mánadagur 2. apríl 2012síða 26

Mánadagur 2. apríl 2012 · Nr. 40 26 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Landsfelag Pensjónista mótmælir við hesum ætlan landstýrisins at hækka pensjónsaldurin 1 ár ella meir frá 1.januar 2013 at rokna. Hækkan av pensjóns­ aldrinum var frá byrjan partur av pensjóns­ný­ skip­anar­ætlanini. Spurn­ ingurin varð tó lagdur til viks av polit­iska fylgi­ bólkinum, og er hann tí ikki nóg væl viðgjørdur – hvørki fakliga, politiskt ella í almenninginum. At avgerð nú knapliga skal vera tikin um at hækka pensjónsaldurin er tí ilt at fata, og fær henda av­ gerð illa vera bygd á nak­ að seriøst grund­arlag. Við høgum arbeiðs­ loysi verður hækkaður pensjónsaldur neyvan nøkur sparing, men held­ur ein økt fíggjarlig byrða fyri ALS og for­ sorg­ar­lógina. Føroyingar hava hægsta pensjónsaldur í Europa, sum er, og tí eru mong uppslitin av hørð­ um kropsligum arbeiði, longu áðrenn tey hava rokkið verandi pen­sjóns­ aldur. Eldri fólk eru menn­ iskju. Í framkomnum væl­ fe r ð a r ­s a m ­fe l ø g ­u m syrgja myndug­leik­arnir f0yri, at slík prinsipiell mál, sum broyting av pen­sjónsaldri er, verða sett í verk yvir eitt langt áramál, so borg­ar­ arnir fáa rímuliga tíð at innstilla seg til broyttu fortreytirnar á pen­ sjónsøkinum.   Føroya Landsstýri unnir bert eldru borgar­ um sínum 9 mánaðar at innstilla seg upp á at skula vera 1 ella kanska fleiri ár eyka á arbeiðsmarknaðinum. Hetta er óneyðuga fyri­ litar­leyst, og mælir Lands­felag Pensjónista tí landsstýri og løgtingi til at ógilda hesa illa um­ hugsaðu avgerð. Eldri Føroyingar hava størri virðing uppiborna frá landsins hægstu mynd­ugleikum enn her verður sýnt teimum. Mótmæla ætlan at hækka pensjónsaldur Landsfelag Pensjónista Samgongan eigur heimsmet í ábyrgdarloysi Aksel V. Johannesen formaður Javnaðarfloksins Í vikuni viðgjørdi løgtingið upp­skot frá samgonguni um ­broytingar í skattalógini. Lagt var upp til tvær broytingar. Onnur broytingin - at hækka barnafrádráttin við 1.000 krónum árliga fyri hvørt barnið - tekur Javn­ aðarflokkurin sjálvandi undir við, tí eg var sjálvur við at leggja ætlanina fram síðsta vár, tá ið fíggjarkarmarnir vóru fyri. Stórur munur eru tó á upp­skotunum, tí seinasta vár var uppskotið fíggjað. Nú er tað ein ófíggjaður lætti. Vit fíggjaðu uppskotið við nýggjum inntøkum frá tilfeingisgjaldi, nakað sum Fólkaflokkurin ikki vildi hoyra talan um. Tað endaði sum kunnugt við, at Jørgen og kompaní stungu í sekkin, tá ið Javnaðarflokkurin ikki vildi bakka fyri neoliberalistiska politikkinum hjá Fólkaflokk­ inum – ein politikkur sum gong­ur út uppá, spakuliga men trygt, at niðurlaga væl­ ferðasamfelagið við vit­leys­ um sparingum uttan menn­ iskja­lig atlit. 265 mió. krónur resta í At lata ófíggjaðar lættar hevur verið vørumerkið hjá sitandi stýrið. Tá asosiali flatskatturin hjá Fólka­ flokkinum varð samtyktur líltajólaaftan settu vit tvey deprimerandi heimsmet. Onga­staðni í heiminum hevur man í einum høggi minkað skattainntøkurnar hjá einum landi so nógv, sum í Føroyum, tá ið samgongan kvetti 265 mió. burtur. Tað svaraði til 17 prosent, næst­ an einum fimtingini, av samlaða lønarskatti landsins. Hitt metið er heimsmetið í ábyrgdarloysi. Kropp av kroppi hava før­ oyskir og danskir bú­skapar­ frøðingar staðfest, at av­ gerðin um at skatta pensjónir við inngjald ikki er nøkur verulig fígging. Tað er bert at flyta inntøkur frá kom­andi tíðum; eitt álvarsligt rán frá komandi ættarliðum, sum hevur avleiðingar vit bara kunnu øtast um. Flatskatturin gav teimum sum tjena eina mió. árliga ein skattalætta á 7.000 krón­ ur um mánaðin. Vanliga arbeiðarafjøldin fekk millum lítið og einki. Hin broytingin í skattalógini, ið var fyri í løgtinginum í vikuni, hevði eittans endamál: at tryggja, at tey, ið hava fingið hendan ovurstóra lætta, í