fríggjadagur 5. mars 2004síða 2

2 Nr. 45 - 5. mars 2004 Nr. 45 - 5. mars 2004 3 Gera meira við bátastevnu Vestmanna: Leygardagin 15. mai verður Vestmanna Ítróttarfelag 65 ár. Í tí sambandi verður meira gjørt burtur úr bátastevn- uni, sum hevur verið hild- in í Vestmanna seinastu tvey árini. Á bátastevnuni eru bát- ar úr øllum landinum komnir til Vestmanna, har fólk hava hugna sær við sangi, tónleiki, og fólk hava gingið borð um borð og reypa. Tiltakið hevur eydnast væl, og í ár verð- ur enn meira gjørt burtur úr við tiltøkum á kaiøkin- um og við dansi í ítróttar- høllini. Skráin fyri bátastevn- una verður kunngjørd í næsta mánaði. Leita eftir evnum til virðisløn Norðurlandaráðið letur í ár fyri tíggundu ferð Nátt- úru- og umhvørvis-virðis- lønina. Virðislønin, ið er 350.000 danskar krónur, verður givin til eina priv- ata ella almenna fyritøku, felagsskap ella einstakl- ing, sum hevur víst serligt áræði innan náttúru- og umhvørvisvernd. Náttúru- og umhvørvis- virðislønin verður í 2004 latin onkrum, sum mið- víst hevur arbeitt ellar ar- beiðir fyri at verja norður- lendska havumhvørvið ella hevur givið íkast til verju av hesum. Øll kunnu innstilla evni til náttúru- og umhvørvis- virðislønina. Ítøkilig inn- stilling, sum skal skrivast á serstakt oyðiblað, skal vera dómsnevndini í hendi í seinasta lagi fríggjadagin 30. apríl í ár. Adressan er: Nordisk Råds Natur- og Miljøpris, Den Danske Delegation, Christiansborg, DK-1240 København K, har oyði- bløð kunnu fáast, eins og tey kunnu fáast á internet- adressuni www.nord- en.org. Virðislønin fyri 2004 verður latin í sambandi við fundin hjá Norður- landaráðnum í Stockholm 1. til 3. november. Læra at taka ímóti fólki 12. og 13. mars skipar Samskifti fyri tveimum skeðum í sølu og tænastu. Endamálið við skeiðun- um er at geva starvsfólk- um nøkur hent amboð, ið gera tað lættari at fáast við sølu og tænastu, og harvið kunnu tey selja meira. Tá ið skeiðið er liðugt, vita allir luttakararnir um móttøku av viðskiftafólki og onnur sølu- og av- g reiðsluviðurskifti. Skeiðið er ætlað øllum, sum selja og veita tæn- astur ella hava áhuga fyri hesum. Skeiðið er tríggjar tímar langt og verður í hølunum hjá S&K í Havn. Tilmeld- ingarfreistin er 10. mars. Gráøki skulu burtur Landsstýrismaðurin í mentamálum, Jógvan á Lakjuni, og landsstýris- maðurin í almanna- og heilsumálum, Hans Pauli Strøm, hava tikið stig til at seta ein landsstýris- bólk, sum skal samskipa almenn tilboð til fólk, ið bera brek. Tann vantandi samskip- anin av verandi tilboðum og tiltøkum er ein ótol- andi trupulleiki, sum ofta førir til eina sanna oyði- markargongd frá mynd- ugleika til myndugleika. Síðani mai 2002 hava fólk í fyrisitingini og um- boð fyri MBF arbeitt við at kortleggja gráøkini, sum eru tey øki, ið eingin politiskur myndugleiki tekur sær av, tí tað ikki er greitt, hvør hevur ta enda- ligu ábyrgdina. Í landsstýrisbólkinum eru landsstýrismaðurin í almanna- og heilsumálum og landsstýrismaðurin í mentamálum fastir limir. Ætlanin er, at aðrir lands- stýrismenn skulu luttaka á fundunum, tá hetta gerst neyðugt. Suðuroyingar vilja leggja saman Suðuroy: Ein stórur meiriluti av fólki í Suður- oynni vil hava kommunu- samanlegging í oynni. Hetta vísir ein kanning, sum Granskingardepilin fyri Økismenning hevur gjørt. 