mikudagur 18. apríl 2012síða 4

Mikudagur 18. apríl 2012 · Nr. 45 4 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Álopin av svongum børnum Absalon Matras, sum mánamorgunin við bussi sínum kom heim aftur við Norrønu, fyrireikar nú sína 70. ferð við neyðhjálp til Rumenia og Pollands. Hann ætlar at halda fram við hesum neyðhjálpararbeiðinum, so leingi hann orkar Randi Jacobsen Vælgerandi arbeiðið hjá Absalon Matras á Norðoyri byrjaði í 1991. Nakrar ferðir var hann saman við dønum í Rumenia við klæðum og øðrum, og hann sá, hvussu ómetaliga stórur tørvurin var á neyðhjálp. – Eg helt, at hatta kundu vit tað sama sjálv gjørt, og av tí at eg koyrdi buss hjá Sámali Bláhamar tá, spurdi eg, um eg kanska kundi lænt ein buss frá honum, sigur Absalon Matras. Tað vísti seg, at um sama mundið høvdu onnur eisini bið­ ið um at sleppa at læna buss, og Sámal Bláhamar segði, at Absalon Matras átti at koma uppí ar­ beiðið. Soleiðis bar tað til, at Absalon Matras fór at gera túrar til Rumenia fyri samkomuna Immanuel, og hann gjørdi eisini sín­ar egnu túrar. Á sínum mongu ferðum hevur Absalon Matras verið víða um í Rumenia, og hann hevur eisini verið nógvastaðni í Pollandi. Áðrenn Absalon Matras fyllir bussin við klæðum og øðrum, hevur hann lagt frðaætlan, hvagar leiðin gongur júst tann túrin. Fleiri hjálparfólk – Eg havi fleiri tulkar í Rumenia, og teir tosi eg javnan við um, hvar vit eiga at fara at hjálpa. Tulk­ar­ nir eru úti og og tosa við fólk í økinum. Eisini tosi eg við komm­ unur, samkomur og onnur, sum orna alt fyri meg, til eg komi til landið. Klæðini, sum hann hevur við sær til Rumenia og stundum til Pollands, verða pakkað í kjallar­ anum í Christianskirkjuni í Klaks­ vík. Klæðni verða altíð pakkað í støddir, so lættari eru at býta út, tá ið bussurin kemur fram. Absalon Matras sigur, at tað ikki bara eru norðuroyingar, sum stuðla við brúktum klæðum og øðrum. Nógvir handlar í Klaksvík, Eysturoynni og í Havn ringja til hansara og bjóða honum eitt nú klæðir og skógvar, og tað sama gera privatfólk og samkomur. Tí hevur hann eisini ein minni bil, sum hann fer við runt í landinum og savnar inn í. Hann fer ongantíð einsamallur avstað í bussinum. Tað er neyðugt at kunna skiftast um at koyra, og gott er at vera fleiri fólk, tá pos­ arnir skulu býtast út. Nógv fólk hava hesi 20 árini verið við Absalon Matras í Rumenia og Pollandi, og onkuntíð er bíði­listi, men tað hendir eisini, at fólk biðja um at sleppa við, og tá ið tey so fáa tilboðið, siga tey nei takk. Tað er eitt sindur óheppið, tí Absalon Matras má hava onkran við sær. Tá ið hann fer avstað í august ella september, stendur ikki á at fáa fólk við, tí tá er veðrið so gott. Men um várið er ikki so lætt at fá fólk við, tí tá er tað so kalt um náttina. Nú seinast mundi Absalon Matras ikki fingið nakr­ an við sær, men tað eydnaðist kort­ini. Fleiri túrar um árið Í fjør var Absalon Matras tveir túr­ar í Pollandi og fimm túrar í Rumenia. Hann hevur rent seg í ein stóran trupulleika, og tað er krav­ ið í ES til bussar um ferðskivur. Hvør bilførari skal hava 28 ferð­ skivur, sum skráseta, hvussu leingi bussførarin hevur koyrt, nær ferðin er byrjað og annað. Tær kosta, og stór bót skal gjald­ ast, um ein bussførari ikki hevur kravdu skivurnar. Allar hesar