týsdagur 2. mars 2004síða 2

2 Nr. 42 - 2. mars 2004 Nr. 42 - 2. mars 2004 3 Finski Kari Hota- kainen vann Bók- mentavirðisløn Norðurlandaráðsins 2004. Nevndin legði dent á, at skaldsøgan lýsti, hvussu norður- lendska vælferðar- samfelagið var um at upploysast. Høvndin kemur við eini parodi av samtíðini og er ironiskur mótvegis siðbundnum kyns- leiklutum BÓKMENTA- VIRÐISLØN Kim Simonsen Tað varð ikki Jóanes Niel- sen, ið vann virðislønina í 2004, men finski høvundin Kari Hotakainen fyri skaldsøguna »Juoksuhau- dantie« (Löpgravsvägen). Klokkan 11 fríggjadagin varð gjørt kunnugt, hvør hevði vinnið bókmenta- virðisløn Norðurlandaráð- sins í ár. Formaðurin í nevndini segði, at hetta var fyri »sin samhällskritiska, strukturellt medvetna roman«, og at nevndin endaliga var samd um hesa finsku skaldsøguna. Hetta er sætta skaldsøgan hjá finska høvundanum, og hon hevur selt meiri enn 100.000 eintøk í Finlandi - ið er ótrúlig nógv, nærum ein rekord. Bókin er nú týdd til svenskt, og í næst- um kemur bókin á øllum teim stóru norðurlensku málunum, á týskum og enskum. Hetta er ein bók, finnar elska og ein bók, ið øll kenna, og hon rakar ein lakoniskan og asketiskan tóna við sínum aforistiska máli, søgdu limirnir úr finsku nevndini á fundinum á Christiansborg. Skaldsøgan er bæði tragisk og komisk í senn og fær meg at hugsa um eina svensk-finska skaldsøgu, kallað »Popolærmusik fra Vittula«, ið danir og fólk um øll Norðanlond hava tikið til sín. Tað er okkurt óluksáliga stuttligt við finskum humor, ið man kann síggja í fimlunum hjá Aki Kaurismäki. Nevndin legði dent á, at skaldsøgan lýsti, hvussu norðurlenska vælferðar- samfelagið var um at upp- loysast. Høvndin kemur við eini parodi av samtíðini og er ironiskur mótvegis sið- bundnum kynsleiklutum. Virðislønin er á 350.000 danskar krónur og verður handað honum 2. november 2004 á Norðurlandaráðsins ársfundi í Stokholm. Vinnarin Kari Hotakainen Tað eru 19 ár siðandi, at ein finskur høvundi, ið skrivar á finskum fekk henda heið- ur. Áðrenn hetta hevur onk- ur finlands-svenskur høv- undi fingið hesa virðisløn. Kari Hotakainen debuter- aði sum yrkjari í 1982. Eftir fýra yrkingasøvn og eina barnabók kom út fyrsta skaldsøgan, kallað »Buster Keaton«. Hann hevur síð- ani hetta skrivað mest prosa, men okkurt yrkinga- savnið er eisini komið. Hotakainen verður bæði mettur at vera surrealist- iskur og postmodernaður. Hann er eisini ein sam- felagsatfinnari, sum í vinn- andi skaldsøguni skrivar bæði komiskt og tragiskt í senn. Málsliga er hann sum prosahøvundi merktur av, at hann eisini er yrkjari. Í skaldsøguni møta við finska manninum Matti Virtanen, ið er vanligasta navnið í Finlandi, hann hevur roynt at laga seg eftir kynsleiklutunum í samfe- lagnum, serliga eftir kvinn- unum. Matti er tí ein bleyt- ur maður, sum endar sum ein hálvsvakur manikari og við at seta spurningar við alt, serliga sín leiklut sum maður í Finlandi í dag. Bókin er umframt at vera ein bestsellari ein prísvinn- andi finsk skaldsøga, hon hevur m.a. vunnið Fin- landiavirðislønina í 2002, ið er størsta finska bók- mentavirðislønin. Í løtuni verður arbeitt við at filmatisera hesa skald- søguna. Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins: Lýsir norðurlendska sam- felagið í upploysn Kari Hotakainen úr Finnlandi vann Bókmentavirðirsløn Norðurlandaráðsins og fær tær 350.000 krónurnar Bretsku skattamynd- ugleikarnir fáa nú eina áheitan frá Bárði Nielsen, landsstýris- manni við fíggjar- málum, um at koma til samráðingar um eina dupultskatta- avtalu við Føroyar. Hetta er fyrsta stigið at fáa Føroyum dupultskattaavtalur við tey lond, ið føroy- ingar hava nógv sam- starv og samskifti við SKATTUR Í síðstu viku fór eitt skriv frá Fíggjarmálaráðnum til bretsku skattamyndugleik- arnar. Skrivið er ein áheitan frá landsstýrismanninum við fíggjarmálum, Bárði Nielsen, á bretsku skatta- myndugleikarnar um at koma til samráðingar um eina dupultskattaavtalu. – Høvuðsmálið hjá okk- um er at fáa dupultskattin burtur. Tað er órímiligt, at bretar, ið koma hendavegin, ella føroyingar, sum leita sær til Bretlands í arbeiðs- ørindum, skulu gjalda skatt tvær ferðir av somu peng- um, sigur Bárður Nielsen, landsstýrismaður. Hann hevur sett sær fyri at fáa Føroyum dupult- skattaavtalur við lond, ið føroyingar hava nógv samstarv og samskifti við. Samráðingaráheitanin til Bretlands er fyrsta stigið á hesi leið. Fundur var í Fíggjar- málaráðnum í síðstu viku, har Bárður Nielsen greiddi umboðum fyri vinnuni frá sínum ætlanum á skatta- økinum. Landsstýrismað- urin greiddi eisini frá áheit- anini á bretar. Vinnuum- boðini søgdu seg vera væl nøgd við stigið hjá lands- stýrismanninum, og tey mettu tað eisini hava stóran týdning at fáa avtalur við tey lond, vit hava mesta samskiftið við. Á fundinum greiddu eis- ini serfrøðingar á Toll- og Skattstovu Føroya vinnu- umboðunum frá, hvussu skattaavtalur eru skipaðar og hvørjar upplýsingar, umsitingin ynskir frá vinn- uni, árenn samráðingarnar byrja. Dupultskattaavtalur hava tvey høvuðsendamál. Í fyrsta lagi skulu tær tryggja, at borgarar og fyritøkur ikki koma at gjalda dupultan skatt, tá arbeitt verður í tveimum londum. Hitt endamálið er, at borgarar og fyritøkur hava fulla greiði á skattligu avleiðingunum, tá tey taka avgerð um at fara undir virksemi í øðrum landi. Bárður Nielsen, landsstýrismaður: Vil samráðast um dupultskattaavtalu við Bretland C M Y K 3 2