490 av teimum 502, sum tóku lut í kanningini, svar- aðu upp á spurningin, um teirra kommuna skal leggja saman við aðrari kommunu. Ein stórur meiriluti av hesum – heili 73,9% – svaraðu ja, at tey hildu, at teirra kommuna eigur at leggja saman við eini aðrari kommunu. 15,5% svaraðu nei, meðan 10,6% søgdu seg ikki vita. Tað er áhugavert, at meðan fólkið í Suður- oynni er fyri samanlegg- um, eru kommunalu pol- itikararnir ímóti. Tað gamla fær nýtt lív á Seyðisfirði Fleiri av gomlu hús- unum á Seyðisfirði eru livnað upp aftur seinnu tíðina. Heldur enn at lata tey enda sum summar føroysk- ar bygdir við tómum húsum í gomlu bygd- unum og nýggjum út- jaðara í bønum, hava seyðisfirðingar givið gomlu húsunum bæði lív og sál aftur Edvard Joensen Seyðisfirði: Gomlu veggirnir standa enn út móti vegnum, men innanveggja sjóðar av nýggjum lívi. Vit eru á Seyðisfirði, her fólk rættiliga eru farin und- ir at seta gamlar bygningar í stand og brúka teir til bæði vinnuligt og bústaðar endamál. Eitt dømi um hetta fyri- takssemi er Hótel Aldan á Seyðisfirði, sum eini ung hjún, ið nýliga eru komin aftur av lestrarferð í Dan- mark, hava átikið sær at reka fyri eit felag, sum stovnað er til at reka hotel í bygningunum, sum felagið eigur. Her er ikki talan um at byggja nýggjan stóran hot- elbygning við øllum tí, sum eitt nýmótans hotel »eigur« at hava. Her verður eitt gamalt hús sett í stand at virka sum gisitingarhús, Meginstøð, við fleiri »sat- elithúsum« rundanum. Og tað riggar óføra væl at hava eitt høvuðshús og so fleiri gistingarhús í grannalagn- um. Enn er bara tað eina hús- ið gjørt ordiliga liðugt, og tað er ikki hvøuðsbygning- urin. Hann er bara umvæld- ur í veghæddini, har mat- stovan og móttøkan eru. Men tað er so afturfyri rætt- iliga hugnaligt. Húsið er gamalt. Frá 1898. Hetta er eitt gamalt norðmanshús. Timburhús, sum er klætt við bylgju- blikki og hvíttmálað við stórum, reyðum vindeygum og reyðum taki. Tá tú sært sjálvan bygningin uttan, er ein tann fyrsta samanber- ingin beinanveg, at hetta líkist rættiliga nógv gamla handlinum hjá Kjølbro í Klaksvík. Stílurin tykist at vera tann sami. Longur úti í bygdini hevur felagið, sum eigur Hótel Alduna, gjørt eini onnur gomul hús í stand innan. Fullkomuliga frá grundini av eru tey um- væld, og eru nú besta hotel, ynskjast kann. Og kortini hava tey, sum her hava staðið fyri, klárað at halda tann gamla stílin og gamla andan í húsinum. Innrættað sum tey eru við nýggjum møblum, ið kort- ini síggja út, sum møblarnir í slíkum herskapshúsum hava sæð út umleið næst- seinasta aldarskifti. Her er av sonnum skila- góð útbygging farin fram, sum hevur alt spildurnýtt fram uttan at hava skatt tað gamla. Heldur hinvegin rættiliga lívað tað uppaftur. Hetta er tungt tak og hev- ur kravt nógvar pengar, sum so skulu vinnast inn aftur frá ferðafólki, ið vón- andi skulu koma hendan- veg, siga ungu vertsfólkini. Men trúgva upp á til- takið, og tað er hálvt verk- ið. Á Seyðisfirði hava tey dugað væl at fingið lív aftur í gomlu húsini, soleiðis at miðbýurin heldur enn at gerast ein spøkilsisbýur við spildurnýggjum húsum í útjaðaranum er vorðin ein livandi býur við sál og atmosferu Mynd: Edvard Joensen Á Seyðisfirði fegnast fólk um, at føroyingar valdu at lata ferju teirra sigla higar, tá