mikudagur 11. apríl 2012síða 17

17 Mikudagur 11. apríl 2012 · Nr. 42 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Miðflokkurin hevur í miðl­ unum í dag funnist at sam­ gonguni teir sita í. Boð­skap­ urin er at flokkinum dám­ar onki tær borgarligu broyt­ ingarnar, sum borgarliga sam­gongan førir fram í verki. Harafturat hevur flokkurin, til stóra gleði fyri veljarar og and­støðuna, alment víst hug at taka seg úr samgonguni. Um hetta má eg siga at eg eri skelkaður. Ikki um tað at flokkurin er ímóti borg­ arligu ætlanunum, men um hvussu stór andsøgn tað er í mun til hvussu teir bera seg at, innanhýsis í sam- gonguni. Eg haldi eisini tað er undrunarvert, at teir bera ein so týdningarmiklan boðskap út alment, uttan at nevna tað innanhýsis í samgonguni fyrst. Tá flatskatturin fyri nøkr­ um mánaðum síðani var til viðgerðar í løgtinginum, hevði Miðflokkurin eina sera líkn­andi søgu í miðlunum. Teir hildu uppá at teir vóru so nær at eggini, at Jenis ætl­aði at atkvøða ímóti upp­ skotinum, og tískil taka flokk­ in úr samgonguni. Nógva upp­merksomheit fingu teir fyri tað, og teir tyktust ikki sørt riddaraligir, at teir vildu geva seg fyri einum so stórbærum endamáli. Tó høvdu tey orðini ongan týdn­ ing tá tað kom til stykkis. Teir atkvøddu fyri. Mynstrið minnir mest um gongdina í søguni um drongin, sum rópti "úlvurin kemur". Miðflokkurin hevur tvær ferðir rópt upp um sam­ gonguslit, men onki sam­ gonguslit er komið. Eg haldi tað vera sera undrunarvert at Miðflokk­ ur­in í miðlunum vísur eitt annað andlit, enn hann ger í samgonguni, og tað fær meg at hugsa um hvat tann veruliga ætlanin við hesum er. Prógva teir ikki í verki, at teir meina hvat teir siga, so haldi eg ikki at tað er orsøk at halda at tað er annað enn valagn, sum gevur teim­um samkenslu millum velj­ar­ arnar, sum ikki dáma sam­ gonguna. Tann veruliga støðan er tann at Miðflokkurin hevur sera ring kort í hondini. Taka teir seg úr verandi samgongu, so er einasti møguleikin at fara í samgongu saman við flokkunum í andstøðuni. Hes­ ir flokkanir eru kendir fyri at vera sera etiskt frílyntir, og teir hava nýliga harðliga mótmælt at Miðflokkurin í verandi samgongu, hevur fing­ið tey etisku málini par­ keraði. Eg skal ikki leggja orð í munn, men eg haldi sjálvur at tey etisku málini tykjast at vera tað, sum hevur størst týdning fyri Mið­flokkin yvirhøvur. Tekur Mið­flokkurin seg úr, má hann tí finna seg í at missa nevndu parkering. Ynskir hann ikki hetta, má hann góð­taka verandi samgongu, har Fólkaflokkurin setur dags­skránna. Ein góður poker-spælari missur ikki mót av at fáa ring kort, tí bluff er ein møguleiki, sum ofta eydnast væl. Inntil Mið­flokkurin vísur at hann meinar hóttanir sínar, er bluff einasta amboði hann hevur. Sjálvur haldi eg at tað er blivið rópt um úlv einaferð ov ofta, og eg spyrji meg sjálvan hvussu ofta vit skulu hoyra um úlv, áðrenn úlvurin veruliga kemur. Hoppa miðlanir uppá tað hvørjaferð, so kemur úlvurin ikki