minsta lagi skulu varðveita hann komandi árini. Helst hevur uppskotið um at prísjavna skattastigan tó við sær, at virðið á skattalættanum fer at økjast komandi árini. Hetta mál hevði so stóran týdning fyri samgonguna, at tingfólk floytaðu á, at bæði umsitingin hjá løgtinginum og at embætisverkið hjá lands­stýrismanninum í lógar­ málum mæltu tinginum frá at við­gera málið, tí tað stríddi móti stýrisskipanarlógini. Ein dáragerð fyri… Men hvat hava hesi somu fólk, sum hava latið milli­ óninginum ein skattalætta á 7.000 krónur um mánaðin, ann­ars avrikað í hesum val­ skeiðinum? Jú, tey hava lagt uppskot fyri løgtingið og samtykt, at pensjónirnar ikki long­ur skulu javnast. Tað merk­ir at fólka­pensjónin og fyritíðar­ pensjónir í veruleikanum lækka. Argumentið var, at landið hevur ikki ráð. Sam­ gongan hevur lagt uppskot fyri løgtingið og samtykt, at vit skulu ikki longur javna lestrarstuðulin til lesandi. Bert eitt argument var fyri broytingini. Landskassin er tómur. Sostatt vóru ikki ráð at javna smærru veitingarnar til lesandi og pensjónistar. Alt meðan samgongan setur føtur í spenni fyri at tryggja, at einki má fara burturav skattalættanum til tey væl­ bjargaðu. Eisini er uppskot lagt fram og samtykt um at mót­ rokningin í pensjónini millum hjún kortini skuldi vera gald­ andi, hóast mótrokningin ein­mælt var strikað so seint sum í september. Heilsu­ trygdargjaldið er hækkað, tí ”riget fattes penge”. Sambært landsstýris­ mann­inum í fíggjarmálum hevði landskassin ei held­ur ráð at lata peda­gog­un­um og øðrum lág­løn­ar­bólkum á almenna arbeiðs­mark­nað­ inum eina virði­liga lønar­ hækk­an. Somu bólkar, ið mugu hyggja langt eftir skatta­lætt­anum hjá sam­ gong­uni. Eftir drúgt verkfall eydnaðist pedagogunum tó, at stríða seg til eina lítla lønarhækking, sum tó reelt er ein niðurskurður í mun til prísvøkstur í samfelagnum. Og so hesi seinastu dømini. Samgongan tekur ikki undir við góða uppskotinum um at fáa kanna og gera uppskot um at fáa kostnaðarstøðið niður í Føroyum við tí grund­geving, at uppskotið ikki er fíggjað og harvið ikki er út­reiðsluneutralt. Tílik kann­ing kostar nakrar fáar hundrað túsund krónur. Tað skemtiliga er, at hetta eru somu menn, sum lótu ein ófíggjaðan skattalætta fyri 265 mió. krónur, sum nú ikki kunnu finna nøkur oyru til eitt tiltak, sum øll kunnu taka undir við (hetta hóast kanningin var væl og virðiliga fíggjað við at skerja ferðaendurgjaldið hjá landsstýrisfólkum). …og onnur eftir Órættvísið í mongu døminum skríggja til himmals. Tí hvussu kann samgongan hava ráð at lata einum, ið tjenar ein millión ein skatta­ lætta á 7.000 krónur, tá vit ikki hava ráð at javna fólkapensjónirnar? Hvussu kann ein stjórn hækka ALS- gjald og heilsutrygdargjald hjá teimum lægstløntu, sam­ stundis sum tey á ovastu rók fáa ovurstórar lættar? Politikkur er um at rað­ festa. Samgongan ger rað­ festingar og ein av nýggju raðfestingunum var ikki at nerta sonevnda kostnaðar­ endurgjaldið hjá landsstýris- og løgtingsfólkum. Ein lands­ stýrismaður fær í dag upp í 13.600 krónur skattafrítt mán­aðin sum ferðaískoyti til lønina. Hetta er umleið 10 ferðir so nógv sum ein vanligur borgari fær fyri somu ferðing. Margháttiliga grundgevingin frá sam­ gongu­limum er, at góða ískoytið tryggjar, at vit fáa bestu politikararnar. Álvaratos! Um hetta eru frægastu politikkarar, sum mynda samgonguna í dag, so er heldur at at velja hinar næstbestu politikkarnar. Tí politikkurin verður ikki verri og minni samhaldsfastur enn hann er í dag. Hvussu kann samgongan hava ráð at lata einum, ið tjenar ein millión ein skattalætta á 7.000 krónur, tá vit ikki hava ráð at javna fólkapensjónirnar? Hvussu kann ein stjórn hækka ALS-gjald og heilsutrygdargjald hjá teimum lægstløntu, samstundis sum tey á ovastu rók fáa ovurstórar lættar? Kjak Savnsmynd