Smyril byrjaði mill- umlandasiglingina í 1975 VITJAN Edvard Joensen Seyðisfirði: Seyðisfirðingar ivast ikki í, at føroyingar eiga stóran part av æruni av, at lív aftur er í býnum. Seyðsfjørður livnaði uppaftur, tá Smyril í síni tíð byrjaði sigling mill- um Tórshavn og Seyðis- fjørð. – Tað var avgerðin hjá Strandferðsluni við táver- andi stjóranum Tummasi Arabo og landsstýrismann- inum Finnboga Isaksen - nú Ísakson, blðm. - saman við framtakshugðaum fólki av Seyðisfirði og her á leið, sum gjørdi, at Seyðisfjørð- ur líkasum kom veruliga aftur á landkortið. Serliga tá hugsað verður um øll tey fremmandu ferðafókini, sum nú hvørt ár koma hendanveg við Norrønu, sigur umboðsmaðurin hjá Smyril Line á Seyðisfirði, Jónas Hallgrímsson. Hann ger ikki ov lítið av í síni hálovan av føroyingum og tí, ið staðist hevur av samstarvinum millum Seyðisfjørð og føroyingar. Vit sita inni á avgreiðslu- skrivstovuni hjá Smyril Line á Seyðisfirði, har Jón- as Hallgrímsson bjóðar há- karl og turran fisk við øll- um tí, ið íslendingar halda hoyra til hesar rættir. Turri fiskurin á Seyðisfirði er tann besti í øllum Íslandi, er hann ivlaeysur um. Tað var lítið virksemi á Seyðisfirði í fyrru helvt av og mitt í sjeytiárunum, sigur Jóna Hallgrímsson. Men tá tað so frættist, at føroyingar høvdu ætlanir um at byrja ein ferjurutu yvir á Eysturlandið, varð av álvara farið undir at ávirka teir til at leggja rutuna á Seyðisfjørðin. Talan var um tvey pláss, siglast kundi til, sigur hann. Og føroyingar valdu so Seyðisfjørðin fram um Reyðafjørð, sum liggur nak- að syðri á Eysturlandinum. Í dag er lív aftur í býnum, og Seyðisfirðingar síggja fram til, at Norrøna fer at sigla fast um veturin eisini. – Tað gleddi okkum al- mikið, tá gjørt varð av, at Norrøna skuldi í fasta vetr- arsigling millum Seyðis- fjørð og meginlandið, sigur Jónas Hallgrímsson. So mikið størri var vónbrotið eisini hjá okkum, sum hjá øllum øðrum, tá tað frætt- ist, at tað bara gjørdist tann eini túrurin á hesum sinni orsakað av skaðanum, Norrøna fekk. Men vit gleða okkum so mikið meira, til hon kemur aftur, sigur hann. Føroyingar høgt í metum á Seyðisfirði Jónas Hallgrímsson, umboðsmaður hjá Smyril Line á Seyðisfirði, fegnst um, at føroyingar valdu Seyðisfjørðin til havn hjá fyrst Smyrli og síðan Norrønu á Eysturlandinum Mynd: Edvard Joensen Okkara kæri pápi, verpápi, abbi, langabbi og vinur Árnfinnur Helmsdal andaðist á Landssjúkrahúsinum mikudagin 3. mars, 84 ára gamal. Farið verður úr Landssjúkrahúskapellinum fríggjadagin kl. 17.00. Jarðarferðin verður úr Havnar kirkju leygardagin kl. 13.00. Familjunnar vegna Fróði, Egil Poula Tey, ið vilja minnast Finn, kunnu lata Pensionistafelagnum í Havn eina gávu, konto í peningastovnunum. Tingmanning Sam- bandsfloksins hevur enn ikki viðgjørt formansspurningin, sum skal avgreiðast á landsaðalfundi 26-27. mars, og í løtuni verður bíðað eftir, hvat valfeløgini eru komin fram til FORMANSVAL Heini í Skorini Nakað síðani váttaði ting- maður Sambandsfloksins í Havn, Kaj Leo Johannesen, at hann av álvara umhugs- aði at stilla upp á lands- aðalfundi Sambandsflok- sins seinast í hesum mán- aðinum. Suðurstreymoyar sambandsfelag, Føroya Væl, váttaði saman við Norðoya Sambandsfelag, at stuðul teirra fór til Kaj Leo, meðan hini valfeløgini ikki høvdu