enn. At ávísir politikarar eru dugnaligir til at taka sær heiðurin av øllum tí sum gongur væl, og líka so dugnaligir at frásiga sær alla ábyrgd av tí, sum gongur illa, er einki nýtt. Men alt skal vera við máta. Vit fingu fyri páskir at vita, at undirskotið hjá landskassanum í 2011 vísti seg at vera minni enn frammanundan mett. Hetta vóru gleðilig tíð­indi, og sjálvandi gingu ikki nógvir tímar, fyrr enn formaðurin í Tjóð­veldi hevði til­skriv­ að sínum flokki allan heið­urin av betraða úr­ slitinum. - Sjálvandi. Frásøgdu sær ábyrgdina Hetta fær meg at hugsa um árið 2003. Tá slitnaði Sjálvstýrissamgongan, tá ein vika var farin av desember. Hetta merkti, at Tjóðveldisflokkurin, sum annars hevði sitið við fíggjarliga valdinum alt árið, var í andstøðu tær seinastu tríggjar vik­urnar av desember. Úrslitið hetta árið var einki at reypa av, men fyri formannin í Tjóð­ veldisflokkinum var eingin ivi. Tað vóru tær seinastu tríggjar vik­ urnar (jólavikan írokn­ að), sum høvdu oyðilagt alt árið. Tað var tá, tað gekk galið. Øvugt í 1998 Í 1998 var tað øv­ugt. Tá legði fíggjar­mála­ráð­ harrin hjá sama flokki eitt fíggjarlógaruppskot fyri tingið tann 30. sep­ tember, men hann boð­ aði frá, at hetta bleiv ikki ein ”verulig full­veldis­ fíggjarlóg”, tí landsstýrið var ikki komið til fyrr enn í mai. Hálvur fimti mánaður var ikki nóg mikið til at vísa tað góða úrslitið, hóast tríggjar vikur í 2003 vóru nóg mikið til at geva øllum øðrum skuldina fyri tað vánaliga úrslitið tað árið. Kennast ikki við 2008 Ferð eftir ferð havi eg hoyrt fólk úr Tjóðveldi sagt, at tey hava onga ábyrgd av vánaliga fíggj­arliga úrslitinum í 2008. Teirra samgonga tók ikki við fyrr enn í februar og sat bara í 8 mánaðir. Nei tað vóru hini... - framskrivingar o.s.fr. Eiga nú alt Og nú hevur Tjóðveldi verið stuðulsflokkur hjá eini minnilutasamgongu í nakrar vikur seinasta summar, og tí skulu tey hava allan heiðurin av, at úrslitið gjørdist betri enn frammanundan mett. Eg havi fyrr róst Tjóðveldinum fyri teirra leiklut seinasta summar, og havi einki ímóti at endurtaka tað her. Men at tað nú skal geva teim­ um allan heiðurin... (sami flokkur, sum frásigur sær ábyrgdina av bæði 2003 og 2008)... – nei máti skal vera við øllum. Tjóðveldis­reyp Helgi Abrahamsen løgtingsmaður Á røttu kós Kaj Leo Holm Johannesen løgmaður Vøksturin í føroyska bú­skap­ inum (BTÚ) var uppá 7 % í ársins prísum frá 2009 til 2010 sambært Hagstovu Føroya. Hetta er ein tann størsti vøksturin í Evropa, har so at siga øll lond dragast við at koma burturúr búskaparliga aldudalinum. Vit kunnu tí gleð­ast um, at føroyski bú­ skapurin er á røttu kós, og at støðan er hugaligari nú, enn í 2008, tá ið búskaparliga baro­ metrið stóð sera lágt. Tað er yvirskot á hand­ ils­j­avnanum uppá 275 mió. í kr. 2010. Hallið í lands­rokn­ skapinum fyri 2011 gjørdist væl minni enn tær 538 mió. kr., sum annars mett í fíggj­ ar­løgtingslógini. Hallið í ár fer at liggja um 200 mió. kr. í mun til eitt væntað