fríggjadagur 20. apríl 2012síða 44

nr. 46 · 20. apríl 2012 8 VIKUSKIFTI Bøkur Inna Törnroos inna@sosialurin.fo Alfons Åberg gjørdist fyrstu efrð Álvur Ákason í 1988, tá ið fyrsta bókin um hann kom út á føroyskum. Tá var Alfons Åberg, sum hann eit­ ur á upprunamálinum og á donskum, longu væl kendur í Føroyum. Síðani tá eru 10 bøkur týddar til føroyskt – og fleiri av teimum eru útseldar. Bøkurnar eru millum tær mest læntu á bókasøvnum í Norðurlondum og eru týddar til 30 ymisk mál. Fyri teimum, ið ikki kenna Álv, kann hann best lýsast sum ein heilt van­ligur smádrongur, sum býr saman við pápa sínum í einari íbúð onkustaðni í heim­ inum. Hann er ikki stórur, ikki sterkur og honum dámar ikki at klandrast. Men hann er glaður og dámar at arga, og kann eisini blíva illur og øvundsjúkur. Øll børn kunnu kenna seg aftur í Álvi, og tað er kanska tí, hann er so elsk­aður, sum hann er. Søgur úr gerandisdegnum Høvundin Gunilla Bergstrøm bæði teknar og skrivar bøkurnar. Hon hevur í sam­røðum sagt, at hon er ikki áhugað í at skriva ævintýr, men um veruleikan og gerandisdagin, sum hann er. – Ongar prinsessur, ævintýr og rúmdar­menn. Ongar lekrar myndir og mest av øllum ongar søtar lygnir. Eg vil skriva sannar søgur um verulig fólk, júst so sum vit eru í gerandisdegnum, skriv­ar hon á heimasíðuni alfons.se. Tað kann vera søgur um at sakna ein vin, at ræðast grýlur, og um at jólini eru yvirstaðin. Alt slíkt, sum børn kenna seg aftur í. Eftirsum tað eru 40 ár, síðan fyrsta bókin varð skrivað er samfelagið nógv broytt – pápi Álv roykir til dømis. Høv­ undin Gunilla Bergstrøm er ímóti at broyta nakað í bókunum, men eitt er tó broytt. Tað var nevnliga so, at í einari av bóknum vildi Álvur hava okkurt at drekka, tá hann var farin í song. Pápin kom inn við einum glasi av saft, men hetta vildu tannlæknar broyta, eftirsum at saft ikki er gott at drekka, tá børn eru farin til songar. Tí er gula saftin í bókini »Góða nátt, Álvur« broytt til vatn. Meira á føroyskum Ein spurningur, ið ofta verður spurdur, men sum ikki hevur nakað svar er uppá, er, hvar mamman er. Er hon deyð, horv­in ella er tað hon, sum sigur frá? Ongin veit! Higartil eru 25 bøkur um Álv Ákason. Seinasta bókin »Skratta lagom, sa pappa Åberg« kemur í heyst. Bóka­ deild Føroya Lørarafelags, ið gevur bøkur­nar út í Føroyum, hátíðarheldur føðingardagin við at geva tvær nýggjar bøkur um Álv út. – Vit ætla at geva tvær nýggjar bøk­ ur út: Álvur við styrki-posanum, sum kom í mars (upprunaútgávan kom í Svøríki í fjør) og so ta nýggjastu, sum kemur út í Svøríki og nógvum øðrum londum við í heyst: »Skratta lagom, sa pappa Åberg«. Tað kann eisini vera, at vit fara at geva onkra av teimum eldru út á føroyskum, sum enn ikki eru týddar. Har eru fleiri avbera góðar eftir, sigur Niels Jákup Thomsen, sum øll árini hevur týtt bøkurnar um Álv Ákason. Fekk føroyskt navn Navnið Álvur Ákason var tað Jóhan Hendrik Poulsen, ið kom við. – Eg var um tað mundið á týðara­ skeiði á Fróðskaparsetrinum og spurdi Jóhan Hendrik Poulsen, um hann hevði eitt uppskot til føroyskt navn, tí eg helt ikki, at Alfons riggaði á føroyskum. Hann hugsaði seg um eina løtu og skeyt síðan upp, at nevna hann Álv Ákason. Navnið Álvur er ikki so vanligt, men sera fitt, haldi eg, og tí varð svenski Alfons Åberg til føroyska Álv Ákason, greiður Niels Jákup Thomsen frá. Í ár eru 40 ár liðin, síðani fyrsta bókin um Álv Ákason varð útgivin. Hetta verður hátíðarhildið við framsýningum og nýggjum útgávum av vælumtóktu bókum um Álv Álvur Ákason fyllir 40 ár Soleiðis eitur Álvur á ymiskum málum Afrikanskt : Dawie Arabiskt : Burhan Brasilia : Alho Åberg Danmark : Alfons Åberg Ongland: Alfie Atkins Iran : Alfons Åberg Finland : Mikko Mallikas Frakland : Alphonse Belgia : Ate Attema Føroyar : Álvur Ákason Holland : Alfons Alfrink Ísland : Einar Áskell Israel : Alfons Italia: Alfons Aberg Japan : Alfons Lettland : Alfons Obergu Noregi : Albert Åberg Romania : Ardom Serbokroatia : Alfons Åberg Somalia : Guuled Spania : Alfonso Svøríki : Alfons Åberg Tigrinja : Alfons Turkaland : Alfons Åberg Tyskland : Willi Wiberg Wales : Ifan Bifan