fríggjadagur 1. juni 2012síða 50

nr. 62 · 1. juni 2012 14 VIKUSKIFTI Bakgrund Janus á Ryggi post@sosialurin.fo Altjóða spurnarkanningar úr fleiri londum hava leingi víst, at danir, saman­ borið við onnur lond, sum heild leggja nógv minni í religión enn onnur fólk. Sambært tølum frá Gallup Danmark seta sløk 25 prosent av dønum ongan­ tíð fótin innum kirkjugátt. Og í hinum end­anum eru tað bert sløk 6 prosent sum vitja kirkjuna hvørja viku. Úti í heimi er Danmark ímyndin av teimum sekuleru virðunum, og er síðani Muhammed kreppuna í 2005 vorðin ímynd av anti-fundamentalismu. Danska serstøðan á religiøsa øk­ inum fekk fyri nøkrum árum síðani ameri­kanska samfelagsfrøðingin Phil Zuckerman til at skriða sær í nakkanum. Zuckerman hevði fingið til uppgávu at gera hagtøl yvir, hvussu nógv »ikki trúgvandi« vóru til í heiminum, tí hesi tøl manglaðu samanborið við onnur religións hagtøl. Tá hann samanbar hag­tøl frá ymsum londum, gjørdist hon­um greitt, at Danmark og Svøríki vóru millum teirra, ið áttu flest fólk, ið lýstu seg sum »ikki religiøs« og søgdu seg leggja minst í religión. Samstundis visti hann frammanundan, at Danmark, saman við hinum norðanlondunum, taldist millum heimsins hægst mentu væl­ferðar­samfeløg, umframt at hava »lukkumet« í miðal per íbúgva. Forvitni fekk ræðið á honum. Kanska onkur saman­hangur var at finna millum tímiligu lukkuna og vantandi hugin til religión? Mundu danir og sviar nú veruliga leggja so lítið í religión, sum hag­tølini góvu ábendingar um? Og mundi okkurt religiøst ikki goyma seg handan irreligiøsu fasaduna? Hann setti sær fyri at finna fram til, hvat búði handan irreligiøsu hagtølini og flutti til Danmarkar. Í eitt ár gjørdi hann longri samrøður við 150 danir og sviar um teirra tilknýti til tað religiøsa. Sam­røður­nar tóktust vátta irreligiøsu hagtølini: hóast danir vóru fegnir um sín kristna mentanararv, fyltu trúar­spurn­ ingar og religión sum heild veruliga sera lítið í gerandisdegnum. Religiøsir spurn­ingar komu í stóran mun á aftastu røð. Eftir stendur spurningurin hví so stórur munur man vera á Danmark og Svøríki, samanborið við eitt nú Føroyar og USA, har religión tykist fylla væl meiri í ger­andis­degnum hjá nógvum fólkum? Nóg mikið í sær sjálvum Ein radikal frágreiðing uppá donsku støðuna kemur úr USA. Samfelags­ Í Danmark verður dúgliga kjakast um tómar kirkjur og minkandi áhuga fyri fólkakirkjuni og hennara trúboðan. Og úti í heimi er Danmark vorðið kent sum eitt av heimsins minst religiøsu samfeløgum. Samstundis hava religiónsfrøðingar roynt at givið sítt boð uppá irreligiøsu støðuna Millum heimsins minst religiøsu samfeløg