fríggjadagur 11. mai 2012síða 40

nr. 53 · 11. mai 2012 4 VIKUSKIFTI Samrøða Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Hann er tann royndi fiskimaðurin. Tann bersøgni skiparin av bygd, sum sig­ur sína hjartans meining. Hart. So at øll hoyra – og summi mugu halda fyri oyruni. Hann er tann av verandi ting­maning, sum hevur sitið longst í løg­ting­inum. Fyrstu ferð valdur í 1984, burtur eitt skifti fyri nøkrum árum síðani, men gjørdi comeback á seinasta løgtingsvali. Nú er Henrik Old ein útdoyggjandi rasa í løgtinginum. Tann seinasti fiski­ maðurin, sum er eftir í landsins parla­ menti. Tá ið hann setti seg í stólin í løg­tinginum fyrstu ferð, hevði hann sigl­andi menn undir liðini á sær, og stundum vóru 12 ella 13 menn, sum høvdu siglt, partur av tingmanningini. Nú skal hann fóta sær millum aka­ demik­arar, lærarar og onnur bókliga út­búgvin fólk við fáum politiskum royndum. – Eg havi ilt við at blíva samdur við nógv av teimum nýggju fólkunum. Eg havi eina aðra meining enn nógv av teim­um, og hóast fólk lurta, so er tað ikki altíð, at tað ber til at fáa alt ígjøgnum, tí tað er eitt heilt annað fólka­slag, sum situr í tinginum nú, saman­borið við tá eg kom fyrstu ferð í løgtingið í 1984, sigur Henrik Old. – Stór útskifting hevur verið hesi árini, og av øllum teimum tingfólkunum, sum vórðu vald í 1990, eri bert eg eftir. Poul Michelsen var eisini valdur í 1984, men hann var nógv ár burtur frá løg­tinginum. Tað er eingin eftir av van­ligum menniskjum í løgtinginum, um eg kann siga so. Tá ið eg kom í løgtingið, vóru vit eini 13-14 menn, sum høvdu havt við fiskivinnu at gera. Í dag eri bert eg eftir av fiskimonnunum, og við hvørt kenni eg meg eitt sindur fremm­an­dan í tinginum. Og tað kann stundum eisini verða trupult at fylgja við í orðaskiftinum, tí tað er so høgt­ flúgv­andi, at eg má klípa meg í læri fyri at vita, um eg eri í Føroyum. Facebook órógvar Henrik Old sigur uppliva eina ting­ manning, sum hugsar meira um at sleppa á Facebook ella í fjølmiðlarnar at markera seg, enn um at luttaka í orða­skiftinum í løgtinginum. – Alt tað yngra fólkið situr í løg­ tinginum við eini teldu framman fyri sær. Summi eru á Facebook, og summi senda tíðindaskriv út við pá­standum um tað, sum tey hava avrikið í løg­ tinginum. Tað virkar púra hen í tað bláa í mínari verð. Eg haldi, at í fleiri førum kemur Facebook fram um orðaskiftið í løgtinginum. Og fólk hungra eftir at gera vart við, at tey hava verið við í onkrari atkvøðugreiðslu í tinginum, men tað er jú arbeiðið hjá teimum at at­kvøða, sigur Henrik Old. – Alt hetta ger, at orðaskiftið í løg­ tinginum verður forkvaklað, og tú sært, at summi fólk eru ikki við, hóast tey eru til staðar. Serliga samgongufólk tykjast úrkoblað, og eg sakni, at tey fara upp á røðarapallin at siga sína meining. Tað ringasta av øllum er, at tingfólk ikki siga sína hugsan um tey ymsu málini. Tað er bedrøviligt fyri eitt demokratiskt land, at fólk ikki vilja ella tora ella ikki kenna seg í standi til at siga sína mein­ ing í tinginum. – Nú eri eg ikki á Facebook, og eg eri kanska eitt sindur afturhaldandi í so máta. Mær dámar betur at tosa við fólk, og tað geri eg nógv av. Men eg haldi, at Facebook hevur eina keðiliga ávirkan á kjakið í løgtinginum, tí fólk halda tað verða vigtigari, at tey fáa sagt úteftir, hvat tey hava atkvøtt fyri ella ímóti, heldur enn at taka lut í orða­ skiftinum. Hyggur tú út yvir salin, so sært tú, at nógv fólk sita við telduna, tykjast fráverandi, og fylgja ikki við í tí, sum fer fram í tinginum. Tað kann verða, at tey gera tað alíkavæl, men sita tey við proppum í oyrunum, er tað av­ markað, hvussu nógv tey kunnu hoyra av orðaskiftinum. Eg haldi, at Face­book ger, at tað er alt ov lítil luttøka í orða­ skiftinum í tingsalinum. Gransking út í rúmdina Nú um dagarnar samtykti løgtingið, at fæið frá sjúkrakassunum skuldi koyrast í ein granskingargrunn – umleið 30 milli­ón­ir krónur. Hetta upplivdi Henrik Old sum eitt margháttligt mál. – Alt skal granskast, og tað er líka­ mikið, hvat orðskiftið er um, so verð­ ur tú bombaður í høvdið við, at ein gransking vísti tað og tað, og so skalt tú tiga. Nú hava vit fingið ein gransk­ ingar­grunn við 30 milliónum krónum frá sjúkrakassunum. Uppskotið var ikki meira enn samtykt, so vóru fýra fólk út og boðaðu frá, at júst tey høvdu av­ gerandi atkvøðuna í málinum og høvdu yvirtalað øll hini til at samtykkja upp­ skotið. – Og nú fáa tey so loyvi at granska við pengunum úr granskingargrunninum, men 90 prosent hoyrir tú ongantíð nakað til aftur. Tað hvørvur út í rúmdina, og pengarnir fara sama veg. Tey, sum duga best at skriva eina umsókn, fáa pengar­nar, men úrslitið kunnu vit altíð diskutera, tí tað kemur lítið og einki burtur úr hesi øgiligu granskingina, Henrik Old er skiparin av bygd, sum heldur dundurtalur millum tey útbúnu í Havn. Hann er tann av verandi tingmaning, sum hevur sitið longst í løgtinginum. Men hann er eisini ein útdoyggjandi rasa – seinasti fiskimaðurin í tinginum. Vit hittu hann til eitt prát um tingarbeiði og órógvið av Facebook, um at brøla og um akademiska orðaskiftið Seinasti sjómaðurin