hall á fíggjarlógini fyri 2009 uppá heilar 780 mió. kr., og hallið á fíggjarlógini er, í mun til BTÚ, millum tey lægstu í Evropa. Uppskotið til fíggjar­karm­ arnar 2013 til 2017, sum fekk heiti “Á rættari kós”, hevur eisini fingið góð skoðsmál frá Búskaparráðnum, men ikki óvæntað, atfinningar frá andstøðuflokkunum. Men tað skal vera mítt ynski og áheit­an, at eisini andstøðan verð­ur við at samtykkja bæði rakstrarkarmarnar fyri 2013 og løgukarmarnar fyri 2013- 2024. Tað nyttar lítið at seta seg afturá og einans vísa, hvørji málsøki ikki skulu nertast. Okkum tørvar eitt muna­dygt kjak um, hvussu vit skapa vøkstur og ratio­ nali­sera almenna geiran, so vit fáa meira fyri minni. Vit fara at halda kósina og fremja tær neyðugu bygn­ aðarbroytingarnar. Megnað vit framhaldandi at skapa ein góðan búskaparvøkstur, so eru útlitini góð fyri at minka um arbeiðsloysi og skapa fólkavøkstur. Vit vita tó øll, at broytingar mugu til, um vit skulu megna at brynja okkara samfelag til fram­ tíðina. Men ikki allar broyt­ ingarnar verða væl lýddar.   Tung tøk eru tikin, og fleiri skulu takast Tær góðu søgurnar hava ringt við at sleppa framat í hes­um døgum. Tað er altíð lætt at standa á síðulinjuni og finnast at. Tað skulu vit sjálvandi eisini hava pláss til, men tað, sum vit veruliga hava tørv á, eru munadyggar loysnir. Tí hava vit eisini sett plenuklipparan til viks og farin undir at fremja veruligar bygnaðarbroytingar, og bygn­ aðar­broytingar merkj­ast. Tung tøk eru tikin, og eym­ar og umstríddar broyt­ ingar eru framdar. Eg skilji væl, at fólk ressast, nú tað ligg­ur í kortunum at hækka pen­sjónsaldurin. Vit vita tó øll, at pensjónsskipanin og pensjónsaldurin mugu broyt­ ast. Vit liva longri, og vit kunnu gleðast um, at fleiri pen­sjónistar kunnu njóta lívsins heyst. Tað merkir so aftur, at tað verða lutfalsliga færri á arbeiðsmarknaðinum. Vit mugu ei heldur gloyma, at verandi pensjónsaldur varð ásettur fyri áratíggjum síðani og í eini tíð, tá ið miðal­ aldurin var munandi lægri. Hinvegin vita vit eisini, at støð­an kann vera ymisk hjá fólki. Mong, sum í dag nærk­ ast pensjónsaldur, fóru longu út á arbeiðsmarknaðin sum tannáringar, og summi eru merkt av hørðum krops­lig­ um arbeiði. Meðan summi ynskja at verða longri á ar­ beiðsmarknaðinum, ber tað ikki til hjá øðrum, og hesum mugu vit taka atlit at.  Pensjónaldurin er tengdur at pensjónsnýskipanini, og mál­ið við pensjónsný­skip­ anini er eisini, at tað skal vera lokkandi hjá fólki at verða longri á arbeiðs­markn­ aðinum, samstundis sum atlit verður tikið at, at arbeiðslívið og heilsustøðan hjá fólki eru ymisk. Undanfarna sam­gonga arbeiddi við eini pen­sjóns­nýskipan saman við and­støðuni. Vit komu næstan á mál, men tíverri eydn­aðist ikki at fáa eina semju í lag. Arbeiðið við eini pen­sjóns­nýskipan er tikið upp­aftur, og eg vóni, at and­ støðan vil verða við, so vit fáa eina breiða semju um eina pensjónsnýskipan. Úlvurin kemur Dávur í Dali Unga Sjálvstýri