mikudagur 13. juni 2012síða 2

Mikudagur 13. juni 2012 · Nr. 67 mikudagsblaðið Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Tað er løgið, sum fólka­tings­ menn okkara altíð skulu vera ó­samd­ir. Vit sóu tað í makrel­mál­ i­num, tá ráðharrin skuldi hava heim­ild til at at­kvøða í revs­i­málinum móti før­oy­ing­ um í um­hvørv­is­nevnd­ini hjá ES. Tá segði Edmund Joensen seg hava alla an­dstøð­una aft­an fyri seg – tey fóru øll at mæla til, at ráð­harr­in skuldi at­køvða ímóti. Men tá til stykk­is kom, var tað vara­ mað­ur­in hjá Sjúrði Skaale, sum at­kvøddi ímóti, meðan and­støð­an als ikki gjørdi, sum Ed­mund Joensen hevði boð­að frá: Annaðhvørt segði Ed­mund ósatt, ella lumpaði and­støð­an Ed­mund. Hes­aferð snýr ósemjan seg um frið­ing av øki í Suð­ur­at­l­ ants­havi fyri hvalaveiðu. Á næsta fundi í Altjóða Hval­a­v­ e­i­ð­i­nevndini, IWC, ætl­ar Dan­ mark at atkvøða fyri. Hetta heldur Edmund Jo­ensen vera í fínasta ordan, með­an Sjúrður Skaale heldur sum landsstýrið, at stjórnin skal atkvøða ímóti. Og í botn og grund er tað sera naivt at hava ta støðu, at stjór­n­in skal atkvøða við um­hvørv­is­fel­ ags­skapum í Altjóða Hvala­ veiðinevndini, har Dan­ mark bara er fyri at um­boða Føroyar og Grøn­land. Tað gav at bíta fyri nøkr­um árum síðani, tá rætt­i­lig orrusta var millum Atla Dam, løg­mann, og Poul Nils­son, ráð­harra danska Javn­að­ar­floks­ins, júst um eitt líkn­andi mál, har danska stjórn­in ætl­aði at ganga ímóti Grøn­landi og Føroyum. – Eftir okkara tykki hava lands­stýr­ið og Sjúrður rætt, með­an støðan hjá Edmund tyk­ist óbúgvin og illa um­ hugs­að. Tað vóru ræðandi hagtøl, sum sosio­ log­ur­in Hans Pauli Strøm bar fram í tíð­inda­send­ingini á Rás2 á middegi í gjár. Hann segði, at frá­flyt­ing­in í dag kann berast saman við frá­flyt­ ing­ina í kreppu­num í fimmti- og seks­ti­ár­u­num. Mun­ur­in er bara tann, at tey ár­ini var burð­ar­av­lop­ið so mik­ið stórt – tað lá uppi á 600, so hó­ast stóra frá­flyt­ing ár undan ári, so var fram­ vegis yvirskot av fólki. Í dag er støðan øðrvísi. Fráflyt­ ing­in lík­ist í tølum henni fyri fimm­ ti árum síð­ani, men burð­ar­av­lop­ið er so lít­ið – heilt niður móti 200, at fólka­tal­ið mink­ar, tí at tal­ið av teim­ um sum flyta av landi­num er størri, enn talið av føddum minus deyð­ um. Og tað er ein skeiv og ræð­andi gongd. Hans Pauli Strøm segði eisini, at tá vit tosa um søguliga lágt burð­ ar­avlop, so hevur hann leitað heilt aftur til 1885 fyri at finna eitt burð­ ar­avlop, sum var eins lágt – og tá búðu einans 13.000 fólk í Føroyum. Løgmaður er sum vera man ikki álvu­lig­ur við støðuna. Hann segði við Rás2 í gjár, at hetta er ikki eitt mál, sum ein lands­stýr­is­sam­gonga eina megn­ar at loysa, men at her mugu tak­ast saman hendur millum and­støðu, sam­gongu og vinnuna, tí hesin trup­ul­l­eik­in er so stórur, at hann má loys­ast í felag. Tað er sjálvandi gott, at løgmaður hev­ur ta støðuna, og soleiðis rættir út hond. So er bert at vóna, at hann megnar at fáa andstøðuna og vinnu­ na við – og at allir partar kenna sín ogn­ar­lut í eini virðiligari loysn. Sjálv­ur nevnir løgmaður neyðugar vakstr­ar­ætl­anir mugu stingast út í kort­ið, og at vit skulu ansa eftir óndu ringrásini við bara at spara og spara, tí vit kunnu ikki spara okk­um úr øllum. Hann nevndi, at vit skulu raðfesta Fróðskaparsetrið hægri, at vit leggja Vinnuháskaúlan undir Fróðskaparsetrið, eins og Hav­stov­ una við sínum granskarum – og so sam­starv við vinnu­lív­ið. Hann held­ur, at tey ungu skulu kunna hava møg­u­leik­an til ein­ar fimt­an hægri út­búgv­ing­ar á bache­lor­stigi – út­búgv­ing­ar, sum vit veru­liga hava brúk fyri til at skapa bú­skap­ ar­vøkst­ur. Hann vísir á, at vit skulu virða vit­an, skapa vitan­ar­tung ar­beiðs­pláss – og tola eina á­vísa in­t­egra­ti­ón, s­o­leiðis at vit fáa út­ lend­ing­ar inn í land­ið, sum kunnu til­føra landi­num nakað. Hetta eru føgur orð frá løg­manni, sum vit helst øll kunnu taka und­ ir við. Kanska tað ikki sam­pakk­ar heilt við førda politikki seinnu ár­ ini. Allir flokkar hava tos­að um at stuðla gransking og menna Fróð­ skap­ar­setr­ið, men tá gerð­ir­nar skulu vís­ast í verki, so fær píp­an ann­að ljóð. Roysn­ið hjá løgmanni kundi júst ver­ið at funn­ið breiðu semjuna. Burðaravlopið í dag er á sama støði sum í 1885... – Vit skulu hyggja eftir støð­i­num í Dan­mark, sum er verðins besta væl­ferð­ar­ sam­felag. Tað segði Kaj Leo Jo­ hann­e­sen, løgmaður við Rás2 í gjár. Hann vísti á, at skip­a­nir sum dupultan lestr­ar­stuðul til stakar upp­ i­hald­arar og eitt nú barns­ burð­ar­far­loyvi í eitt ár er eitt kapp­ing­ar­par­a­met­ ur, sum vit eisini mugu hugsa um, fyri at fáa tað meira á­huga­vert at fáa fleiri børn í Før­ oyum. Hann stað­festi, at vit hava ikki ráð at bíða við at bøta um við­ ur­skiftini hjá støk­um upp­i­ haldar­um, og at tað mill­um annað er tí, at lands­stýrið arbeiðir við at Hús­a­láns­ grun­n­inum, sum skal fíggja alternativar bú­stað­ar­møg­u­ leikar. – Nú hava vit tosað nóg leingi, tí vóni eg, at vit skjótt fáa nakrar øðrvísi bú­stað­ar­ eind­ir. Skulu vera sum Danmark Ræðandi hagtøl um fólkatal Ósamdir fólkatingsmenn Nýggjur musikk- ­skúli í Havn Andrea heindriksdóttir kjak á síðu 17 Miðbý­ ar­ætlan skal fremjast Levi Mørk kjak á síðu 17 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000