tikið nakra avgerð um, hvønn tey kundu hugsa sær skal gerast nýggi leiðari floksins. Tingmanningin bíðar Alfred Olsen, virkandi for- maður í Sambandsflokk- inum, sigur í stuttari við- merking, at tingmanning floksins enn ikki hevur viðgjørt formansspurning- in, og at tingmanningin í løtuni bíðar eftir útmeld- ingum frá valfeløgunum kring landið. Hann undirstrikar tó, at spurningurin skjótt skal viðgerast av tinglimunum, og at endamálið við við- gerðini er greitt. - Vit fara at miðja ímóti at kunna standa saman um eitt formansvalevni, og vónandi verður hetta gjør- ligt, sigur Alfred Olsen. Hann vil ikki gera við- merkingar til sín egna leiklut á landsfundinum 26- 27. mars í Læraraskúla- høllini í Havn, og fáa vit sostatt ikki at vita, um núverandi formaðurin ætlar at ogna sær sessin perma- nent. Enn er Kaj Leo Johanne- sen sostatt einasti, sum alment hevur boðað frá sínum ætlanum, meðan bíðað verður eftir, hvat val- feløgini og tingmanningin koma til í nærmastu fram- tíð. Eingin avgerð um sambandsformann Í dag kl 17 fer Gunnar at spæla á pallinum í SMS, har hann eisini fer at skriva auto- grafar. Kl. 18.30 ber til at tjatta við hann á sms.fo KONSERT Vinnarin av »Stjørna í eitt kvøld« og hálvi føroying- urin Gunnar Mikkelsen kemur nú á fyrsta sinni til Føroyar at spæla.Gunnar hevur dugnaligar føroyskar tónleikarar afturat sær, hesir eru Kim Hansen, James Olsen, Jóhannes Á Rógvu Joensen og Jens Marni Hansen. Fríggjakvøldið fara hann og føroyska manningin at spæla í Eclipse og leygar- kvøldið verður stórt dansi- tiltak í Mentanarhúsinum í Fuglafirði. Men áðrenn hann trínur á pallin í hesum báðum dansistøðunum, fer hann at hita upp á Torginum í SMS. Framførslan í SMS verður fríggjadagin kl. 17.00, og fer hann at framføra nøkur løg "unplugged". Aftaná skrivar hann autografar á pallinum. Og ikki nóg mik- ið við tí, so ber til hjá øllum føroyingum og útlendigum fyri tann skuld, at tjatta við Gunnar á heimasíðuni hjá SMS, www.sms.fo Tjattið byrjar kl. 18.30 og varar í umleið ein tíma. Annar kemur Gunnar út við fløgu í næstum, og á ferðini í Føroyum verða fleiri av nýggju løgum hansara at hoyra. Hann fer tó eisini at framførða kend løg hjá øðrum tónleikarum. Tað er heimskenda plátu- felagið Universal ið gevur út fløguna hjá Gunnari. Gunnar Mikkelsen í SMS AÐALFUNDUR Leygardagin 6. mars kl. 16 hava Føroya Ellisakfør aðalfund. Føroya Ellisakfør er felag fyri tey, ið hava alsk til gamlar bilar og motor- súkklur. Felagið varð stovnað í 1992, og hevur til enda- máls at virka fyri áhuga- málum hjá nevnda mál- bólki. Felagið hevur fe- lagshøli yvir við Strond 22 í Havn, men felagið leigar eisini gamla vatn- brunnin undir Gráasteini í Havn, sum er settur í stand soleiðis, at hann kann hýsa akførum und- ir tryggum – og turrum – umstøðum. Ætlanin við brunninum er at seta á stovn eitt tekniskt forn- minnissavn. Bilasøgan í Føroyum gongur aftur til 6. mai í 1922, tá tann fyrsti bil- urin kom til landið – ein Ford TT, lastvognur, sum Johannes Olsen og Júst Sivertsen í Havn keyptu frá Vilhelm Niel- sen og Wenzel Petersen, sum høvdu smiðju í Quillingsgarði í Havn. Formaður í Føroya Ellisakførum er Ingi Justinussen. Hini í nevndini eru: John William Old, Hans Jørn Nielsen, Jens Reinert og Johan Beder. Ellisakfør aðalfund C M Y K 3 2