ferðirnar eru kostn­ aðar­miklar. Fyri hvønn túr við Norrønu rindar Rumeniahjálpin fleiri túsund krónur. Haraftat kemur kostur og annað á ferðini. – Eg havi fingið ótrúliga góðan fíggjarligan stuðul bæði frá sam­ komum og einstaklingum, sum stuðla eftir førimuni. Tað er teirra máti at luttaka í arbeiðinum, sigur Absalon Matras. Heima hevur hann í fleiri ár koyrt skúlabuss og bussar við ferða­fólki, men óvist er, hvussu tað verður í framtíðini, nú hann er kom­in í eftirlønaraldur. Framvegis fátæksligt á bygd Hann hevur upplivað mangt og hvat á sínum mongu ferðum. Tey fyrstu árini, hann koyrdi í Eysturevropa, vóru fáir bilar at síggja á vegunum í býunum, men nú eru teir nógvir, og har eru nú eis­ini stórir og dýrir bilar at síggja. Hetta er úrslit av, at fleiri eystur­evropear eru farnir av land­inum og senda pening heim til fam­iljuna. Í Rumenia er sera stórt arbeiðsloysi, og heilt stórur part­ur av fólkinum arbeiðir uttan­ lands. Absalon Matras sigur, at í flestu býunum hava fólk tað betri enn fyri 20 árum síðan. Men fleiri av teimum fólkunum vita als ikki, hvussu illa stendur til úti á bygd. Tey fáast ikki til at skilja, hvussu vánalig støðan er. – Nógvastaðni er tað framvegis so, at tey ongan streym hava, einki ferðasamband einki nakað. Til tær bygdirnar kunnu vit ikki fara við bussi, men mugu leiga okkum ein minni vøruvogn, sum kann koyra eftir bønum ella í haganum, sigur Absalon Matras. Tað eru ikki minst romanarnir, eisini nevndir sigoynararnir, sum hava tað smátt. Hetta fólkaslagið hevur ikki besta orðið á sær, men tey hava eisini verið jagstrað í fleiri øldir og hava tí ilt við at fóta sær. Absalon Matras hevur hitt nógvar romanar á ferðum sínum. – Sjálvandi hugsa vit eisini um at geva teimum hjálp. Venur seg ikki við neyðina Hann hevur sæð nógva neyð hesi 20 árini. – Men man venur seg ongantíð við neyðina. Eg havi so ilt við at taka tað, tá ið skitin og skóleys børn koma rennandi til okkara og spyrja, um vit hava mat at geva teimum. Tey hugsa meira um mat enn klæðir, sigur Absalon Matras, sum sigur seg mangan hava felt tár. Á seinasta túrinum hitti hann eina mammu við tveimum børn­ um. Pápin hevði smittað børnini við tuberklum, og henda neyðars familja hevði ongar pengar at keypa heilivág fyri. Tá læt Absalon Matras tolkin fáa nakað av pen­ ingi at keypa heilivág fyri. – Har eru so nógvir tuberklar, og eg biði altíð tey, sum koma við mær, um at vaksinera seg. Sjálvur havi eg ongantíð vaksinerað meg, og eg skilji ikki, at eg ongantíð eri smittaður. Eg má bara biðja Gud verja meg, so eg kann gera hetta arbeiðið. Eina ferð har norðuri í Rumenia vitjaði hann í eini bygd. Fólk­ini vildu fegin vera blíð og fóru út í garðin og kiptu nakrar høn­ur. Eftir at gestirnir høvdu etið, sá hann børnini sita og súgva høsna­ beinini. Eina aðra ferð var hann og vitj­ aði heima hjá eini familju, sum beyð teimum eina máltíð. – Tá ið vit vóru liðug, segði kon­ an, at hetta var hennara fyrsta mál­tíð í tríggjar dagar. Tá stakk eg henni nakrar pengar í hondina. – Men ta óhugnaligastu upp­ liv­ingina hevði eg fyri trimum ár­um síðan. Tá vóru vit noydd at flýggja, tí vit vórðu álopin av svong­um børnum og vaksnum, sum vildu hava mat og klæðir, sig­ur Absalon Matras. randi@sosialurin.fo í meldrinum Absalon Matras: