at koyra í­gjøgn­um eitt nú Kald­baks­ tunn­il­in og Norðskálatunnilin. Og í blaðnum í dag kemur Heð­ in Mort­en­sen við ein­um enn bet­ur boð – sum kanska er in­spi­rer­að úr Da­n­mark, og sum er um at kosta danska Javn­að­ar­flokk­inum stjórn­ ar­val­d­ið – at leggja ein gjaldsring rund­an um høv­uðs­staðin. Hann sær fyri sær, at Tórs­havn­ ar Komm­una ger nøkur stór park­ er­ings­pláss, eitt nú í Kollafirði og í Kald­bak, har bygd­ar­fólk so kunnu park­era og koyra við ókeypis bý­ buss­u­num til Havnar. Borgarstjórar í Vágum og í Norð­ oyggj­um hava eisini alment boðað frá, at vit eiga at leggja eitt gjald om­an á veg­skatt­in, so­leið­is at øll koma at gjalda tunlarnar gjøgnum veg­skattin. Álvaratos. Nú er hetta kjakið rætt­iliga far­ið út av spor­i­num. Vit eru eitt pinku­land, við einum sera av­mark­að­um veg­a­kervi. Vit hava brúkt mill­i­ard­ir upp á at menna und­ir­støðu­kerv­ið, sum er sera væl út­bygt, so­leið­is at tú upp á ein góð­ an tíma kanst koyra frá ein­um enda til hin. Skulu vit nú fara at seta upp bumm­ar og gjald­støð­ir, so steðg­ar øll men­n­ing, og tá missa vit nógv meira fyri minni – og tá er fræls­ið at ferð­ast eisini farið. Men sjálvandi skulu vit øll verða fel­ags um at gjalda fyri hesa út­ bygg­ing. Og sjálvandi fáa summi fólk meira gleði av hes­um vega­sam­ bandi, enn onn­ur. Soleiðis er tað í ein­um sam­halds­føst­um sam­fel­ag. Vit gjalda øll til skúla­verk­ið, men øll hava ikki børn. Vit gjalda øll til sjúkra­hús­v­erk­ið, hó­ast øll ikki ger­ ast sjúk. Tí skulu vit sjálvandi eisini øll gjalda til und­ir­støðu­kerv­ið, hó­ ast vit øll ikki nýta tað eins nógv. Men tað skal valdast. Skulu vit hava brúk­ar­a­gjøld, so skal tað sjálv­andi vera eitt gjald, sum vit sjálvi í á­vís­ an mun kunnu stýra. Men at hækka vegskattin – sum framm­an­und­an er púra ó­neyð­ug­ur og átti at verið avtikin – er tað mest ó­sol­i­dar­iska til­takið, vit kunnu finna uppá. Og at leggja allar inn­ tøk­ur­nar til tunl­ar­nar om­an á brenn­i­evn­ið er hel­d­ur ikki ser­liga sam­halds­fast, tí tá verður tað nógv tyngri hjá teimum, sum noyðast at koyra. Ein møguleiki er sjálvandi at hava eitt lutvíst lágt brúkaragjald – sum saman við einum sam­halds­ føst­um sam­ferðsl­u­skatti fíggjaði sam­ferðslu­kervið. Mugu hava samhaldsfasta skipan at fíggja tunlarnar Nýggj teoribók til per­són­ bil. – Stórur dentur er lagdur á, at nýggja teoribókin er løtt at lesa, sigur Maria Hera­dóttir, sum er ritstjóri í Námi. – Teoribók til per­són­bil, sum heitið er, fer at leggja lun­nar undir, hvussu vit orða okkum í bili og ferðslu ann­ars við ótilgjørdum orð­ um sum kopling, spitari og gir, sum jú øll siga í dagligari talu. Nám hevur staðið fyri út­gávuni, sum Erling Is­ holm, stud­enta­skúl­a­lærari, um­setti úr donskum. Hans Jacob Hermansen, koyr­i­ lærari, og Jákup Jac­ob­sen og Asbjørn Berg á Ak­stov­ uni, hava veitt málsliga og fakliga ráðgeving. Sum nakað nýtt hevur Trygg­ing­ ar­fel­ag­ið Føroyar stuðlað ú­t­gávuni.  Hósdagin 15. mars kemur te­o­ri­bókin á marknaðin. Bók­in er til allar næmingar í koyr­i­skúlunum kring land­ið, men er samstundis eisini ein hent handbók til allar bilførarar og tey, sum hava áhuga í ferðsl­u­við­ur­ skift­um. Bókin er 243 síður býtt yvir 10 kapitlar og hevur ferðsl­u­skelti og drúgvan leit­orð­a­lista aftast.  Sølu­ prís­ur­in er 350 krónur. Nýggja teoribókin verð­ ur løgd fram í hølum hjá Trygg­ing­ar­fel­agn­um Før­oy­ um á Konga­brúnni í Havn, hós­morgunin 15. mars klokk­an 9.00. Spitari, gir og kobling Yvirdrivið tos um bummgjald Einaferð aðalstjóri – og tú hevur starv fyri lívið Mugu átala Stolt­ en­berg Levi Mørk kjak á síðu 28 Snork­ sova tingmenn? Heðin Mortensen kjak á síðu 26 Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000